مفهوم تهجد چیست؟

العالم ـ زلال قرآن

کلامی معروف است که «خواب نوعی مرگ و بیداری حیات است»، و دلیلی که بر آن اقامه شده این است که، انسان خفته از کسب معرفت و درک حقایق و عبادت و عبودیت آگاهانه که وسائل قرب به خداوند هستند محروم است، ولی فرد متهجد و شب زنده دار این توفیق را دارد که با اقامه نماز و تلاوت قرآن و تفکر و تدبر در حقیقت آیات الهی و ذکر و مناجات و راز و نیاز با خداوند رحمان، حقیقت عظمت و کبریائی حضرت حق سبحانه و تعالی و قدرت و مالکیت و حاکمیت بلا منازع او بر کل مخلوقات عالم هر چه بهتر و بیشتر درک نماید و با رعایت تقوای الهی و استفاده از سکوت و خلوت شب و با جمعیت خاطر به عبادت خالصانه و عبودیت خاشعانه و صادقانه بپردازد و بدین وسیله ابواب رحمت بی انتهای الهی را به روی خویش مفتوح نموده و وجود خویش را برای دریافت آن آماده سازد، چنانکه آیات 15 تا 18 سوره مبارکه ذاریات با بیان:

« إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ آخِذِينَ مَا آتَاهُمْ رَبُّهُمْ إِنَّهُمْ كَانُوا قَبْلَ ذَٰلِكَ مُحْسِنِينَ.كَانُوا قَلِيلًا مِنَ اللَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ . وَبِالْأَسْحَارِهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ»
ترجمه: ((آن روز) متقیان همه در بهشت و بر لب چشمه‌ های آب آسوده ‌اند. همان نعمتها که خدایشان به آنها عطا کند فرا گیرند چرا که پیش از آن مردمی نیکوکار بودند. از شب اندکی را خواب می‌کردند. و سحرگاهان از درگاه خدا طلب آمرزش و مغفرت می ‌کردند).
تصریح دارند که، شب زنده داری و تهجد و پرداختن به اعمال عبادی ابواب رحمت الهی را به روی انسان مفتوح و نعمت های بهشتی را متوجه او می نماید.