العالم ـ فلسطین اشغالی
به گزارش العالم، در ۱۳ مارس سال ۱۹۹۶، در شرمالشیخ شهری ساحلی در نوک جنوبی شبهجزیره سینا در مصر، بیل کلینتون، رئیسجمهور وقت ایالات متحده، در مراسمی که «کنفرانس بینالمللی سازندگان صلح» نام داشت، سخنرانی کرد.
کلینتون چنین اظهار داشت: ما به سینا آمدهایم تا پیامی واحد را اعلام کنیم: صلح پایدار خواهد ماند. این گردهمایی که پیش از این سابقه نداشته، نشانهای از روند بهبود اوضاع است. در جهان عرب و در هر مسیر صلح، همواره دشمنانی بودهاند که تلاش میکنند مانع تحقق آن شوند. اما ما معتقدیم صلح به رغم تمام این مخالفتها تحقق خواهد یافت.
کلینتون گفت: باید با اتخاذ راهکارهای قوی، عناصری را که مبتنی بر نفرت و اختلاف هستند از بین ببریم و به پیشبرد فرآیند صلح پایبند بمانیم. حضور ما در این مکان برابر است با تعهدی که بر عهده گرفتهایم. جهان از ما انتظار دارد اقداماتی مشخص انجام دهیم. باید خشونتها را محکوم کنیم و صراحتاً جایگاه چنین اعمالی را در خاورمیانه رد کنیم.
وی در ادامه سخنانش در نخستین کنفرانس شرمالشیخ در سال ۱۹۹۶ افزود: زمان آن رسیده است که ما گامهای جدی برای توسعه روند صلح برداریم و دستاوردهای حاصله را ارتقا بخشیم. تاریخ نشان داده است که پیامبران و ادیان الهی همچون اسلام، مسیحیت و یهودیت همگی خواستار صلح، عشق و همزیستی بودهاند. اکنون نیز وظیفه همه ماست که تلاش کنیم مسیر صلح را تقویت کنیم و برنامههایی که قصد تضعیف این روند را دارند، متوقف سازیم.
حالا نزدیک به سه دهه بعد، صحنهای دیگری رقم خورد؛ این بار تاریخ، اکتبر ۲۰۲۵ است و مکان، کنست اسرائیل در قدس اشغالی. سخنران نیز رئیس جمهور آمریکا است؛ اما این بار دونالد ترامپ. این مراسم بخشی از دیدار او از نهاد قانون گذاری رژیم اسرائیل و مقدمهای بر سفرش به شرمالشیخ بود تا توافق آتشبس در غزه را امضا کند.
این توافق پس از آغاز جنگ اکتبر ۲۰۲۳ میان فلسطین و اسرائیل، به عنوان نقطه عطفی در روابط میان دو طرف محسوب می شود.
این بار ترامپ نیز در دومین کنفرانس شرم الشیخ طی سخنرانی خود گفت: امروز را باید روزی پر از امید عمیق، شور و اشتیاق برای آیندهای بهتر بدانیم. ما در اینجا جمع شدهایم تا از پروردگار ابراهیم، اسحاق و یعقوب سپاسگزاری کنیم. فرصت خاص و بسیار ویژهای برای اسرائیل و تمامی خاورمیانه پیشروست. ما توانستهایم آشوبها و نابهسامانیها را کاهش دهیم و حالا فرصتی روشنتر پیش روی فلسطینیان قرار دارد؛ فرصتی تا مسیر خشونت و تروریسم را برای همیشه ترک کنند. من باور دارم که چنین تحولی ناگزیر خواهد بود.
میان این دو کنفرانس در شرمالشیخ -- نخستین در سال ۱۹۹۶ و دومین در سال ۲۰۲۵ -- نزدیک به ۳۰ سال فاصله است؛ دورانی که منطقه با جنگها و تغییرات گوناگونی روبرو شد. به رغم تمام این تحولات، آنچه در دو سخنرانی رییسان جمهور آمریکا نقل شد، نشان میدهد گفتمان رسمی آمریکا، حامی هر دو کنفرانس، عملاً تغییری نکرده است. سخنان بیل کلینتون در سال ۱۹۹۶ توسط دونالد ترامپ در راه شرمالشیخ در سال ۲۰۲۵ بار دیگر تکرار شد.
این تشابه بیشک اتفاقی نیست. با این حال تصور اینکه بعد از سه دهه اهداف و رویکردهای آمریکا و اسرائیل هیچ تغییری نکرده باشد و باز همان صحنه، همان کلمات، همان سیاستها تکرار شود، نشانگر عمق یکپارچگی خط مشی آنها در منطقه است.