العالم - آمریکا
پنتاگون جمعه گذشته "استراتژی دفاع ملی" آمریکا را که کنگره هر 4 سال یک بار به عنوان "نقشه راه" وزارت دفاع این کشور در داخل و خارج، تصویب می کند را منتشر کرد. در این سند 34 صفحه ای، دولت ترامپ ضمن تأکید دوباره بر تمام مواضع ماه های گذشته کاخ سفید، از جمله حذف اروپا و خاورمیانه از اولویت های واشنگتن، نیم کره غربی و به طور مشخصتر، گرینلند را در صدور اولویت های خود قرار داد.
این سند در عین تمجید از به اصطلاح "دستاوردهای" "اسرائیل" و آمریکا در خصوص آنچه که "تضعیف محور مقاومت" خوانده است، به وضوح اذعان کرده است که "ایران با اینکه در چند ماه اخیر با بحران های شدیدی دست به گریبان بوده است اما توانسته است نیروی نظامی کلاسیک خود را بازسازی کند. کما اینکه رهبران این کشور با رد آغاز مذاکرات هدفمند، احتمال دستیابی به سلاح هستهای را مطرح نگه داشتهاند. علاوه بر این، نیروهای همپیمان این کشور در منطقه نیز به رغم اینکه به شدت مورد حمله قرار گرفته اند. اما تلاش می کنند با بازسازی زیرساختها، قدرت خود را بازیابی کنند". این سند تصریح کرده است که آمریکا نمی تواند این حقیقت را فراموش کند که "نظام ایران دستانش به خون آمریکایی ها آغشته است و ایران همچنان قصد نابودی متحد استراتژیک ما یعنی اسرائیل را دارد. ضمن این که نیابتی های خود را به طور مداوم برای برای خلق بحران های منطقه ای تحریک می کند؛ بحران هایی که نه تنها زندگی اتباع آمریکا در منطقه را تهدید می کند بلکه به این کشور اجازه ایجاد آینده ای مسالمت آمیز و شکوفا – آنگونه که تعدادی از سران ملتهای منطقه می خواهند – را نمیدهد".
این سند با معرفی "اسرائیل" به عنوان یک متحد نمونه، تأکید می کند: "ما اکنون فرصت آن را داریم که با تمرکز بر تلاش های تاریخی رئیس جمهور ترامپ برای تأمین صلح در خاورمیانه، به (اسرائیل) امکان بیشتری برای دفاع از خود و تقویت منافع مشترک بدهیم. بر همین اساس متحدان آمریکا در خلیج (فارس) آمادگی و توان تلاش های هر چه بیشتر برای دفاع از خود در برابر ایران و نیابتی های آن را دارند و لذا مجموعه متنوعی از تجهیزات نظامی آمریکا در اختیار گرفته و در خاک خود مستقر کرده اند".
به طور کلی در این سند چهار اولویت برای ارتش آمریکا تعریف شده است که عبارتند از: دفاع از کشور با اولویتبخشی به عملیات نظامی در گرینلند تا آمریکای لاتین، ایجاد بازدارندگی در برابر چین، تشویق متحدان این کشور به افزایش بودجه نظامی برای کاهش وابستگی خود به آمریکا و تقویت بنیه صنایع دفاعی.
این سند نیز مثل دیگر اسناد استراتژیک مهم ترامپ که سال گذشته منتشر شده اند، تأکید می کند که اروپایی ها دیگر نمی توانند در برابر تهدیدات روسیه یا هر تهدید دیگری، به آمریکا تکیه کنند. در این سند تصریح شده است که دولت کنونی آمریکا، تعهد این کشور در قبال متحدان خود و دفاع از منافع آمریکا را دو موضوع جدا از هم می داند و ارتش این کشور بر هدف دوم تمرکز کرده است.
برخی کارشناسان لحن جدید دولت آمریکا را لحنی غیر عادی و متفاوت با سیاستهای معمول واشنگتن در دهههای قبل می دانند؛ این کشور با اینکه پیش از این در تعامل با ناتو و دیگر متحدان خود، دفاع از دموکراسی در سراسر جهان را مبدأ قرار داده بود اما اینبار حتی یک بار هم به واژه دموکراسی اشاره نکرده است.
در همین راستا پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا در مقدمه این استراتژی به خصوص زیر عنوان "صلح با زور" مینویسد: "وظیفه آمریکا و به نفع ملت ما نیست که هر جا به تنهایی اقدام کنیم کما اینکه ما مسئول مشکلات امنیتی متحدانمان که نتیجه انتخاب های غیر مسئولانه رهبرانشان است، نیستیم. به جای آن، باید به تهدیدهای مهمتر و دامنه دارتر و خطرناک تر اولویت بدهیم." وی می افزاید: "ما در این عملیات با توسل به زور، صلح را برمی گردانیم و این مخصوص زمان ریاست جمهوری ترامپ نیست بلکه تا دهه های متمادی آنگونه که شایسته ملت آمریکا باشد، عمل خواهیم کرد."
پیت هگست در ادامه می نویسد: "واشنگتن نیمکره غربی را در اولویت قرار داده سامانه دفاع موشکی معروف به گنبد طلایی و تضمین دسترسی نظامی و تجاری با به گلوگاه های اصلی از قطب شمال گرفته تا آمریکای لاتین به ویژه گرینلند را دنبال خواهد کرد. " وی گفت ما امروزه ما در دنیای کنونی به اصل مونرو احترام می گذاریم.
به رغم دیدارهای اخیر بین مقامات اروپایی و آمریکایی از جمله ترامپ که در پی وضع تعرفه های گمرکی ترامپ بر کشورهای اروپایی و اصرار وی بر دست اندازی بر گرینلند صورت گرفت، در استراتژی جدید این کشور، بر "تضمین دسترسی ارتش و تجارت آمریکا به گلوگاه های اصلی به خصوص کانال پاناما و خلیح آمریکا – همان خلیج مکزیک که ترامپ اصرار دارد آن را خلیج آمریکا بنامد – و گرینلند" تأکید شده است. در این سند تأکید شده است که "گزینه های نظامی مورد اطمینان برای مقابله با قاچاقیان مواد مخدر هر جای دنیا که باشد، در اختیار ترامپ قرار می گیرد".
همچنین تأکید شده است که چنانچه همسایگان آمریکا از کانادا گرفته تا آمریکای مرکزی و جنوبی، به «دفاع از منافع مشترک ما» متعهد نشوند، «ما آماده خواهیم بود تا اقدامات متمرکز و قاطعی را انجام دهیم که به طور ملموس منافع ایالات متحده را پیش ببرد.."
چین
سند جدید با اینکه مهار پکن را در میان اهداف اصلی قرار می دهد اما این کشور را "نیرویی ثباتبخش در منطقه اقیانوس هند و آرام می داند" که فقط باید آن از سیطره بر آمریکا یا متحدانش دور نگه داشت. در این سند تصریح شده است که هدف، سلطه بر چین یا خفه کردن یا تحقیر آن نیست و "در تعامل با آن به دنبال تغییر نظام با جنگ نیستیم". در این سند ادعا شده است که "ترامپ به دنبال تحقق صلح و تجارت عادلانه و روابط محترمانه با چین است " البته مشروط به شروطی که آمریکا تعیین می کند و چین فقط می تواند آن را بپذیرد.
روسیه
نکته قابل توجه این است که در این سند، روسیه «تهدید هستهای» بالقوه برای آمریکا معرفی شده است. کما اینکه این کشور «تهدیدی مداوم، اما قابل مدیریت، برای متحدان شرقی ناتو در آیندهای قابل پیشبینی» توصیف شده است. در این سند اذعان شده است: "در حالی که روسیه با چالشهای جمعیتی و اقتصادی متنوعی روبرو است، جنگ مداوم آن در اوکراین نشان میدهد که هنوز ذخایر عمیقی از قدرت نظامی و صنعتی، همراه با عزم ملی لازم برای دنبال کردن یک جنگ طولانی در خارج از کشور نزدیک، در اختیار دارد." و در پایان چنین نتیجه گیری می شود که "اگرچه تهدید نظامی روسیه در درجه اول بر اروپای شرقی متمرکز است، اما این کشور دارای بزرگترین زرادخانه هستهای جهان است که همچنان به نوسازی و تنوعبخشی آن ادامه میدهد، و همچنین دارای قابلیتهای دریایی، فضایی و سایبری است که میتواند علیه میهن خود استفاده کند."
در داخل آمریکا
این سند در بخش مربوط به "دفاع از کشور"، در کنار گسترش کنترل بر "نیمه غربی"، استراتژی جدید بر لزوم دفاع از حریم هوایی آمریکا، به ویژه با تکیه بر «گنبد طلایی»، نوسازی و تطبیق نیروی هستهای ایالات متحده و دفاع در برابر حملات سایبری، و مقابله با آنچه که "تروریستهای اسلامگرا" معرفی شده است که قصد حمله به "میهن" را دارند، تأکید میکند.
ريم هانی