العالم - اروپا
ترامپ به تازگی به بهانه دفاع از امنیت ملی آمریکا بار دیگر موضوع تصاحب گرینلند را مطرح کرد و مدعی شد که ممکن است برای تصاحب این جزیره از طریق مسالمت آمیز یا توسل به زور اقدام کند.
ادعای ترامپ، جریان های سیاسی در جزیره خودمختار گرینلند را به واکنش واداشت و آنها با انتشار بیانیه مشترکی در شبکه «ایکس» اعلام کردند که مخالف الحاق این جزیره به خاک آمریکا هستند.
ترامپ به بهانه این که اگر گرینلند را تصاحب نکند چین و روسیه به آن دست پیدا میکنند توسل به زور برای تصاحب این جزیره را توجیه کرد.
گرینلند کجاست و چرا اهمیت دارد؟
گرینلند، بهعنوان قلمرویی نیمهخودمختار در چارچوب پادشاهی دانمارک، بخش عمدهای از امور داخلی خود را اداره میکند. موقعیت منحصربفرد گرینلند به لحاظ ژئوپلتیکی و منابع غنی طبیعی و مواد معدنی کمیاب آن این جزیره را به سوژه مطلوب آمریکا برای دست درازی تبدیل کرده است.
شبکه خبری اسکای نیوز درباره دلیل جذابیت گرینلند برای ترامپ توضیح داد که: این قلمروی نیمهخودمختار دانمارک (یکی از اعضای بنیانگذار ناتو) دارای جمعیتی ۵۷ هزار نفری است و به مدت ۶۰۰ سال بخشی از دانمارک بوده است. با اینکه گرینلند در دایره قطب شمال بین آمریکا، روسیه و اروپا قرار دارد، آمریکا به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی منحصر به فرد آن بیش از ۱۵۰ سال است که به آن چشم دوخته است. ترامپ حتی در دوره نخست ریاست جمهوری، ایده خرید گرینلند را هم مطرح کرد.
گرینلند همچنین دارای ذخایر غنی از منابع طبیعی مختلف به ویژه مواد معدنی کمیاب ارزشمندی است که در صنعت ارتباطات از راه دور مورد نیاز هستند. همچنین اورانیوم، میلیاردها بشکه نفت دستنخورده و یک منبع عظیم گاز طبیعی نیز از دارایی های این منطقه هستند. به ادعای اسکای نیوز، بسیاری از همین مواد معدنی در حال حاضر عمدتاً توسط چین تأمین میشوند، بنابراین کشورهایی مانند آمریکا به دنبال بهرهبرداری از منابع در فاصله نزدیک به خاک خود هستند.
اهمیت گرینلند از نظر بحران اقلیمی
گرینلند از نظر بحران اقلیمی هم اهمیت دارد زیرا فراتر از نفت، گاز یا مواد معدنی، مقدار زیادی یخ دارد و اگر این یخها ذوب شوند، خطوط ساحلی سراسر جهان و احتمالاً الگوهای آبوهوایی را به طرز چشمگیری تغییر میدهند. در واقع، گرینلند به اندازهای یخ دارد که اگر تمام آن ذوب شود، سطح دریاهای جهان ۷.۴ متر افزایش مییابد.
شبکه خبری سی ان ان درباره اهمیت گرینلند نوشت: موقعیت استراتژیک این جزیره قطبی بین اروپا و آمریکای شمالی، آن را به مکانی حیاتی برای سیستم دفاع موشکی بالستیک آمریکا تبدیل کرده است. ثروت معدنی آن نیز با اهداف واشنگتن برای کاهش وابستگی به صادرات چین همسو است.
ترامپ در سالهای گذشته بارها گفته است که این جزیره باید به آمریکا بپیوندد و استدلال او بر نگرانیهای امنیتی و اهمیت منابع طبیعی گرینلند استوار بوده است.
پیشتر دولت دانمارک به دلیل سوابق قبلی ترامپ، تیمی موسوم به «نگهبانی شبانه» تشکیل داد که مأموریت داشت به طور شبانه روزی اظهارات احتمالی رئیسجمهور آمریکا درباره این جزیره را رصد کند.
چندی پیش انتصاب یک نماینده ویژه از سوی ترامپ، به نگرانیهای کپنهاگ درباره نیت واقعی واشنگتن دامن زد.
ترامپ، جف لَندری فرماندار ایالت لوئیزیانا را بهعنوان نماینده ویژه جدید آمریکا در امور گرینلند معرفی کرد؛ انتصابی نگران کننده که نه تنها بحثهای قدیمی درباره آینده این قلمرو را بار دیگر زنده کرد، بلکه نگرانیها درباره رویکرد ایالات متحده نسبت به حاکمیت دانمارک و ثبات روابط فراآتلانتیک را تشدید کرد.
تبدیل کردن گرینلند به بخشی از آمریکا؛ ماموریتی که لندری به آن میبالد
لندری که از چهرههای جمهوریخواه محسوب میشود، در واکنش به این انتصاب در شبکه اجتماعی ایکس از ترامپ تشکر کرد و گفت خدمت در آنچه که وی «یک موقعیت داوطلبانه برای تبدیل کردن گرینلند به بخشی از ایالات متحده» خواند، برایش «مایه افتخار» است. وی پیشتر نیز از تمایل ترامپ برای در اختیار گرفتن گرینلند حمایت کرده و این قلمرو دانمارک را به دلیل منابع معدنی غنی و موقعیت راهبردی آن، منطقهای مهم برای منافع آمریکا دانسته بود.
دانمارک بلافاصله بعد از این انتصاب به آن واکنش نشان داد: لارس لوکه راسموسن وزیر امور خارجه دانمارک، در یک پست فیسبوک که توسط این پلتفرم اجتماعی ترجمه شده است، گفت: اعلام رئیس جمهور ترامپ در مورد انتصاب یک فرستاده ویژه به گرینلند و به ویژه اظهارات او در مورد هدف از این انتصاب کاملاً غیرقابل قبول است.
انتصاب نماینده گرینلند و ادعای ترامپ درباره تصاحب این منطقه، انتقاد متحدان آمریکا را نیز برانگیخته است.
امانوئل مکرون رئیس جمهوری فرانسه در واکنش به تحرکات آمریکا در پستی در پلتفرم «ایکس» نوشت: بر حمایت بیدریغ فرانسه از حاکمیت و تمامیت ارضی دانمارک تاکید میکنم. وی با بیان اینکه «گرینلند متعلق به مردم آن است»، دانمارک را ضامن این مالکیت خواند.
رئیس کمیسیون اروپا با اشاره به تحرکات آمریکا برای تصاحب گرینلند، گفت: ما با دانمارک و مردم گرینلند اعلام همبستگی کرده و برای حل مساله به رایزنی با متحدان و شرکای خود ادامه میدهیم.
در واکنشی دیگر از سوی اروپایی به تهدیدهای جدید آمریکا درباره تصاحب گرینلند، رهبران فرانسه، آلمان، ایتالیا، لهستان، اسپانیا و انگلیس در بیانیه مشترکی تاکید کرده اند که این جزیره غنی از مواد معدنی که از مسیرهای قطب شمال و اقیانوس اطلس شمالی به آمریکای شمالی محافظت میکند، «متعلق به مردم آن است».
راسموسن وزیر خارجه دانمارک و ویویان موتزفلد همتای گرینلندی او، درخواست ملاقات با مارکو روبیو در آینده نزدیک را دادهاند.
تکرار ادعای خرید جزیره ای که خریدنی نیست
کارولین لیویت سخنگوی کاخ سفید خبرنگاران گفته است: همه گزینهها همیشه برای رئیس جمهور ترامپ روی میز است. اما اولین گزینه رئیس جمهور ترامپ همیشه دیپلماسی بوده است.
مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا نیز ادعا کرده که: خرید گرینلند از همان ابتدا قصد رئیس جمهور بوده است. او خیلی وقت پیش این را گفت. منظورم این است که این امر جدیدی نیست. او در دوره اول ریاست جمهوری خود در مورد آن صحبت کرد و اولین رئیس جمهور ایالات متحده نیست که چگونگی دسترسی به گرینلند را بررسی یا به این موضوع نگاه کرده است.
وی افزود: نه تنها هری ترومن (رئیس جمهوری اسبق آمریکا) میخواست این کار را انجام دهد، بلکه ترامپ از دوره اول ریاست جمهوری خود در مورد این موضوع صحبت کرده است.
مقامهای دانمارک و گرینلند در سالهای اخیر بارها تاکید کردهاند که این سرزمین موضوع معامله یا انتقال نیست و هرگونه بحث درباره آینده آن باید در همین چارچوب حقوقی و با اتکا به سازوکارهای قانونی انجام شود.
ینس-فردریک نیلسن نخست وزیر گرینلند ترامپ را به خیال پردازی درباره گرینلند متهم کرده و در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: تهدید، فشار و صحبت از الحاق، جایی در روابط میان دوستان ندارد. این شیوه سخن گفتن با مردمی نیست که بارها مسئولیتپذیری و وفاداری خود را نشان دادهاند. دیگر بس است. نه فشار بیشتر، نه کنایه بیشتر و نه خیالپردازی بیشتر درباره الحاق.
وی تاکید کرد: گرینلند خانه ما و قلمرو ماست و همینگونه هم باقی خواهد ماند.
کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در این سخنرانی از حقوق شهروندان گرینلند دفاع و تصریح کرد که فقط مردم گرینلند باید در مورد آینده این منطقه تصمیمگیری کنند.
شکاف در روابط فراآتلانتیک به دلیل چشم طمع رئیس جمهوری آمریکا
اتحادیه اروپا نیز از اظهارات نخست وزیر گرینلند حمایت و اعلام کرد که بروکسل از تمامیت ارضی کشورهای عضو حمایت می کند.
آنیتا هیپر سخنگوی سیاست خارجی اتحادیه اروپا به خبرنگاران گفت: اتحادیه اروپا همچنان از حاکمیت ملی، تمامیت ارضی و مصونیت مرزهای کشورهای عضو دفاع خواهد کرد.
پدرو سانچز نخست وزیر اسپانیا در بحبوحه تنشهای شدید بر سر ادعاهای آمریکا در مورد گرینلند هشدار داد که اروپا در این زمینه «نباید ساکت بماند» و باید از رویکرد مطیعانه برابر واشنگتن خودداری کند.
رییسجمهور فرانسه با انتقاد از رویکرد جدید سیاست خارجی واشنگتن، گفت ایالات متحده بهتدریج از متحدان خود فاصله میگیرد و قوانین بینالمللی را زیرپا میگذارد.
گرینلند که از سال ۲۰۰۸ (میلادی) خودمختاری بیشتری بدست آورد به این ترتیب که کنترل همه امور آن به جز امور نظامی و سیاست خارجی، در دست مردم این جزیره است. بر پایه قانون اساسی، اگر مردم گرینلند در همهپرسی، خواستار استقلال شوند دانمارک نمیتواند با آن مخالفت کند.
۸۷ درصد جمعیت گرینلند را بومی اسکیموهای کالاآلیت (شامل نژادهای ترکیبی با اینوئیت و دانمارکیها) و ۱۳ درصد بقیه را دانمارکیهای گرینلند و دیگر نژادهای اروپایی تشکیل میدهند.