العالم ـ ایران

حجت‌الاسلام سید محمدحسن ابوترابی‌فرد امام جمعه موقت تهران در خطبه‌های نماز عبادی-سیاسی این هفته‌ی پایتخت که در دانشگاه تهران اقامه شد، طی سخنانی ضمن تسلیت ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا(س) و ذکر فضائل ایشان، یاد شهید طهرانی‌مقدم پدر موشکی ایران و شهید حاجی‌زاده فرمانده‌ی فقید هوافضای سپاه را گرامیداشت و بیان کرد: این شهدا مسیر عزت و اقتدار امت اسلام را هموار کردند.

وی در ادامه‌ی سخنان خود به مسئله‌ی انحلال بانک آینده پرداخت و گفت: ناترازی در شبکه بانکی را می‌توان یکی از مهم‌ترین عوامل فقدان ثبات در اقتصاد کلان معرفی کرد و اگر شبکه بانکی ناتراز بود، این اقتصاد پایداری نخواهد داشت. ساماندهی و یا حذف چند بانک شدیداً ناسالم می‌تواند مانع رقابت ناسالم در بازار پول شده و اثر جانبی موثری بر اصلاح شبکه بانکی داشته باشد. مرکز پژوهش‌های مجلس سال 1402 اعلام کرده بود بانک آینده شرایط بسیار نامطلوب داشته و شاخص این بانک مانند اضافه‌برداشت 80 همت، سهم بالای مطالبات مشکوک‌الوصول، نسبت کفایت سرمایه منفیِ 140 درصدی در سال 1401 نشان‌دهنده‌ی ساختار معیوب درآمد-هزینه‌ای و ناترازیِ دارایی آن است.

خطیب جمعه‌ی موقت تهران گفت: به دلایل مختلف از جمله خلاهای قانونی امکان برخورد سریع با این بانک وجود نداشت ولی با تصویب قانون جدید بانک مرکزی، ابزارهای اجرایی لازم برای برخورد با بانک‌های ناتراز در اختیار بانک مرکزی قرار گرفته است. طبق اعلام رئیس‌کل بانک مرکزی، 42 درصد از ناترازی کل نظام بانکی کشور با این بانک بوده است. این بانک در سال‌های اخیر به‌دلیل انباشت زیان به کانون ناترازی در شبکه بانکی تبدیل شده بود و به‌دلیل سودهای غیرمنطقی به سپرده‌ها و تسهیلات کلان به شرکت‌های درون‌گروهی به اشخاص وابسته به بانک و سپرده‌گذاری‌های غیرمولد و عدم همکاری با برنامه‌های اصلاحی بانک مرکزی در فرایند ادغام در بانک ملی قرار گرفت.

ابوترابی‌فرد عنوان کرد: تجربه جهانی حکایت می‌کند که مهار تورم و فراهم کردن زمینه رشد اقتصادیِ بالا و پایدار با شبکه بانکی ناتراز غیرممکن است. اولین گام، اصلاح شبکه بانکی کشور است؛ این واقعیت ضرورت اصلاح نظام بانکی را با اولویت بالا اجتناب‌ناپذیر کرده است. زمینه‌ی تأمین مالی بخش واقعی اقتصاد یعنی حمایت از بخش خصوصیِ مولد در گروی فعالیت سالم شبکه بانکی است؛ منابع باید به سمت تولید با بالاترین ارزش افزوده هدایت شود نه‌اینکه ثروت ملت ایران به حوزه‌هایی برود که متأسفانه زیان‌هایی برای اقتصاد و چالش‌هایی برای شبکه بانکی خلق کند.

وی اظهار داشت: رئیس‌جمهور و سازمان برنامه و بودجه مصمم به اصلاح بودجه در پاسخ به مطالبه‌ی جدی رهبر معظم انقلاب قدم بردارند و کار سختی است. چرا مدیران کشور برای کاهش هزینه‌ها همکاری نمی‌کنند؟ باید بهره‌وری افزایش یابد نه‌اینکه بودجه‌ها افزایش یابد. حتی یک ریال مصرف از بیت‌المال کاهش یابد و امکان خلق ثروت فراهم شود. ناترازیِ بودجه از مسائل اصلی مشکلات نظام بانکی است.

امام جمعه‌ی موقت تهران خاطر نشان کرد: سیاست‌گذاریِ صحیح پولی و فراهم‌کردن بستر اجرای این سیاست‌ها و نظارت کارآمد بر شبکه بانکی و هم‌چنین کاهش سلطه‌ی مالی دولت متوقف بر اصلاحات نهادی بانک مرکزی در دو حوزه‌ی سیاست پولی و سیاست نظارت بانکی است. این مهم یعنی تحول در بانک مرکزی مرهون استقلال بانک مرکزی است؛ بانک مرکزی باید برای حفظ ارزش پول ملی هدف‌گذاری کرده و برنامه‌ی خود را شفاف اعلام کند. استقلال بانک مرکزی امکان اصلاح مناسب و اثر آن بر اقتصاد را فراهم می‌کند.

ابوترابی‌فرد گفت: باید دست‌اندازیِ شبکه بانکی به منابع بانک مرکزی متوقف شود و لازم است برنامه‌ریزی درست برای قطع دست‌اندازیِ دولت به منابع بانک مرکزی صورت بگیرد؛ این مهم در سایه بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها و افزایش درآمدهای مالیاتی به‌دست می‌آید.

وی بیان کرد: اگر فرآیند گریز و فیصله و ادغام بانک آینده در بانک ملی با سیاستگذاریِ هوشمندانه و تقویت نظات بانکی همراه باشد می‌تواند به نقطه‌ی آغازی برای اصلاحات جدی شبکه بانکی کشور و به الگوی موفقی برای خروج بانک‌های ناتراز از نظام بانکی کشور تبدیل شود.