العالم - ایران
خبرگزاری رویترز افزود: توقف و شروع تردد کشتیرانی از طریق تنگه هرمز، تردید عمیقی را که بر حیاتی ترین گلوگاه نفت و گاز جهان سایه افکنده، نشان می دهد. اما یک چیز روشن است: حتی اگر آتش سلاح ها خاموش شوند، جریانهای آبی از طریق این آبراه باریک ماهها و حتی شاید سالها طول خواهد کشید تا به سطح قبل از جنگ بازگردد.
رویترز نوشت: ایران روز شنبه اعلام کرد که در پاسخ به محاصره دریایی آمریکا، کنترل خود بر تنگه هرمز را تشدید می کند. این کشور به دریانوردان هشدار داده که تنگه بسته است. این هشدارها تنها چند ساعت پس از آن اعلام شد که تهران در بحبوحه آتشبس ۱۰ روزه، از بازگشایی موقت تنگه خبر داد.
این خبرگزاری با اشاره به ادعاهای دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، درباره انجام مذاکرات و همزمان تهدیدهای توخالی او درباره این که در صورت اختلال مجدد در کشتیرانی، اقدام نظامی را از سر خواهد گرفت، اذعان کرد که تهران پس از آغاز بمباران هوایی مشترک آمریکا و (رژیم) اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه، عملاً تنگه هرمز را بست. از آن زمان، ترافیک از طریق تنگه هرمز گذرگاهی که معمولاً حدود یک پنجم از نفت و گاز جهان را حمل میکند به شدت کاهش یافته است.
به نوشته رویترز، تأثیر فوری این اقدام تهران شدید بوده است. حدود ۱۳ میلیون بشکه در روز نفت و تقریباً ۳۰۰ میلیون متر مکعب در روز گاز طبیعی مایع (LNG) در خلیج فارس محبوس شده است و تولیدکنندگان را مجبور به تعطیلی میادین نفتی، پالایشگاهها و کارخانههای «ال ان جی» (LNG) کرده و اقتصادها را از آسیا تا اروپا تحت تأثیر قرار داده است.
این خبرگزاری انگلیسی در ادامه با طرح این موضوع که این جنگ همچنین خسارات ماندگاری به زیرساختهای انرژی و روابط دیپلماتیک در سراسر منطقه وارد کرده است، این سوال را مطرح کرد که «بنابراین، روند بهبود چگونه پیش خواهد رفت و این صنعت چه زمانی میتواند به طور منطقی انتظار داشته باشد که به سطوح عملیاتی قبل از جنگ نزدیک شود؟»
رویترز افزود: سرعت بهبود اوضاع اخیر نه تنها به دیپلماسی بین واشنگتن و تهران، بلکه به لجستیک، دسترسی به بیمه نفتکشها، نرخ حمل بار و تمایل مالکان کشتی به ریسک در این مسیر نیز بستگی دارد.
طبق گزارش شرکت تحلیلی کپلر، اولین نفتکشهایی که خاورمیانه را ترک میکنند، شامل تقریباً ۲۶۰ کشتی خواهند بود که در حال حاضر در خلیج فارس شناور هستند و حدود ۱۷۰ میلیون بشکه نفت و ۱.۲ میلیون تن ال ان جی را حمل می کنند. احتمالاً بیشتر این محموله های اولیه به سمت آسیا هدایت می شوند که معمولاً حدود ۸۰ درصد از صادرات نفت خلیج فارس و ۹۰ درصد از محمولههای گاز ای ان جی را به خود اختصاص می دهد.
رویترز توضیح داد: با خروج این کشتی ها، بیش از ۳۰۰ نفتکش خالی که در خلیج عمان معطل ماندهاند، به تدریج به خلیج فارس انتقال می یابند و به سمت ترمینالهای بارگیری مانند راس التنوره عربستان سعودی و ترمینال نفتی بصره عراق حرکت خواهند کرد.
اولین وظیفه آنها تخلیه تأسیسات ذخیرهسازی ساحلی خواهد بود که در طول تعطیلی هرمز به سرعت پُر شدند. طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی، ذخیره سازی نفت خام تجاری در خلیج فارس در حال حاضر حدود ۲۶۲ میلیون بشکه است که معادل ۲۰ روز اختلال در تولید است و تا زمان از سرگیری صادرات، فضای کمی برای تولید بیشتر باقی میگذارد.
اما عملیات پشتیبانی و لجستیک نفتکشها همچنان هرگونه روند بازگشت کامل جریان انرژی را کُند میکند. به عنوان مثال، یک سفر رفت و برگشت از خاورمیانه به ساحل غربی هند به طور معمول حدود ۲۰ روز طول میکشد. مسیرهای طولانیتر به چین، ژاپن و کره جنوبی میتواند دو ماه یا بیشتر طول بکشد.
این در حالیست که آماده سازی نفتکشهای کافی ممکن است چالش برانگیز باشد. بسیاری از آنها درگیر حمل نفت و ای ان جی از قاره آمریکا به آسیا در سفرهایی هستند که میتواند تا ۴۰ روز طول بکشد. ایجاد تعادل کامل در ناوگان نفتکشهای جهانی و بازگشت عملیات بارگیری در خلیج فارس به ریتمهای قبل از جنگ، وحتی در شرایط مساعد ناهموار خواهد بود و احتمالا دستکم هشت تا دوازده هفته طول خواهد کشید.
رویترز نوشت، برآورد آژانس بینالمللی انرژی نشان می دهد که حدود نیمی از میادین نفت و گاز خلیج فارس، فشار کافی مخزن را برای بازگشت به تولید قبل از جنگ، ظرف تقریباً دو هفته حفظ میکنند. با فرض ثبات محیط امنیتی و احیای زنجیرههای تأمین مختل شده، ۳۰ درصد دیگر میتواند تا ۶ هفته طول بکشد. ۲۰ درصد باقیمانده - معادل تقریباً ۲.۵ تا ۳ میلیون بشکه در روز - با چالشهای فنی بسیار دشوارتری روبرو هستند. فشار پایین مخزن، تجهیزات آسیبدیده و محدودیتهای تأمین برق این مفهوم را دارد که برخی از میادین ماهها برای بازیابی زمان نیاز دارند.
به نوشته این خبرگزاری، خسارت به داراییهای اصلی انرژی، از جمله قطب عظیم ای ان جی راس لفان قطر - که حدود ۱۷ درصد از ظرفیت آن آسیب دیده است - میتواند تا پنج سال برای تعمیر زمان ببرد. برخی از چاههای قدیمی و پیچیده، به ویژه در عراق و کویت، ممکن است هرگز به سطح تولید قبلی خود باز نگردند. هرگونه کاهش مداوم عرضه در نهایت میتواند با حفاری چاههای جدید در سراسر منطقه جبران شود، اما این فرآیند احتمالاً دستکم به یک سال زمان و بهبود پایدار شرایط امنیتی نیاز دارد.
رویترز نتیجه گرفت: حتی در خوشبینانه ترین سناریو یعنی حتی اگر مذاکرات صلح موفقیتآمیز باشد، هیچ درگیری جدیدی رخ ندهد و آسیب به زیرساختها بدتر از حد انتظار نباشد، بازگشت کامل به عملیات قبل از جنگ بعید به نظر می رسد که به زودی انجام شود و سالها طول خواهد کشید.