العالم - اروپا
به گزارش گاردین، وضعیت کنونی یادآور بحران انرژی دهه ۱۹۷۰ است؛ زمانی که دولت آمریکا برای مقابله با کمبود انرژی، توسعه منابع داخلی زغالسنگ را در اولویت قرار داد. اکنون نیز با افزایش قیمت سوخت و نگرانی از تورم، سیاستگذاران دوباره به سمت سوختهای فسیلی متمایل شدهاند.
در پی جنگ و اختلال در مسیرهای حیاتی انرژی مانند تنگه هرمز، عرضه جهانی نفت و گاز با مشکل مواجه شده و بسیاری از کشورها، بهویژه در اروپا و آسیا، به دنبال منابع جایگزین هستند. در چنین شرایطی، زغالسنگ به دلیل در دسترس بودن و هزینه کمتر، گزینهای سریع برای تأمین انرژی محسوب میشود، هرچند آلایندگی بالایی دارد.
در عین حال، این بحران میتواند انگیزهای برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر مانند باد و خورشید باشد، زیرا این منابع کمتر در معرض تنشهای ژئوپلیتیکی قرار دارند. با این حال، موانعی مانند افزایش نرخ بهره، تورم جهانی و وابستگی به مواد معدنی موردنیاز که عمدتاً در اختیار چین است باعث شده سرمایهگذاری در انرژیهای پاک دشوارتر شود.
بسیاری از کشورها یا استفاده از زغالسنگ را افزایش دادهاند یا برنامههای حذف آن را به تعویق انداختهاند. مصرف جهانی زغالسنگ از سال ۲۰۲۰ بهطور قابل توجهی افزایش یافته و همچنان سهم بزرگی از تأمین انرژی جهان را تشکیل میدهد. این روند نشان میدهد که بیثباتیهای جهانی میتواند گذار به انرژیهای پاک را کند کرده و وابستگی به سوختهای آلاینده را تقویت کند.
وابستگی به زغالسنگ در زمان بحرانهای ژئوپلیتیکی سابقهای طولانی دارد. در دهه ۱۹۷۰ و پس از شوک نفتی، بسیاری از کشورها برای جبران کمبود انرژی به زغالسنگ روی آوردند. در سالهای اخیر نیز با افزایش تنشهای جهانی، از جمله جنگ روسیه و اوکراین، کشورهای اروپایی برای تأمین انرژی خود بهطور موقت مصرف زغالسنگ را افزایش دادند.
همزمان، تلاشهای بینالمللی برای کاهش انتشار کربن و گذار به انرژیهای تجدیدپذیر ادامه داشته، اما بحرانهای انرژی بارها این روند را کند کرده است. این تجربهها نشان میدهد که امنیت انرژی همچنان بر سیاستهای اقلیمی سایه میاندازد.