العالم - آمریکا
تصمیم برای خروج واشنگتن از سازمان جهانی بهداشت، دقیقاً یک سال پس از آن اجرایی شد که دونالد ترامپ دستور آغاز فرآیند خروج از این نهاد وابسته به سازمان ملل را امضا کرد. وزارت بهداشت و خدمات انسانی آمریکا (HHS) و وزارت خارجه این کشور بهصورت مشترک خبر خروج نهایی را اعلام کردند.
یک مقام ارشد وزارت بهداشت آمریکا با انتقاد از عملکرد سازمان جهانی بهداشت تصریح کرد که این نهاد «از مأموریت اصلی خود منحرف شده و در موارد متعددی برخلاف منافع ایالات متحده در حفاظت از سلامت عمومی شهروندان آمریکایی عمل کرده است».
انتقاد واشنگتن از عملکرد WHO در دوران کرونا
بخش عمده انتقادات دولت ترامپ به نحوه عملکرد سازمان جهانی بهداشت در جریان همهگیری کووید-۱۹ بازمیگردد. وزارت بهداشت آمریکا مدعی است WHO در اعلام وضعیت اضطراری جهانی کرونا تأخیر داشته و همچنین بهطور ناعادلانه از تصمیمات دولت ترامپ، از جمله محدودیتهای سفر از برخی کشورها در روزهای ابتدایی همهگیری، انتقاد کرده است.
دولت آمریکا همچنین به موضوع سهم مالی کشورها اشاره کرده و گفته است ایالات متحده با وجود پرداخت بیشترین کمک مالی به WHO، هیچگاه مدیرکل این سازمان نبوده، در حالی که کشورهایی مانند چین سهم کمتری پرداخت کردهاند.
نگرانی کارشناسان سلامت عمومی
در مقابل، بسیاری از کارشناسان سلامت عمومی نسبت به پیامدهای این تصمیم هشدار دادهاند. آنان معتقدند خروج آمریکا از سازمان جهانی بهداشت، توان این کشور را برای مقابله با بحرانهای بهداشتی در داخل و خارج از مرزها تضعیف میکند.
«رونالد نهاس» رئیس انجمن بیماریهای عفونی آمریکا، این اقدام را «کوتاهبینانه و گمراهکننده» توصیف کرده و گفته است همکاری و تبادل اطلاعات جهانی برای حفاظت از شهروندان ضروری است، چرا که «بیماریها مرز نمیشناسند».
به گفته او، خروج از WHO نظارت آمریکا بر تهدیدهای نوظهور مانند ابولا و همچنین مدیریت سالانه شیوع آنفلوانزا را دشوارتر میکند و حتی میتواند توانایی این کشور در تطبیق واکسن آنفلوانزا با سویههای در گردش را کاهش دهد.
بدهی مالی آمریکا به WHO
مقام ارشد وزارت بهداشت آمریکا در واکنش به این انتقادات اعلام کرده است که ایالات متحده همچنان رهبری جهانی در حوزه سلامت عمومی را حفظ خواهد کرد. به گفته او، وزارت بهداشت آمریکا بیش از ۲ هزار کارمند در ۶۳ کشور جهان دارد و با صدها کشور توافقهای دوجانبه بهداشتی منعقد کرده است.
وی افزود برای جبران خلاء ناشی از خروج از WHO، برنامههایی برای همکاری با دیگر سازمانها در زمینه پایش بیماریها، تشخیص و واکنش به شیوعها در نظر گرفته شده است.
طبق مقررات سازمان ملل، خروج از سازمان جهانی بهداشت مستلزم اعلام رسمی یکساله و تسویه بدهیهای مالی است. آمریکا یک سال پیش خروج خود را اعلام کرد، اما بنا بر اعلام سازمان ملل، این کشور بیش از ۲۷۰ میلیون دلار بابت حق عضویت سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ به WHO بدهکار است.
با این حال، مقامهای آمریکایی مدعی هستند بر اساس اساسنامه سازمان جهانی بهداشت که در سال ۱۹۴۸ تدوین شده، واشنگتن الزامی برای پرداخت این مبلغ ندارد.
واکنش سازمان جهانی بهداشت
سخنگوی سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده موضوع خروج آمریکا در دستور کار نشست آینده هیئت اجرایی این سازمان قرار دارد و تصمیمگیری نهایی مطابق نظر نهادهای حاکمیتی WHO انجام خواهد شد. این نشست قرار است اوایل ماه فوریه برگزار شود.
وزارت بهداشت آمریکا همچنین اعلام کرده در حال حاضر هیچ برنامهای برای بازگشت به WHO یا حتی حضور در این سازمان بهعنوان ناظر وجود ندارد.
بر اساس این گزارش، در همین حال، با توجه به خروج آمریکا، هنوز مشخص نیست این کشور در نشست تخصصی سالانه واکسن آنفلوانزا که ماه آینده به رهبری WHO برگزار میشود و آمریکا معمولاً نقش مهمی در آن داشته، مشارکت خواهد کرد یا خیر.