العالم - یمن
طوفان الجنید، نویسنده این مقاله در یادداشتی تحلیلی که برای شبکه العالم به رشته تحریر درآورده، تأکید میکند که ادامه این روند، علاوه بر پیامدهای نظامی، آثار اقتصادی و سیاسی گسترده بر منطقه و جهان خواهد داشت.
وی در ادامه نوشت :
آتشبسی که متجاوز آن را نقض کرد
آری، این همان چیزی بود که انتظارش را داشتیم... بر خدا توکل میکنیم.
اقدام رژیم سعودی در از سرگیری حملات به یمن و مردم این کشور، تخریب آنچه از زیرساختهای یمن باقی مانده، ادامه رویکرد مبتنی بر خودبرتربینی، سرسختی و وقتکشی و همچنین نقض توافق آتشبسی که امروز چهار سال از آن میگذرد، نشان میدهد ریاض مسیر تشدید تنش را به جای صلح و ثبات برگزیده است؛ پس بگذارید با عواقب انتخاب خود روبرو شود... که "اگر بازگردید، ما نیز بازخواهیم گشت".
بیش از یک دهه است که ائتلاف سعودی ـ آمریکایی ـ صهیونیستی ـ انگلیسی و همپیمانانشان به تجاوز علیه یمن ادامه میدهند؛ تجاوزی که با نقض حقوق ملت این کشور، یکی از بیسابقهترین بحرانهای انسانی را به همراه ارتکاب جنایتها و کشتارهای گسترده از طریق بمباران و محاصره غیرقانونی و غیراخلاقی رقم زده است.
پس از عملیات نظامی نیروهای مسلح یمن، عربستان خواستار کاهش تنش و حرکت به سمت مسیر دیپلماتیک با میانجیگری عمان و نظارت سازمان ملل شد.
رهبری صنعا نیز با این درخواست موافقت کرد و برای آنکه حاکمان سعودی دریابند صلح به سود همه است، ابتکارهای متعددی را ارائه داد.
طی چهار سال آتشبس و گفتوگو، طرفها بر سر نقشه راهی به توافق رسیدند که شامل توقف کامل عملیات نظامی، برقراری آتشبس دائمی، رفع محاصره فرودگاهها، بنادر و گذرگاههای مرزی، آزادی همه اسرا، پرداخت حقوق کارمندان که هشت سال از آن محروم مانده بودند از محل درآمدهای منابع ملی یمن، جبران خسارتهای وارد شده به این کشور و خروج کامل نیروهای خارجی از خاک یمن بود.
با این حال، همه این توافقها به دلیل وقتکشی و عمل نکردن رژیم سعودی به تعهداتش، تنها روی کاغذ باقی ماند.
از "محاصره در برابر محاصره" تا "تشدید در برابر تشدید"
در ماههای اخیر، رهبری یمن تصمیم گرفت به وضعیت "نه جنگ و نه صلح" پایان دهد و محاصره را در هم بشکند.
در همین چارچوب، رهبر انقلاب یمن در سخنرانی که از آن به عنوان سخنرانی تاریخی یاد میشود، به رژیم سعودی هشدار داد و خواستار توقف تجاوز و رفع محاصره مردم یمن شد.
وی در این سخنرانی، معادلهای راهبردی را با این عنوان مطرح کرد:
"محاصره در برابر محاصره... و تشدید در برابر تشدید."
پس از این سخنان، میلیونها یمنی با حضور در میدانها و خیابانها، حمایت خود را از رهبری سیاسی اعلام کردند، آمادگی خود را برای رویارویی با هرگونه تشدید تنش نشان دادند و خواستار رفع محاصره فرودگاه صنعا و پایان تجاوز شدند.
با وجود این، رژیم سعودی این پیامها را نادیده گرفت و فرودگاه صنعا را هدف حمله قرار داد و مانع فرود هواپیمای ایرانی در این فرودگاه شد.
در مقابل، نیروهای مسلح یمن فرودگاه "أبها" را هدف قرار دادند و بر تداوم معادله بازدارندگی متقابل تأکید کردند:
"فرودگاه در برابر فرودگاه، بندر در برابر بندر و اقتصاد در برابر اقتصاد."
با این حال، عربستان نهتنها به این پیامها پاسخ نداد، بلکه با اتکا به همپیمانان داخلی خود، روند تشدید تنش و بسیج نیروهای نظامی در جبهههای مختلف را ادامه داد.
پیامدهای تشدید تنش
در چنین شرایطی، نیروهای مسلح یمن از اعمال محاصره دریایی علیه کشتیرانی عربستان خبر دادند و این تصمیم را به صورت رسمی به ریاض ابلاغ کردند، با این امید که مقامات سعودی نسبت به حساسیت شرایط آگاه شوند.
با این حال، ادامه سرسختی عربستان باعث شد دو نفتکش سعودی پس از نقض ممنوعیت اعلامشده هدف قرار گیرند؛ اقدامی که موجی از واکنشها و محکومیتها را در پی داشت و در ادامه، میانجیگریهای منطقهای و بینالمللی، از جمله از سوی عمان، پاکستان و قطر، برای کاهش تنش آغاز شد و صنعا نیز با این تلاشها موافقت کرد.
با وجود این، رژیم سعودی همچنان بر مواضع خود پافشاری کرد و بدون توجه به رنج بیش از چهل میلیون یمنی، بار دیگر استان الحدیده را هدف حمله قرار داد و بندر و زیرساختهای جزیره کمران را بمباران کرد؛ آن هم در شرایطی که همزمان دور جدید مذاکرات در مسقط جریان داشت؛ اقدامی که به اعتقاد نویسنده، نشاندهنده ادامه سیاست تشدید تنش و ناکام گذاشتن تلاشهای صلح است.
پیامدهای اقتصادی و چشمانداز سیاسی
ادامه این روند، پیامدهای مستقیم اقتصادی و امنیتی برای کشتیرانی بینالمللی و بازارهای جهانی خواهد داشت.
افزایش تهدیدهای امنیتی موجب شده است برخی از شرکتهای کشتیرانی و نفتکشها مسیر حرکت خود را تغییر دهند و از عبور از تنگه بابالمندب خودداری کنند و مسیر طولانیتر دماغه امید نیک را برگزینند؛ تغییری که به افزایش هزینه حملونقل و طولانیتر شدن زمان سفرها منجر شده است.
همچنین تشدید تنشها، هزینه بیمه کشتیها را افزایش داده و به نوسان قیمت جهانی نفت دامن زده است؛ زیرا نگرانیها درباره اختلال در زنجیره تأمین و تهدید مسیرهای بینالمللی انتقال انرژی افزایش یافته است.
از منظر سیاسی، این رویارویی نظامی نشان میدهد که منازعه وارد مرحلهای تازه با عنوان "بازدارندگی مستقیم" شده است؛ مرحلهای که چشمانداز کاهش تنش را پیچیدهتر کرده و میانجیگران منطقهای و بینالمللی را برای دستیابی به توافقی جامع و پایدار جهت برقراری آتشبس، با چالشهای جدی روبهرو ساخته است.
منطقه اکنون وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که در آن قواعد درگیری دیگر همان قواعد گذشته نیست و معادلات بازدارندگی به واقعیتی میدانی تبدیل شدهاند که همه طرفها ناگزیر از پذیرش آن هستند.
وی خطاب به آلسعود گفت : میان ما و شما، داوری با روزگار، میدان نبرد و گذر زمان خواهد بود؛ و کسانی که ستم کردند، بهزودی خواهند دانست که به چه سرانجامی گرفتار خواهند شد.