العالم ـ اروپا
رافائل گروسی این مطلب را در گفتوگو با شبکه خبری «اِلسیآی» فرانسه مطرح کرد و گفت: این لحظهای کلیدی در این تاریخ طولانی است که هم موفقیت داشته و هم شکست. همچنین لحظهای کلیدی در این بنبست طولانی است که طبیعتاً با درگیریها همراه بوده که جنگ دوازده روزه در ژوئن سال گذشته یکی از روشنترین مثالهای آن است.
وی افزود: اکنون امکان گفتوگویی وجود دارد که واقعاً برای نخستینبار در حال شکل گیری است. اینکه خودِ من نیز به دعوت طرفها در این روند حضور داشتم، نشانهای مثبت است، چون گفتوگوها به سمت مسائل عینی میرود، اینکه چه باید کرد و چه کارهایی لازم است، انجام شود.
مدیرکل آژانس در پاسخ به این پرسش که «آمریکاییها و ایرانیها چگونه با هم مذاکره میکنند؟» گفت: فکر میکنم گفتوگو روان است. هرچند طرفها از فرهنگها و ساختارهای رسمی متفاوتی میآیند، اما مهمتر این است که آدمهای باهوشی هستند و میتوانند سراغ اصل مساله بروند. در نهایت، فراموش نکنیم که با وجود بُعد فنی و اصطلاحات تخصصی، این یک موضوع امنیتی و دفاعی هم هست. در این زمینه، از هر دو طرف درک روشنی وجود دارد.
وی درباره وضعیت ذخایر اورانیوم غنی شده، پس از تجاوز غیرقانونی ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به تاسیسات هستهای ایران گفت: بیشترِ موادی که ایران تا ژوئن ۲۰۲۵(خردادماه) انباشته کرده بود، با وجود بمبارانها و حملات، هنوز همان جاست و در بخش عمدهای، در همان محلّی که هنگام حملات قرار داشت. بنابراین ممکن است بخشی از آن کمتر قابل دسترسی باشد، اما مواد همچنان سر جای خود است. از منظر عدماشاعه نیز این مواد همچنان همانجا قرار دارد. به همین دلیل است که علاقه و بهگمان من فوریت زیادی برای رسیدن به توافق وجود دارد تا از اقدامهای نظامی تازه در منطقه جلوگیری شود.
گروسی در پاسخ به این پرسش که «چطور میشود توضیح داد که پس از بمبارانها، بخشی از مواد باقی مانده است؟» گفت: چون دقیقاً میدانیم مواد کجا ذخیره شده بود. اگرچه از زمان جنگ نتوانستهایم به تأسیسات دسترسی داشته باشیم، اما ارزیابی نسبتاً دقیقی از میزان خسارت انجام دادهایم. میدانیم مواد آنجا بوده و حفاظت میشده است. بنابراین در اغلب موارد، هنوز همانجا هست.
مدیرکل آژانس در ادامه تصریح کرد که همچنان نشانهای از انحراف برنامه هستهای ایران به سمت ساخت سلاح اتمی دیده نمیشود. وی در پاسخ به این پرسش که «چند ماه پیش گفتید نشانهای از وجود یک برنامه فعال و نظاممند برای ساخت سلاح هستهای پیدا نکردهاید، حالا نشانه تازهای در این باره دارید؟» گفت: «نه، اگر در زمان حملات چنین چیزی وجود نداشت، اکنون هم چیزی تغییر نکرده است. آنچه ممکن است تغییر کند نیتهاست، اما من چنین احتمالی را نمیبینم. برعکس، امروز ارادهای از هر دو طرف برای رسیدن به توافق میبینم. »
وی ادامه داد: «البته توافق بسیار پیچیده است و باید این نیتها را به فرمولی تبدیل کرد که از نظر فنی قابل اتکا باشد. فکر میکنم هنوز جاهایی برای اختلاف یا نبودِ توافق وجود دارد.
گروسی درباره احتمال تجاوز نظامی مجدد آمریکا هم گفت که باید از تکرار آنچه در خردادماه رخ داد جلوگیری کرد.
وی افزود که مذاکرات دور دوم گام رو به جلو بود «اما هنوز تلاشهای بیشتری لازم است. مساله این است که زمان زیادی نداریم.»
به گزارش ایرنا، برنامه صلحآمیز هستهای ایران همواره تحت فشارهای سیاسی و اتهامات بیاساس غرب قرار داشته است. پیش از برجام، کشورهای غربی با امنیتیسازی این موضوع، تلاش کردند با ابزار تحریم و تهدید نظامی علیه ایران اقدام کنند، اما بسته شدن پرونده «ابعاد احتمالی نظامی» (PMD) در سال ۱۳۹۴، این بهانه را از میان برداشت.
ایران پس از امضای توافق هستهای به تمامی تعهدات خود پایبند ماند، اما آمریکا در سال ۱۳۹۷ بهطور یکجانبه از توافق خارج شد و اروپا نیز نتوانست تعهدات خود را اجرا کند. در نتیجه، ایران در چارچوب حقوق برجامی خود، گامهایی در کاهش تعهدات برداشت. مذاکرات احیای برجام در سال ۱۴۰۰ نیز بهدلیل تعلل و زیادهخواهیهای غرب به نتیجه نرسید و با پایان قطعنامه ۲۲۳۱، عمر ۱۰ ساله برجام خاتمه یافت.
با این وجود، ایران به دلیل عضویت در معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) و موافقتنامه جامع پادمان به تماسهای فنی با آژانس ادامه داده و تأکید کرده است که برای دستیابی به توافقی پایدار و قابلاعتماد که تحریمها را بهصورت تضمینشده لغو کند و مانع از سوءاستفاده در آینده شود، آمادگی دارد.