گزینه های بایدن تا پایان مهلت ایران چیست؟

العالم ـ ایران

کاهش تعهدات از جانب ایران در راستای ماده 36 توافق هسته ای است که به ایران اجازه می دهد تا عمل به برخی تعهدات و یا تمام آنها خودداری کند در صورتی که یکی از طرفهای توافق دست به تجاوزی آشکار و خطیر بزند.

تهران به دلیل عدم پایبندی طرفهای دیگر به تعهدات خود در توافق هسته ای، عمل به پروتکل الحاقی را از 23 ماه جاری متوقف خواهد کرد.

تحلیلگران سیاسی تاکید کردند: همه می دانند که مذاکرات بدین صورت است که یک طرف دست دیگر طرفها را محکم می فشرد و هر آن کسی که زودتر فریاد بکشد، بازنده است. اما در توافق هسته ای تمام جهان شاهد بود که مذاکرات میان طرف های کاملا حرفه ای بوده است. طرفی قدرتمند است و طرف دیگر صبر و تحملی بسیار و غیرطبیعی دارد.

این تحلیلگران اظهار داشتند که طرفین عبارت است از دولت ایران و مجلس شورای اسلامی و در طرف مقابل تیم رییس جمهور آمریکا و کنگره است. مجلس شورای اسلامی دولت ایران را تحت فشار قرار می دهد و کنگره نیز فشارهایی بر تیم بایدن اعمال می کند.

ناظران می گویند که گام لازم باید از سوی بایدن وتیمش اتخاذ شود؛ زیرا این طرف آمریکایی است که از توافق هسته ای خارج شد. از این رو طرفی که از توافق خارج شده باید به توافق بازگردد. اما بایدن بسیار صریح و روشن تاکید کرد که اگر ایران به تعهدات خود بازنگردد ما هم نیز به توافق بازنخواهیم گشت.

آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیداری با فرماندهان نیروی هوایی ایران نه تنها از بازگشت آمریکایی ها به توافق و برداشتن تحریم ها سخن گفت بلکه تاکید کرد که ابتدا باید تحریم ها رفع شود و پس از آن بازگشت به توافق صورت می گیرد. اما آنها رفع تحریم ها علیه ایران طی مهلت تعیین شده را بعید دانستند زیرا زمان بسیار اندک است و برآورده کردن خواسته ایران دشوار است و از سوی دیگر برآورده کردن خواسته امریکا نیز دشوار است. این در حالی است که برخی در کنگره بایدن را تحت فشار قرار می دهند تا به توافق بازنگردد.

کارشناسان اما تاکید کردند که تحریم آمریکا اقدامی است که امریکا از طریق آن می خواهد قدرت خود را در هنگام مذاکرات به تصویربکشد و این سیاست را نه تنها در مقابل ایران بلکه در برابر چین و روسیه نیز اعمال می کند. اظهارات بایدن مبنی بر آنکه واشنگتن تحریمها را تا بازگشت تهران به مذاکرات رفع نخواهد کرد، برخاسته از فشارهای داخلی و فشار لابی صهیونیستی است. اما در واقع پیام هایی که از بایدن به ایران می رسد با اظهارات رسانه ای متفاوت است. امروز بایدن و طرفهای اروپایی و بویژه انگلیس بر اهمیت یافتن راه حلی میانه برای خروج از این بن بست تاکید می کنند.

تحلیلگران بر این باورند که امریکا و متحدانش و نیز چین و روسیه به دنبال اثبات حسن نیت طرفها هستند. اما در حال حاضر دو طرف میزان خواسته های خود را بالا می برند تا هنگام مذاکرات بتوانند از میزان این خواسته ها بکاهند.

ناظران تاکید می کنند که کشورهای اروپایی نیز تابع دولت جدید امریکا خواهند بود؛ زیرا در شرایط فعلی و اوضاع نابسامان اقتصادی به سبب بحران ها و مساله کرونا، از لحاظ اقتصادی به نفع آنهاست که بار دیگر روابط تجاری میان ایران وکشورهای اروپایی بازگردد.

تحلیلگران با تاکید بر اینکه خروج امریکا از توافق هسته ای یک اشتباه سیاسی بزرگ بود، خاطرنشان کردند که سقف بسیار بالای خواسته های ایران و نیز آمریکا در واقع تلاشی برای طرح تمام مشکلات بر سر میز است. و در پایان مذاکرات طرفها راه منطق را در پیش خواهند گرفت.