العالم - آمریکا
اگر چه چهره او چندان در قاب دوربین خبرنگاران قرار نمیگیرد اما دست اندر کار پشت پرده بسیاری از قانونگذاریهای ضدایرانی در سالهای اخیر بوده است.
در شرایطی که مذاکرات ایالات متحده با تهران در بنبست قرار دارد، دولت دونالد ترامپ عضو جدیدی را به تیم مذاکرهکننده خود در موضوع ایران اضافه کرده است. مقامهای آمریکایی و منابع مطلع اعلام کردند که «نیک استوارت»، مدیر اجرایی امور لابیگری در FDD Action (بازوی لابیگری بنیاد «دفاع از دموکراسیها») به دفتر «استیو ویتکوف»، فرستاده ویژه آمریکا در «مأموریتهای صلح» پیوسته است.
استوارت پیش از این، در دولت اول ترامپ به عنوان رئیس دفتر «گروه اقدام ایران» در وزارت امور خارجه آمریکا، تحت نظر «برایان هوک» نماینده ویژه وقت آمریکا در امور ایران فعالیت میکرد.
«کلودیا تنی» نماینده کنگره آمریکا، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) با اشاره به پیوستن استوارت به دفتر استیو ویتکاف، او را یک «انتخاب درخشان» خواند و از وی به عنوان یکی از «حاذقترین متخصصان آمریکا در سیاستهای مربوط به ایران» یاد کرد.
نیک استوارت (Nick Stewart) یک چهره کلیدی اما نسبتا «پشتپرده» در حلقه لابیگری و سیاستگذاری در واشنگتن است که در بنیاد «دفاع از دموکراسیها» نیز نقش فعالی بر عهده داشت.
بنیاد «دفاع از دموکراسیها» چیست؟
بنیاد دفاع از دموکراسیها (FDD) یکی از تندروترین اندیشکدههای واشنگتن است که بر موضوع ایران، برنامه هستهای و مقابله با محور مقاومت متمرکز است.
بازوی لابیگری این بنیاد تفاوت مهمی با خود اندیشکده دارد. طبق قوانین آمریکا، اندیشکدهها از پرداخت مالیات معاف هستند اما حق لابیگری مستقیم برای تصویب یا رد یک قانون را ندارند. بنیاد «دفاع از دموکراسیها» دقیقا برای همین ایجاد شده است؛ یعنی تبدیلِ ایدههای تندروانه FDD به قانون مصوب در کنگره آمریکا.
نقش نیک استوارت در بنیاد «دفاع از دموکراسیها» چیست؟
عنوان او «مدیر اجرایی امور» است و در عمل، وظایف استوارت شامل موارد زیر است:
لابیگری مستقیم با قانونگذاران: او با تیمش مستقیما دفاتر سناتورها و نمایندگان کنگره را هدف قرار میدهد تا قوانینِ ضدایرانی (مثل تحریمهای جدید، قطع بقایای برجام یا محدودیتهای دیپلماتیک) را پیش ببرند.
شبکهسازی با کمیتههای کنگره: او ارتباط تنگاتنگی با اعضای کمیتههای روابط خارجی و نیروهای مسلح کنگره دارد تا در زمان مناسب، جلسات استماع علیه ایران ترتیب دهند.
هماهنگی با لابیگران اسرائیل بنیاد «دفاع از دموکراسیها» و بازوی لابیگری آن همکاری بسیار نزدیکی با لابی آیپک و سایر گروههای حامی اسرائیل دارند.
لابیگر پشت پرده
برخلاف مدیران اندیشکدهها که معمولا در تلویزیون و رسانه ها ظاهر میشوند و مقاله مینویسند، نیک استوارت را می توان «مکانیکِ لابیگری» خواند به این معنا که او بیشتر بر فعالیت پشت پرده و دور از رسانه ها متمرکز است. همزمان که چهره او چندان در قاب دوربین خبرنگاران قرار نمیگیرد اما دست او در پشت پرده بسیاری از قانونگذاریهای ضدایرانی در سالهای اخیر وجود داشته است.
استوارت پیش از پیوستن به بنیاد «دفاع از دموکراسیها»، در نهادهای راستگرا و محافظهکار آمریکایی فعالیت کرده و تجربه بالایی در بسیج کردن گروههای فشار دارد.
بسیاری از همفکران استوارت او را مرد میدان و متمرکز بر عمل می دانند، تخصص او این است که یک ایده تحلیلی مثلا اینکه ارتباط ایران با سوئیفت باید کاملا قطع شود را تبدیل به یک لایحه قانونی با چندین حامی در مجلس نمایندگان کند.
در جریانهای سیاسی واشنگتن، افرادی مثل نیک استوارت به عنوان «تکنوکراتهای فشار حداکثری» شناخته میشوند. وقتی در نشریات آمریکا نامی از تحریمهای گسترده علیه ایران میآید یا کنگره قطعنامهای علیه سپاه یا برنامه موشکی ایران تصویب میکند، معمولاً افرادی چون استوارت از ماهها قبل لابیگری در میان رای دهندگان برای تصویب آن را انجام دادهاند.
سابقه سیاسی نیک استوارت نشان میدهد که او را میتوان سرباز میدان در جنگ اقتصادی و سیاسی علیه ایران در واشنگتن دانست. اگر تهدید و موضع گیری های شفاهی ضدایرانی به شغل اکثر سیاستمداران آمریکایی تبدیل شده اما شغل استوارت جدی تر از این حرفها است و مسئولیت خود را قانونگذاری و عملیاتی کردن تحریم علیه ایران در حوزه های مختلف می داند.
شاید در فضای رسانهای ایران، نام او کمتر شنیده شده باشد اما در راهروهای کنگره آمریکا، یکی از موتورهای محرکِ قوانین ضدایرانی محسوب میشود.
طرفدار سرسخت سیاست فشار حداکثری علیه ایران
خبرنگار ارشد سیانان در وبلاگ کاری خود درباره او نوشته است: استوارت در حالی به تیم ویتکاف پیوسته که مذاکرات با ایران در حال حاضر در شرایطی شکننده با بنبست مواجه شده است. حضور استوارت، چهرهای ایدئولوژیک همراه با تجربه در زمینه قانونگذاری، سیاستگذاری و هماهنگی بینبخشی را به ترکیب ویتکاف و کوشنر اضافه میکند.
«نورمن روول»، مدیر سابق اطلاعات ملی آمریکا در امور ایران، با طرح ادعاهای بیپایه و اساس درباره برنامه هسته ای ایران و همچنین فعالیت های منطقه ای آن درباره انتخاب و انتصاب استوارت می گوید: او تجربه بسیاری در مسئله ایران دارد و البته در این سالها دیدگاه های او نیز ثابت بوده است از جمله درخواست برای حذف دائمی آنچه تهدید هستهای ایران خوانده و همچنین کاستن از نفوذ منطقه ای این کشور.
روول افزود: «او حامی استفاده از تحریمها و ابزارهای نظامی در صورت لزوم برای پیشبرد دیپلماسی اجباری است. سابقه گذشته او به عنوان رئیس دفتر گروه اقدام ایران در وزارت خارجه، به او اجازه میدهد تا تجربه بینبخشی مهمی را به همراه بیاورد که برای به هم پیوند زدن بازیگران و کارشناسان مختلف واشنگتن که در پرونده ایران نقش دارند، بسیار حیاتی است.»
بنیاد «دفاع از دموکراسیها» و نیک استوارت، از حامیان سرسخت جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران بودهاند. اندکی پس از آغاز این جنگ توسط ترامپ، استوارت متنی نوشت و از اقدام نظامی حمایت کرد و از کنگره خواست تا از آن پشتیبانی کند؛ او استدلال کرد که این اقدام «منافع اصلی آمریکا و متحدانش را پیش میبرد و کاملا با اختیارات قانون اساسی رئیسجمهور ترامپ همخوان است.»