العالم ـ ایران ـ سیاسی

نشست اول تخصصی «پاسخ حقوقی به تجاوز ۱۲ روزه از عدالت کیفری تا عدالت ترمیمی» با حضور «اسماعیل بقایی» سخنگوی وزارت امورخارجه، «عباس شیری» رئیس دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران و «پیرحسین کولیوند» رئیس جمعیت هلال احمر در سالن شیخ مرتضی انصاری دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران برگزار شد.

«اسماعیل بقایی» در این نشست با تاکید بر اینکه ادعای حمله پیشگیرانه اسرائیل، هیچ وجاهت قانونی ندارد و پاسخ ایران، مصداق بارز دفاع مشروع بوده است، به نقض حقوق بین‌الملل از سوی برخی از کشورها اشاره کرد و گفت: در ارتباط با موضوع برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل نیز شاهد نقض قوانین بین‌الملل از سوی برخی از کشورها هستیم. ‌ در 2 تا سه ماه اخیر شاهد این بودیم که سه کشور اروپایی عضو برجام تلاش کردند قطعنامه‌های لغو شده شورای امنیت علیه ایران را بازگردانند و در واقع اسنپ بک را فعال کنند؛ ما از ابتدا نیز گفتیم این اقدام اروپایی‌ها غیرقانونی است و این بیان ما صرفاً یک اعلام موضع نیست.در واقع معتقدیم که هیچ تصمیمی در شورای امنیت در این ارتباط اتخاذ نشده است با توجه به اینکه دو عضو دائم شورای امنیت(چین و روسیه) با این تصمیم مخالف بودند، دو عضو دیگر نیز مخالفت خود را اعلام کردند و دو عضو دیگر شورای امنیت نیز به موضوع بازگشت تحریم‌ها رای ممتنع دادند.

اقدام سه کشور اروپایی برای بازگشت قطعنامه ها علیه ایران وجاهت قانونی ندارد

وی ادامه داد: از دوستان می‌خواهم که در این ارتباط بنویسند. در مورد این موضوع از دیدگاه حقوقی بسیاری از کشورها با ما هم نظر هستند چنانکه ما در اجلاس وزرای خارجه جنبش عدم تعهد این موضع‌گیری را از سوی ۱۲۰ کشور مشاهده کردیم. در اجلاس وزرای خارجه جنبش عدم تعهد در اوگاندا قریب به ۱۲۰ کشور از دیدگاه ایران حمایت کردند. در واقع بر این موضوع تاکید کردند که حرکت سه کشور اروپایی برای بازگشت قطعنامه‌ها علیه ایران وجاهت قانونی ندارد. اقدام سه کشور اروپایی در ارتباط با این موضوع باعث ایجاد یک آشفتگی حقوقی در شورای امنیت سازمان ملل متحد شده است و در واقع اجماعی در این شورا در ارتباط آنچه که سه کشور اروپایی می‌خواستند انجام دهند وجود ندارد، در بخش دیگر صحبت‌های خود گفت: بعضا مشاهده می‌کنیم که قانون شکنان برای توجیه اقدامات غیرقانونی خود تلاش می‌کنند که به قانون متوسل شوند و از آن به نوعی استفاده ابزاری می‌کنند.

به گفته بقایی، رژیم صهیونیستی ادعا کرد حمله به ایران یک حمله پیشگیرانه بوده است در حالی که این موضوع هیچ جایگاهی در نظام بین‌الملل ندارد و ما چنین اصلی را نداریم و آنچه که در این ارتباط مسلم است دفاع مشروع در برابر یک حمله واقع شده است کاری که ایران در برابر تجاوزات رژیم صهیونیستی و اسرائیل انجام داد. آنچه که مسلم است این است که ایران در معرض یک تجاوز نظامی بی‌دلیل قرار گرفت و این باید مبنای موضع ما در بحث جنگ و نقض حقوق بشر و قوانین بین المللی باشد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه صحبت‌های خود به پیگیری‌های وزارت خارجه در این ارتباط اشاره کرد و گفت: ما این پیگیری‌ها را در قالب یک کتاب منتشر کرده‌ایم و از همان روز اول وقوع جنگ پیگیری‌ها و مستندسازی‌های ما در این زمینه آغاز شد. کار ما در این زمینه به نوعی سهل ممتنع است. ما از یک طرف با رژیمی طرف هستیم که تنها رژیمی است که از سوی دو دیوان بین‌المللی متهم به ارتکاب نقض حقوق بشر شده است و به انجام‌ سه جنایت از چهار جنایت مندرج در اساسنامه دیوان متهم است‌.

بقایی ادامه داد: ارتکاب عمل جنایتکارانه از سوی رژیم صهیونیستی در حمله به ایران محرز است اما مشکل ما این است که رژیم صهیونیستی به شدت از سوی آمریکا و برخی از کشورهای غربی در برابر هرگونه پاسخگویی حفاظت می‌شود و بی کیفرمانی مستمر رژیم صهیونیستی کار را برای ما سخت کرده است، اما این‌ها نباید باعث دلسردی ما شود و ما حتماً باید در این زمینه به مستندسازی خود ادامه دهیم و امیدواریم بتوانیم یک روزی در دادگاه صالحه بین‌المللی احقاق حق کنیم.

وی اضافه کرد: پیگیری این موضوع در دادگاه‌های داخلی در ارتباط با آن قسمت‌هایی که شدنی است، مهم است و ما باید در زمینه احقاق حقوق شهروندانمان و تبیین سایر ابعاد این جنایت، کار حقوقی قابل توجهی انجام دهیم.