العالم – آمریکا
به گزارش العالم، رودریگز اخیرا گفته است: «کافی است! دستورات واشنگتن به سیاستمداران ونزوئلایی دیگر کافی است. این جمهوری بهای سنگینی برای مقابله با پیامدهای فاشیسم و افراط گرایی در کشورمان پرداخته است.
به رغم محکومیت و اظهارات مشابه او پس از دستگیری نیکولاس مادورو، رئیس جمهور سابق ونزوئلا توسط آمریکا، رودریگز تاکنون با بسیاری از شرایط واشنگتن موافقت کرده است.
به گزارش رای الیوم، نشریه نشنال اینترست در ادامه نوشته است: در چارچوب تهدیدهای مستقیم دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، مبنی بر اینکه اگر رودریگز همکاری نکند، با سرنوشتی «بدتر از مادورو» روبرو خواهد شد، ونزوئلا توافقنامهای برای تحویل ۵۰ میلیون بشکه نفت به آمریکا و سایر کشورها امضا و قانونی را تصویب کرد که به شرکتهای نفتی خصوصی اجازه دسترسی به ذخایر نفتیاش را میدهد و همزمان صدها زندانی سیاسی را نیز آزاد نمود.
به ادعای مارکو روبیو وزیر امور خارجه آمریکا، واشنگتن به دنبال ایجاد ثبات در ونزوئلا، احیای بخش نفت آن و گذار کاراکاس به یک دموکراسی واقعی است.
با این حال، رودریگز کاملاً با واشنگتن موافق نیست؛ علاوه بر دموکراسی، که روبیو اذعان کرد «مدتی طول خواهد کشید»، رودریگز هنوز درباره یکی دیگر از اولویتهای کلیدی آمریکا همکاری نکرده است و آن اخراج دشمنان آمریکا از خاک ونزوئلا است.
در حالی که تمایل رودریگز به جذب سرمایهگذاریهای چندملیتی و سیاستهای اقتصادی عملگرایانهاش، دولت ترامپ را به این باور رساند که او با اولویتهای آمریکا همکاری خواهد کرد، اما سابقه سیاست خارجی او و ارزیابی اخیر اطلاعاتی آمریکا حاکیست که او به شدت در برابر اخراج روسها، ایرانیها، چینیها و کوباییها از کشورش مقاومت خواهد کرد.
رودریگز به عنوان وزیر امور خارجه ونزوئلا و بعدها معاون رئیس جمهور در دوران نیکلاس مادورو، نقشی منحصر به فرد در ونزوئلای سوسیالیستی و چاوزی در زمینه ترویج سرمایه داری ایفا نموده است.
مادورو که خود فردی ایدئولوژیک بود، عادت داشت سیاستهای غیر چاوزی را در صورتی که از منظر اقتصادی ضرورت داشته باشد، به رودریگز واگذار کند.
نقش رودریگز پس از تشدید تحریمهای آمریکا در سال ۲۰۱۹، زمانی که نظام ونزویلا مجبور شد بین پایبندی به چاوزیسم و بحران اقتصادی ناشی از آن یا برنامههای اقتصادی عملگرایانه و غیرچاوزیی یک کدام را انتخاب کند، تثبیت شد.
رودریگز قانون مقابله با تحریم را در سال ۲۰۲۰ تصویب کرد، قانونی که در اصل چارچوبی برای دور زدن تحریمها از طریق قراردادهای غیرعلنی، ایجاد ساختارهای مالکیت انعطافپذیر و مشارکت بخش خصوصی در بخشهای دولتی مانند نفت را فراهم نموده و به طور مؤثر روند خصوصیسازی را تسهیل میکند.
رودریگز همچنین فِدِکاماراس، اتحادیه کارگری اصلی ونزوئلا، را که مدتها در دوران چاوز تضعیف شده بود، احیا کرد و گفتگو با سرمایه داران داخلی را تقویت نمود. او یک اقتصاد دلاری را برای تثبیت قیمتها مدیریت و از مناطق ویژه اقتصادی با تخفیفهای مالیاتی و پلتفرمهای صادراتی حمایت کرد.
نقش او به عنوان یک آزادکننده نسبی بازار در ونزوئلا در دوران چاوز باعث شد واشنگتن به این باور برسد که او نسبت به سایر معاونان مادورو همکاری بیشتری خواهد داشت. با این حال، دولت ترامپ کاملاً درست فکر نمیکرد. رودریگز به عنوان فرستاده مادورو، روابطی را با برخی از حکومت های متخاصم با آمریکا برقرار کرد که حاضر به دست کشیدن از نفوذ خود در ونزوئلا نیستند.
دیدار رودریگز با سرگئی لاوروف در مسکو در سال ۲۰۱۹، با اقدامات مشترکی برای حفاظت از داراییها، مانند انتقال فعالیتهای اروپایی شرکت نفت ونزوئلا PDVSA به مسکو، همراه بود.
بررسیهای انجام شده توسط وزرای امور خارجه دو کشور درباره «نقشه همکاری» دوجانبه، که شامل بیش از ۳۳۵ توافقنامه است، در سال ۲۰۲۳، راه را برای توافقنامه همکاری راهبردی روسیه و ونزوئلا در سال ۲۰۲۵ هموار نمود.
در این میان جلسات رودریگز در پکن در سپتامبر 2023 با وانگ یی، وزیر امور خارجه و هان ژنگ، معاون رئیس جمهور چین، پیش از سفر رسمی مادورو برگزار شد که طی آن پکن و کاراکاس سطح روابط را به مشارکت راهبردی جامع ارتقا دادند.
هماهنگیهای قبلی او در بازار نفت با ایران، که به زمانی بازمی گردد که وزیر امور خارجه بود، به ایجاد اعتماد بین دو کشور تولیدکننده نفت که تحت تحریم هستند، کمک کرد که بعدها با یک طرح همکاری ۲۰ ساله که در سال ۲۰۲۲ امضا شد، به اوج خود رسید.
در مارس ۲۰۲۱، رودریگز به هاوانا سفر کرد تا به همراه ریکاردو کابریساس، معاون نخست وزیر، ریاست مشترک بیست و یکمین جلسه کمیسیون بین دولتی کوبا و ونزوئلا را بر عهده گیرد و پس از آن دو طرف توافقنامههای همکاری امضا نمودند.
بنابراین جای تعجب نیست که رودریگز برای حفظ روابطی که نقشی محوری در ایجاد آن داشت، خشم دولت ترامپ را به جان بخرد. همکاریهای ونزوئلا با دشمنان آمریکا، ثمره تلاشهای اوست و به نجات کاراکاس از فروپاشی در طول نیم دهه تحریمهای شدید آمریکا کمک نمود.
در این میان اوضاع ونزوئلا پس از رفتن ربودن مادورو از سوی آمریکا، پیچیده تر شد. چرا که ترامپ در تلاش است تا شرکتهای آمریکایی را تشویق کند تا به بخش نفت ونزوئلا در زمینه بازسازی ظرفیت تولید از دست رفته به دلیل سالها تحریم، سوء مدیریت و فساد کمک کنند. این مساله میتواند منجر به سرازیر شدن ثروت هنگفتی به خزانه دولت شود، بسیار بیشتر از آن چه که چین میتواند ارائه دهد.
در کاراکاس، رودریگز با هواداران تندرو چاوز، مانند وزیر کشور، دیوسدادو کابلو، روبرو است که ممکن است کودتا را به آن چه که آن را سرسپردگی به آمریکا میدانند، ترجیح دهند. لذا می توان گفت روابط خارجی که او در گذشته با زحمت زیاد ایجاد نموده بود اکنون به مانعی برای خودش تبدیل شده است.
ونزوئلا دهها میلیارد دلار به چین و روسیه بدهکار است که این مساله رودریگز را برای بازپرداخت بدهیهایش تحت فشار قرار خواهد داد.
از سوی دیگر کوبا بزرگترین تهدید برای رودریگز محسوب میشود چرا که هاوانا برای حدود یک سوم از نیازهای انرژی خود به نفت یارانهای ونزوئلا متکی است. کوبا همچنین عمیقاً در نیروهای امنیتی ونزوئلا جایگاه دارد به طوری که بسیاری از محافظان مادورو کوبایی بودند.
به همین علت درصورتیکه رودریگز خط لوله انرژی در هاوانا را تهدید کند، این نیروهای امنیتی قادرند او را به زور برکنار کنند. هاوانا در حال حاضر به دلیل مانع تراشی ترامپ در مسیر فروش نفت ونزوئلا به کوبا به مشکلات زیادی مواجه است. از سوی دیگر گفته میشود مادورو قبل از دستگیری و ربایش، از احتمال روبرو شدن با چنین سرنوشتی مطلع بوده است.
رودریگز ممکن است سعی کند از شدت این فشارها بکاهد، اما در نهایت او باید یک طرف را انتخاب کند. برای دستیابی به اهداف دولت ترامپ، همانطور که روبیو بیان کرد، او باید تا حد امکان ثبات را در ونزوئلا حفظ کند و در عین حال نفوذ مخالفان در کاراکاس را کاهش دهد.
اگرچه دولت ترامپ اعلام کرده که رودریگز برای مدتها طولانی در پست ریاست جمهوری ونزوئلا نخواهد ماند، اما منافع شخصی اش احتمالاً او را که زمانی یکی از نزدیکترین معتمدان مادورو بود به مجری منویات واشنگتن تبدیل خواهد نمود. رودریگز ثابت کرده که حاضر است خواسته های آمریکا را اجابت کند و به آمریکا فهمانده که اگر با فردی تندرو که جنگ داخلی را شعلهور میکند، جایگزین شود، تلاشهای واشنگتن برای بازسازی ونزوئلا نقش بر آب خواهد شد لذا واشنگتن دلایل زیادی برای حفظ رودریگز در قدرت به ویژه از طریق برگزاری انتخابات در آینده نزدیک دارد.
در این میان آمریکا برای مهار نفوذ تندروهای ایدئولوژیک مانند کابلو تلاش می کند و با اعطای کمکهای اقتصادی و تضمینهای امنیتی بیشتر به رودریگز درصورتیکه کاراکاس گروههای شبهنظامی تحت رهبری او را خلع سلاح کند، می تواند به این هدف دست یابد.
در این میان اگر هاوانا معتقد باشد که کابلو منافعش را بهتر تأمین میکند و مجبور به مداخله شود، ممکن است این کار را انجام دهد. علاوه بر این، حذف جایگزینهای طرفدار کوبا برای رودریگز از کاراکاس، کوبا را از مانعتراشی در برابر طرح فعلی آمریکا منصرف میکند. از سوی دیگر واشنگتن باید احیای تولید نفت ونزوئلا را در اولویت قرار دهد تا رودریگز بتواند از بدهی خود به روسیه و چین فرار کند.
کارشناسان معتقدند که واشنگتن در حال راه رفتن روی طناب باریکی بین بازسازی ونزوئلا و فرو رفتن در هرج و مرج در این کشور است. لذا تکیه بر شخصی مانند رودریگز انتخابی آسان نیست. با این حال، همکاری کوتاه مدت با او ممکن است بهترین راه برای واشنگتن باشد. لذا درصورتیکه دولت ترامپ بتواند رودریگز را در مواجهه با این بحران به رهبری قابل اعتماد تبدیل کند، آنگاه «اصل دونرو» اولین آزمون واقعی خود را با موفقیت پشت سر گذاشته است.