العالم – فلسطین اشغالی
"نادر الصفدی" در مقالهای که در روزنامهی اینترنتی "رأیالیوم" چاپ لندن منتشر نموده؛ اینچنین نوشته است:
پرونده بازگشایی گذرگاه زمینی رفح که از ابتدای جنگ علیه نوار غزه بیش از دو سال است بسته مانده، همچنان پیچیده و مبهم است.
این ابهام پس از هشدارهای فلسطینی درباره سناریوی جدید "اسرائیل" برای تبدیل این گذرگاه به "تلهای" برای ورود و خروج فلسطینیان، افزایش یافته است.
به نوشته ی الصفدی؛ گذرگاه رفح یکی از حساسترین و حیاتیترین پروندهها برای فلسطینیان به شمار میرود، چرا که تنها راه ارتباطی ساکنان غزه با جهان خارج از سرزمینهای اشغالی است.
با این حال، به گفته منابع فلسطینی، "اسرائیل" میکوشد با سوءاستفاده از این نیاز انسانی، ترتیباتی امنیتی را در راستای منافع خود؛ فراهم آورد تا مانع بازگشایی واقعی گذرگاه شود؛ و این در حالی است که مردم غزه بهشدت به این گلوگاه عبور ومرور، نیاز دارند.
هشدار فتح: تلاش برای تبدیل رفح به "مصیده"
از سوئی دیگر؛ "منذر الحایک"، سخنگوی جنبش فتح در نوار غزه، هشدار داد که تلاشهای "اسرائیل" برای تحمیل واقعیتی جدید بر گذرگاه رفح با هدف اعمال کنترل اداری و نظامی کامل بر غزه صورت میگیرد که میتواند این گذرگاه را به "تله ای" برای فلسطینیان تبدیل کند.
وی در گفتوگو با رادیو "صدای فلسطین" تأکید کرد "پیچیدگیها و محدودیتهایی که رژیم صهیونیستی در پی تحمیل آن است، تلاشی برای ایجاد مانع در حرکت طبیعی فلسطینیان و استفاده ابزاری از گذرگاه رفح بهعنوان ابزار فشار بر آنان است".
پروژه اسرائیلی: بازگشایی مشروط و کنترل کامل امنیتی
پیشتر منابع عبری اعلام کرده بودند که سطح سیاسی "اسرائیل" با بازگشایی گذرگاه رفح برای ورود و خروج ساکنان غزه موافقت کرده است، اما این امر منوط به دریافت مجوز امنیتی قبلی از سوی اشغالگران صهیونیست خواهد بود.
بر اساس این اطلاعات، فلسطینیانی که قصد بازگشت به غزه را دارند، تحت بازرسیهای امنیتی شدید و فیزیکی قرار میگیرند، در حالی که بازرسی افراد خارجشونده از غزه از طریق سامانههای رایانهای و بهصورت غیرحضوری انجام خواهد شد.
همچنین اعلام شده است که یک ایست بازرسی جدید در منطقهای تحت کنترل ارتش صهیونیستی در نزدیکی رفح، در سمت نوار غزه ایجاد شده است.
فشار مصر و اختلاف بر سر جهت بازگشایی
رسانههای اسرائیلی از افزایش فزاینده فشارهای مصر بر تلآویو جهت بازگشایی گذرگاه رفح؛ بهویژه پس از اعلام تمایل این رژیم اشغالگر به بازگشایی گذرگاه صرفا جهت خروج ساکنان غزه، خبر داده اند.
از همین رو؛ شبکه ۱۲ عبری گزارش داد که قاهره تلاش میکند از بازگشایی کامل گذرگاه "الکرامه" هم مرز با اردن بهعنوان اهرم فشار برای وادار کردن "اسرائیل" به بازگشایی کامل رفح استفاده کند.
به گفته منابع مطلع، مصر بهصراحت به تل آویو اعلام کرده که قابل درک نیست این رژیم بتواند گذرگاه "الکرامه" را بهطور کامل باز نگه دارد، اما از بازگشایی دوطرفه رفح ناتوان باشد.
افشای توافق جدید و نقش آمریکا
"سفیان ابو زایده"، وزیر پیشین فلسطینی و کارشناس در امور "اسرائیل"، از نزدیک بودن بازگشایی گذرگاه رفح در هر دو جهت خبر داد و گفت که بنیامین نتانیاهو، در دیدار با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با این موضوع موافقت کرده است.
"ابو زایده" توضیح داد که مانع اصلی تاکنون، اصرار تل آویو بر بازگشایی گذرگاه فقط برای خروج بوده است و افزود "زمانی که شاهد بازاستقرار نیروهای اشغالگر در اطراف گذرگاه رفح باشیم، میتوان گفت که زمان بازگشایی آن فرا رسیده است".
وی همچنین از موضع قاطع مصر در مخالفت با پروژه ی اسرائیلی برای کوچانیدن اجباری ساکنان غزه تمجید کرد و نسبت به کاهش توجه آمریکا به اجرای توافق آتشبس در سایه تحولات منطقهای و بینالمللی هشدار داد.
ابعاد انسانی بحران گذرگاه رفح
"اسرائیل" از بسته نگه داشتن گذرگاه رفح بهعنوان ابزار فشار بر مردم غزه استفاده میکند.
این گذرگاه از ۲۰ ماه پیش بهطور مداوم بسته شده و تنها به مدت ۴۰ روز در جریان آتشبس ۱۹ ژانویه ۲۰۲۵، آن هم فقط در یک جهت و با سقف ۳۰۰ نفر در روز، باز گشائی؛ و در اوایل مارس دوباره بسته شد.
بسته ماندن رفح پیامدهای انسانی گستردهای؛ از جمله جلوگیری از خروج بیماران و مجروحان برای درمان در خارج و عدم بازگشت هزاران فلسطینی که پیش از جنگ یا در ماههای نخست آن از غزه خارج شده بودند را در پی دارد.
بر اساس آمار دفتر رسانهای دولت غزه، بیش از ۲۲ هزار بیمار و زخمی، از جمله ۵۲۰۰ کودک، از سفر محروم هستند و حدود ۱۷ هزار نفر تمامی مراحل اداری درمان را طی کرده اما همچنان در انتظار بازگشایی گذرگاهاند.
پرسش اصلی
نویسنده ی مقاله در پایان و در سایه این تحولات، پرسشی اساسی را مطرح کرده است:
آیا گذرگاه رفح به "تله ای" امنیتی تبدیل خواهد شد؟ و مصر تا چه اندازه خواهد توانست در برابر شروط اسرائیل ایستادگی کرده و بازگشایی واقعی و انسانی این گذرگاه را تضمین کند؟