نخستین ماهواره راداری ایران رونمایی می‌شود/تزریق منظومه ماهواره‌ای به مدار

العالم - ایران

حسن سالاریه در نشست خبری امروز با اشاره به آخرین وضعیت توسعه ماهواره‌های مخابراتی کشور، گفت: پروژه ماهواره «ناهید ۳» به عنوان یکی دیگر از ماهواره‌های مخابراتی کشور که امکان ارائه خدمات در مدار زمین‌آهنگ را فراهم می‌کند، هم‌اکنون در مرحله طراحی قرار دارد.

وی افزود: ساخت برخی از زیرسامانه‌های اصلی این ماهواره، از جمله سامانه‌های پیشرانش (تراسترها) نیز آغاز شده است. مأموریت اصلی این دسته از ماهواره‌ها، انتقال داده است و بسته به میزان حجم داده‌ای که باید منتقل شود و همچنین پهنای باند مورد نیاز در فرکانس‌های مختلف، این ماهواره‌ها به صورت منفرد یا در قالب منظومه‌های ماهواره‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرند.

وی ادامه داد: ماهواره‌هایی که در مدار پایین زمین قرار می‌گیرند، معمولاً برای ارائه خدمات به صورت منظومه‌ای فعالیت می‌کنند، اما در مدارهای مرتفع‌تر به دلیل وسعت پوشش، تعداد ماهواره‌های مورد نیاز کاهش می‌یابد.

رئیس سازمان فضایی ایران خاطرنشان کرد: مدار زمین‌آهنگ که در ارتفاع حدود ۳۶ هزار کیلومتری قرار دارد، این امکان را فراهم می‌کند که یک ماهواره به تنهایی خدمات مخابراتی ارائه دهد و «ناهید ۳» نیز از همین خانواده ماهواره‌ها است.

وی با بیان اینکه توسعه پروژه‌های «ناهید ۲» ارتقایافته و «ناهید ۳» در سال ۱۴۰۵ نیز ادامه خواهد داشت، گفت: پایان این پروژه‌ها به سال ۱۴۰۵ محدود نمی‌شود، اما بخش‌های مهمی از جمله طراحی، ساخت نمونه‌های اولیه، زیرسامانه‌ها و نمونه‌های مهندسی طی این سال به تدریج تکمیل خواهد شد.

سالاریه ابراز امیدواری کرد که بخش قابل توجهی از این برنامه‌ها در سال جاری به نتیجه برسد و جزئیات پیشرفت آنها در نشست‌ها و رویدادهای آینده اطلاع‌رسانی شود.

پرتاب منظومه «شهید سلیمانی» در برنامه سال ۱۴۰۵

رئیس سازمان فضایی ایران در ادامه با اشاره به پروژه منظومه ماهواره‌ای «شهید سلیمانی»، گفت: یکی دیگر از مهمترین پروژه‌های ارتباطی کشور، منظومه باریک‌باند «شهید سلیمانی» است که در چند فاز اجرا می‌شود. فاز نخست این منظومه شامل ۲۴ ماهواره است که از این تعداد، ۱۸ ماهواره عملیاتی و ۶ ماهواره رزرو در مدار قرار خواهند گرفت.

سالاریه یادآور شد: نخستین نمونه این ماهواره در روز ۱۴ بهمن سال گذشته و همزمان با روز فناوری فضایی، با حضور وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و وزیر دفاع رونمایی شد که از مهمترین رویدادهای فضایی سال ۱۴۰۴ به شمار می‌رود. بخش عمده طراحی و ساخت زیرسامانه‌های این منظومه به پایان رسیده و اکنون مراحل ساخت سایر ماهواره‌ها در حال انجام است.

رئیس سازمان فضایی ایران اظهار کرد: رونمایی از نمونه‌های بعدی این منظومه و همچنین پرتاب ماهواره‌ها، به محض آماده شدن پرتابگر، از برنامه‌های مهم صنعت فضایی کشور در سال ۱۴۰۵ خواهد بود.

وی با بیان اینکه زمان دقیق پرتاب پس از نهایی شدن اعلام خواهد شد، گفت: برنامه‌ریزی شده است ماهواره‌های این منظومه به صورت گروهی در مدار قرار گیرند.

تزریق همزمان سه ماهواره به مدار؛ هدف مهم صنعت فضایی

سالاریه با اشاره به یکی از برنامه‌های راهبردی صنعت فضایی کشور، گفت: یکی از اهداف مهم امسال، دستیابی به تزریق همزمان سه ماهواره در مدار با استفاده از یک پرتابگر است. ایران در سال‌های ۱۴۰۱، ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ تجربه‌های موفقی در زمینه تزریق چندگانه ماهواره‌ها داشته است، اما در پروژه منظومه «شهید سلیمانی»، تزریق همزمان سه ماهواره توسط یک پرتابگر اهمیت ویژه‌ای دارد.

رئیس سازمان فضایی ایران خاطرنشان کرد: این برنامه در تقویم فضایی سال ۱۴۰۵ قرار دارد، هرچند با توجه به پیچیدگی فناوری‌های فضایی، ممکن است زمان اجرای آن با تغییراتی همراه شود. به محض قطعی شدن زمان پرتاب و آماده شدن کامل سه ماهواره، جزئیات آن از طریق نشست‌های خبری، سایت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و سازمان فضایی ایران اطلاع‌رسانی خواهد شد.

سالاریه با تشریح مأموریت منظومه «شهید سلیمانی» گفت: برخلاف ماهواره «ناهید ۳» که دارای پهنای باند بالا است، منظومه «شهید سلیمانی» یک منظومه باریک‌باند محسوب می‌شود که برای انتقال داده‌های کم‌حجم اما ضروری طراحی شده است.

وی افزود: این منظومه با استفاده از گروهی از ماهواره‌های کوچک و سبک، امکان انتقال داده از هر نقطه به نقطه دیگر را به ویژه در شرایط بحران فراهم می‌کند.

رئیس سازمان فضایی ایران تصریح کرد: این منظومه در پایش آتش‌سوزی جنگل‌ها، پایش خطوط انتقال نفت، گاز و آب، شناسایی نشتی خطوط انتقال، ارتباطات در مناطق فاقد زیرساخت مخابراتی و مدیریت بحران کاربردهای گسترده‌ای خواهد داشت.

وی تأکید کرد: داده، مهمترین ابزار تصمیم‌ گیری مدیران است و منظومه‌های ارتباطی باریک‌باند با فراهم کردن امکان انتقال سریع داده‌های ضروری، نقش مؤثری در مدیریت دقیق، به‌هنگام و هوشمند شرایط مختلف ایفا خواهند کرد.

توسعه ماهواره‌های سنجشی با تمرکز بر افزایش توان تصویربرداری کشور

رئیس سازمان فضایی ایران، در ادامه نشست خبری امروز با تشریح برنامه‌های سازمان فضایی در حوزه ماهواره‌های سنجشی، گفت: توسعه ماهواره‌های سنجشی نیز از دیگر برنامه‌های مهم صنعت فضایی کشور است و این روند در سال ۱۴۰۵ با جدیت ادامه خواهد یافت.

وی با اشاره به مهمترین دستاوردهای سال گذشته در این حوزه، افزود: یکی از رویدادهای مهم صنعت فضایی در سال گذشته، پرتاب همزمان سه ماهواره «ظفر ۲»، «پایا» و «کوثر ۲» در دی‌ماه بود که از جنبه‌های مختلف اهمیت ویژه‌ای داشت. ویژگی مهم این مأموریت، مشارکت سه بخش مختلف کشور در توسعه این ماهواره‌ها بود؛ به گونه‌ای که یکی از ماهواره‌ها توسط یک مجموعه دانشگاهی، دیگری توسط یک شرکت خصوصی و سومی توسط یک مجموعه دولتی طراحی و ساخته شد که نشان‌دهنده توسعه ظرفیت‌های فضایی کشور در بخش‌های مختلف است.

رونمایی از نخستین تصاویر ماهواره «پایا»

وی ادامه داد: یکی دیگر از اتفاقات مهم پس از این پرتاب، رونمایی از نخستین تصاویر ارسالی ماهواره «پایا» بود که همزمان با روز فناوری فضایی و در ۱۴ بهمن‌ سال گذشته انجام شد و جزئیات آن نیز در همان زمان در اختیار رسانه‌ها قرار گرفت.

رئیس سازمان فضایی ایران با تأکید بر استمرار توسعه ماهواره‌های سنجشی اظهار کرد: روند طراحی، ساخت و توسعه این ماهواره‌ها در سال ۱۴۰۵ نیز ادامه خواهد داشت و پروژه‌های متعددی در این حوزه در دست اجرا است.

ماهواره «پارس ۲» در آستانه پرتاب

سالاریه با اشاره به آخرین وضعیت ماهواره «پارس ۲» گفت: یکی از مهمترین پروژه‌های در حال اجرای کشور، ماهواره سنجشی «پارس ۲» است که دقت تصویربرداری آن بهتر از سه متر خواهد بود. این ماهواره در سال ۱۴۰۳ رونمایی شد و پس از آن، مراحل تکمیلی آزمون‌های فنی آن انجام گرفت. اکنون نیز در مراحل نهایی آزمون‌های مشترک با پرتابگر قرار دارد و برای پرتاب آماده می‌شود.

رئیس سازمان فضایی ایران خاطرنشان کرد: «پارس ۲» یکی از مهمترین ماهواره‌های سنجشی کشور به شمار می‌رود و پس از قرارگیری در مدار، توان تصویربرداری فضایی ایران را در کنار سایر ماهواره‌های سنجشی کشور به شکل قابل توجهی ارتقاء خواهد داد.

ماهواره‌های سنجشی؛ ابزار راهبردی مدیریت منابع و پایش سرزمین

رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به نقش ماهواره‌های سنجشی در مدیریت کشور، گفت: تصاویر ماهواره‌ای کاربردهای بسیار گسترده‌ای دارند و در حوزه‌هایی همچون مدیریت منابع آب، به‌روزرسانی نقشه‌ها، پایش سرزمینی، حفاظت از محیط‌زیست، مدیریت منابع طبیعی و کشاورزی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

وی با تاکید بر اینکه ماهواره‌های سنجشی امروز به مهمترین ابزار پایش زمین تبدیل شده‌اند، تاکید کرد: از این رو هرچه تعداد این ماهواره‌ها در مدار افزایش یابد، فاصله زمانی دریافت تصاویر از یک منطقه کاهش پیدا می‌کند و امکان دسترسی به اطلاعات به‌روزتر و دقیق‌تر از سطح زمین فراهم خواهد شد.

سالاریه خاطرنشان کرد: این اطلاعات، یکی از ابزارهای اساسی مدیریت کلان در کشورهای مختلف محسوب می‌شود و به همین دلیل توسعه تعداد، دقت و تنوع ماهواره‌های سنجشی در دستور کار سازمان فضایی قرار دارد.

رونمایی از نخستین ماهواره راداری ساخت ایران به‌زودی

رئیس سازمان فضایی ایران از نزدیک شدن زمان رونمایی از نخستین ماهواره راداری بومی کشور خبر داد و گفت: پروژه «راد ۱» به عنوان نخستین ماهواره راداری ساخت ایران به مراحل پایانی رسیده و به‌زودی از آن رونمایی خواهد شد.

وی افزود: برنامه‌ریزی اولیه این بود که این رونمایی در اواخر سال ۱۴۰۴ یا اوایل سال ۱۴۰۵ انجام شود، اما به دلیل برخی ملاحظات و آزمون‌های فنی، این برنامه با اندکی تأخیر مواجه شد که در پروژه‌های پیچیده فضایی امری طبیعی است.

سالاریه تأکید کرد: رونمایی از نخستین ماهواره راداری بومی، یکی از مهمترین رویدادهای صنعت فضایی کشور خواهد بود.

«پارس ۳» با دقت تصویربرداری یک متر در دست ساخت است

وی در ادامه به دیگر پروژه‌های سنجشی کشور اشاره کرد و گفت: پروژه ماهواره «پارس ۳» نیز از سال گذشته وارد مرحله طراحی شده است.

رئیس سازمان فضایی ایران افزود: «پارس ۳» یک ماهواره تصویربرداری با قدرت تفکیک مکانی یک متر است که مسئولیت طراحی و ساخت آن بر عهده پژوهشگاه فضایی ایران قرار دارد.

وی خاطرنشان کرد: هرچند ساخت این ماهواره در سال ۱۴۰۵ به پایان نخواهد رسید، اما طی سال جاری مراحل مهمی از جمله طراحی، ساخت نمونه‌های اولیه، زیرسامانه‌ها و نمونه‌های مهندسی آن انجام خواهد شد.

سالاریه اظهار کرد: جزئیات پیشرفت این پروژه‌ها نیز در رویدادها و مراسم‌های آینده اطلاع‌رسانی و از دستاوردهای آنها رونمایی خواهد شد.

ساخت ماهواره «راد ۲» با دقت بالاتر

رئیس سازمان فضایی ایران همچنین از آغاز توسعه دومین ماهواره راداری کشور خبر داد و گفت: پروژه «راد ۲» نیز در پژوهشگاه فضایی ایران و در مجموعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در حال اجرا است.

وی افزود: این ماهواره نسبت به «راد ۱» از دقت تصویربرداری بالاتری برخوردار خواهد بود و توسعه آن در راستای ارتقای توان سنجش از دور کشور دنبال می‌شود.

تداوم همکاری با بخش خصوصی در توسعه ماهواره‌های سنجشی

سالاریه با اشاره به مشارکت بخش خصوصی در صنعت فضایی کشور، اظهار کرد: همکاری مناسبی با شرکت‌های خصوصی شکل گرفته است که نخستین نتیجه آن پرتاب اولین نمونه ماهواره «کوثر» در سال ۱۴۰۳ بود.

وی ادامه داد: نمونه دوم این ماهواره و همچنین نسل‌های بعدی ماهواره‌های سنجشی با دقت‌های بالاتر نیز در دست طراحی و ساخت قرار دارند و توسعه این همکاری‌ها یکی از برنامه‌های مهم سازمان فضایی ایران برای ارتقای توان بومی کشور در حوزه سنجش از دور به شمار می‌رود.

تمرکز بر توسعه خدمات مبتنی بر داده و تصاویر فضایی

رئیس سازمان فضایی ایران با تشریح برنامه‌های فضایی کشور، گفت: در کنار توسعه زیرساخت‌های فضایی و ساخت ماهواره‌ها، یکی از مهمترین محورهای برنامه‌های سازمان فضایی، توسعه خدمات مبتنی بر داده‌ها و تصاویر ماهواره‌ای است. زمانی که ماهواره در مدار قرار می‌گیرد، در نهایت داده‌ها و تصاویر آن باید در اختیار شرکت‌های فعال در پایین‌ دست صنعت فضایی قرار گیرد تا با تحلیل این اطلاعات، خدمات مورد نیاز کسب‌ و کارها و بخش‌های مختلف اقتصادی را ارائه کنند.

هوش مصنوعی، ارزش تصاویر ماهواره‌ای را چند برابر می‌کند

سالاریه با اشاره به نقش فناوری‌های نوین در توسعه اقتصاد فضایی، اظهار کرد: یکی از محورهای مهم برنامه‌های وزیر ارتباطات، توسعه اقتصاد دیجیتال است و در این مسیر، پیوند اقتصاد دیجیتال با اقتصاد داده و تصاویر فضایی اهمیت ویژه‌ای دارد. زمانی که تصاویر ماهواره‌ای با استفاده از هوش مصنوعی و ابزارهای پیشرفته پردازش و تحلیل می‌شوند، ارزش اقتصادی آنها چندین برابر افزایش می‌یابد. یک تصویر خام ماهواره‌ای پس از انجام پردازش‌های تخصصی و استخراج اطلاعات کاربردی، می‌تواند تا ۱۰ یا حتی ۲۰ برابر ارزش بیشتری پیدا کند.

رئیس سازمان فضایی ایران با بیان اینکه تصاویر ماهواره‌ای کاربردهای گسترده‌ای در مدیریت کشور دارند، خاطرنشان کرد: تعیین سطح زیر کشت محصولات کشاورزی، شناسایی مرز اراضی، تهیه نقشه‌های دقیق، برآورد ذخایر برفی، مدیریت منابع آب، پایش آفات کشاورزی و بسیاری از کاربردهای دیگر از جمله خدماتی است که از طریق پردازش تصاویر ماهواره‌ای قابل ارائه است.

وی افزود: علاوه بر ارزش اقتصادی مستقیم، استفاده از این داده‌ها موجب افزایش بهره‌وری در مدیریت کشور نیز می‌شود. برای مثال اگر پیش از فصل برداشت بتوان میزان تولید یک محصول را با دقت برآورد کرد، امکان برنامه‌ریزی مناسب برای صادرات یا واردات آن فراهم خواهد شد.

سالاریه ادامه داد: همچنین اطلاع دقیق از وضعیت رطوبت خاک، خشکسالی، منابع آب و آفات کشاورزی می‌تواند الگوی کشت را اصلاح کرده و ضمن افزایش بهره‌وری، از خروج ارز، واردات غیرضروری و یا از دست رفتن فرصت‌های صادراتی جلوگیری کند.

وی با اشاره به توسعه ماهواره‌های مخابراتی کشور گفت: ماهواره‌های مخابراتی که در پژوهشگاه فضایی ایران و مجموعه وزارت ارتباطات در حال طراحی و ساخت هستند، پس از استقرار در مدار، بخش مهمی از زیرساخت ارتباطی کشور را هم به صورت مستقیم و هم به عنوان سامانه پشتیبان تأمین خواهند کرد.

رئیس سازمان فضایی ایران از ادامه اجرای پروژه‌های اکتشافی خبر داد و اظهار کرد: پروژه‌های توسعه اکتشافات فضایی، کپسول زیستی، طرح‌های مشترک با وزارت علوم و همچنین همکاری با کشورهای مختلف از جمله چین در پروژه ماه و مأموریت «چانگ‌ای» همچنان با قدرت در حال پیگیری است.توسعه همکاری‌های بین‌المللی فضایی یکی از اولویت‌های سازمان فضایی ایران است؛ هم برای صادرات محصولات و خدمات فضایی ایران به سایر کشورها و هم برای بهره‌گیری از ظرفیت کشورهای پیشرو در فناوری‌های فضایی.

سالاریه با اشاره به اهمیت اکتشافات فضایی در آینده اقتصاد جهان گفت: برنامه‌های مربوط به ماه و بهره‌برداری از منابع سایر اجرام آسمانی شاید امروز آثار اقتصادی ملموسی نداشته باشد، اما همه قدرت‌های بزرگ فضایی دنیا برای دستیابی به این منابع برنامه‌ریزی کرده‌اند. جمهوری اسلامی ایران نیز در قالب همکاری‌های بین‌المللی، این حوزه را با جدیت دنبال می‌کند؛ چرا که در سال‌های آینده، اکتشافات فضایی و بهره‌برداری از منابع فرازمینی می‌تواند نقش مهمی در توسعه اقتصادی کشورها ایفا کند.

سالاریه تأکید کرد: این موارد تنها بخشی از برنامه‌ها و پروژه‌های صنعت فضایی کشور است و جزئیات بیشتری از آنها در نشست‌ها و رویدادهای آینده اطلاع‌رسانی خواهد شد.

بازنگری برنامه ۱۰ ساله فضایی با توجه به تحولات فناوری

رئیس سازمان فضایی ایران به پیشرفت برنامه ۱۰ ساله فضایی کشور اشاره و اظهار کرد: برنامه ۱۰ ساله فضایی با افق ۱۴۰۱ تا ۱۴۱۰ تدوین و ابلاغ شده است، اما از آنجا که برنامه‌های فناورانه ماهیتی پویا دارند و با سرعت بالای تحولات فناوری همراه هستند، لازم است به صورت مستمر مورد بازنگری و اصلاح قرار گیرند و با گذشت حدود سه سال از اجرای این برنامه، فرآیند بازنگری آن از سال ۱۴۰۴ آغاز شد؛ چرا که در برخی حوزه‌ها به تثبیت فناوری‌ها رسیده‌ایم و در برخی بخش‌ها نیز نیاز به اصلاح مسیر وجود دارد. اکنون آمادگی لازم برای بازنگری این برنامه بر اساس نیازهای جدید و تحولات فناوری فراهم شده است.

تثبیت پرتابگرهای سیمرغ و قائم در دستور کار

سالاریه با اشاره به سه محور اصلی برنامه فضایی کشور، گفت: این برنامه بر سه رکن توسعه زیرساخت‌ها، توسعه ماهواره‌ها و توسعه خدمات و کاربردهای فضایی استوار است.

وی ادامه داد: در حوزه پرتابگرها، پرتابگرهای «سیمرغ» و «قائم» به سطح قابل قبولی از تثبیت رسیده‌اند و پرتاب‌های موفق متعددی را پشت سر گذاشته‌اند. همچنین نسخه‌های پیشرفته‌تر این پرتابگرها از جمله «قائم ۱۰۵» و «قائم ۱۲۰» در مرحله طراحی قرار دارند و تست‌های آنها به‌زودی آغاز خواهد شد.

رئیس سازمان فضایی ایران خاطرنشان کرد: نسخه‌های پیشرفته‌تر پرتابگر سیمرغ، از جمله «سیمرغ بهینه» که قابلیت انتقال محموله به مدار لئو و همچنین مدارهای بالاتر را دارد، نیز در دست توسعه است و پرتاب‌های آزمایشی آن از سال ۱۴۰۳ آغاز شده و در سال ۱۴۰۴ نیز ادامه یافته است.

وی اضافه کرد: پرتابگر «ققنوس» نیز از دیگر پروژه‌های مهم فضایی کشور است که روند توسعه آن به خوبی پیش می‌رود. بر اساس پیش‌بینی‌ها، در چارچوب برنامه ۱۰ ساله فضایی، پرتابگر سیمرغ به مرحله تکرار موفقیت‌های عملیاتی خواهد رسید و پرتابگر ققنوس نیز عملیاتی می‌شود.

سالاریه با اشاره به اصلاح برخی پروژه‌های فضایی گفت: با توجه به موفقیت‌های به‌دست‌آمده و ظرفیت‌های ایجاد شده، نسخه جدیدی از پرتابگر سیمرغ از سوی سازمان صنایع فضایی پیشنهاد شد و این نسخه به عنوان یکی از محورهای اصلی توسعه در برنامه بازنگری شده قرار گرفت.

پیشرفت پروژه‌های ماهواره‌ای و توسعه منظومه شهید سلیمانی

وی با اشاره به برنامه‌های حوزه ماهواره، افزود: در بخش ماهواره‌ها، توسعه ماهواره‌های سنجشی، منظومه‌های ارتباطی باریک‌باند و ماهواره زمین‌آهنگ در دستور کار قرار دارد.

رئیس سازمان فضایی ایران تصریح کرد: ماهواره «ناهید ۳» در حوزه ماهواره‌های زمین‌آهنگ در حال توسعه است و فاز نخست منظومه ماهواره‌ای «شهید سلیمانی» نیز تعریف شده است. همچنین برنامه‌ریزی برای تعریف فاز دوم این منظومه در سال جاری انجام خواهد شد تا در آینده وارد مرحله ارائه خدمات شود.

سالاریه با بیان اینکه در فاز دوم منظومه شهید سلیمانی اصلاحاتی اعمال شده است، اظهار کرد: با توجه به تجربیات سال‌های گذشته، تثبیت پرتابگرها، پیشرفت ماهواره‌ها و همچنین نیازهای جدید کشور، قابلیت‌های تازه‌ای برای این منظومه پیش‌بینی شده است.

وی افزود: در گذشته تمرکز این منظومه بیشتر بر ارائه خدمات اینترنت اشیاء (IoT) و انتقال داده‌های کم‌حجم بود، اما در نسخه جدید، قابلیت ارتباط بین ماهواره‌ها (Inter Satellite Link یا ISL) نیز در برنامه قرار گرفته است؛ قابلیتی که در نسخه اولیه برنامه ۱۰ ساله فضایی پیش‌بینی نشده بود، اما اکنون با توجه به نیازهای کشور، به عنوان یک ضرورت در دستور کار قرار گرفته است.

رئیس سازمان فضایی ایران تأکید کرد: در اجرای برنامه ۱۰ ساله فضایی، برخی پروژه‌ها متناسب با نیازهای جدید کشور اصلاح یا تکمیل می‌شوند و حتی ممکن است برخی پروژه‌ها با توجه به پیشرفت فناوری یا تغییر اولویت‌ها از برنامه حذف شوند تا منابع و ظرفیت‌ها بر پروژه‌های راهبردی و مورد نیاز آینده متمرکز شود.

رئیس سازمان فضایی ایران، در پاسخ به پرسشی درباره روند اجرای برنامه ۱۰ ساله فضایی کشور، اظهار کرد: در برخی پروژه‌ها به دلیل دستاوردهای فنی حاصل‌شده، مسیر توسعه تغییر کرده و پروژه‌های جدیدی بر پایه پلتفرم‌های موفق تعریف شده است.

وی افزود: یکی از نمونه‌های موفق، پلتفرم ماهواره «پایا» است که بر پایه تجربیات به‌دست‌آمده از آن، پروژه جدیدی آغاز شده و به‌زودی اطلاع‌رسانی خواهد شد تا با استفاده از همین زیرساخت، قابلیت‌های پیشرفته‌تری در حوزه ماهواره‌ای توسعه یابد.

سالاریه با اشاره به روند اجرای برنامه فضایی کشور گفت: در بخش زیرساخت‌ها، برنامه‌ها مطابق پیش‌بینی در حال اجرا است، هرچند ممکن است در برخی حوزه‌ها مانند توسعه آزمایشگاه‌ها نیاز به بازنگری و اصلاح وجود داشته باشد. در حوزه پرتاب نیز شرایط مطلوب است، اگرچه رخدادهای سال ۱۴۰۴ ایجاب کرد در برخی بخش‌ها تغییراتی در برنامه‌ها اعمال شود.

وی تأکید کرد: این تغییرات به معنای ایجاد نگرانی یا غیرقابل اجرا شدن برنامه ۱۰ ساله فضایی نیست، بلکه برعکس، با اصلاحات انجام‌شده، برنامه‌ها با شرایط مناسب‌تر و کارآمدتری دنبال خواهند شد.

اصلاح پروژه‌ها به معنای عقب‌ماندگی نیست

رئیس سازمان فضایی ایران خاطرنشان کرد: اگر برخی پروژه‌ها دقیقاً مطابق زمان‌بندی اولیه پیش نرفته‌اند، این موضوع به معنای عقب‌ماندگی نیست، بلکه ناشی از ماهیت پیچیده و فناورانه پروژه‌های فضایی است.

وی افزود: پروژه‌های فضایی با عدم قطعیت‌های فنی زیادی همراه هستند و گاهی در روند اجرا به این جمع‌بندی می‌رسیم که لازم است بخشی از پروژه، اصلاح یا بازطراحی شود تا در نهایت محصولی با قابلیت‌های بالاتر حاصل شود.

سالاریه با اشاره به توسعه ماهواره «ناهید ۲»، گفت: پس از انجام موفق آزمایش‌های این ماهواره، اکنون نسخه ارتقایافته آن تعریف شده است. پلتفرم اولیه به اهداف خود دست یافت، اما در برخی بخش‌ها نیاز به بازنگری داشت و بر همین اساس، نسخه جدید با قابلیت تشکیل منظومه‌های ماهواره‌ای طراحی شده است؛ قابلیتی که در طراحی اولیه پیش‌بینی نشده بود.

وی ادامه داد: رویکرد جدید وزارت ارتباطات، با تأکید وزیر ارتباطات بر توسعه خدمات فضایی، حرکت به سمت ایجاد منظومه‌های ماهواره‌ای و افزایش سطح خدمات است و این موضوع در طراحی نسل جدید ماهواره‌ها لحاظ شده است.

رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به همکاری‌های خارجی در حوزه فضایی، اظهار کرد: شرایط همکاری‌های بین‌المللی نسبت به گذشته مناسب‌تر شده و این امکان فراهم شده است که برخی پروژه‌ها با قابلیت‌ها و کیفیت بالاتری اجرا شوند.

وی افزود: جزئیات فنی این پروژه‌ها در زمان رونمایی از محصولات و سامانه‌های جدید اعلام خواهد شد.

سه پروژه کلیدی برای دستیابی ایران به مدار زمین‌آهنگ

سالاریه در ادامه درباره برنامه ایران برای دستیابی به مدار زمین‌آهنگ (ژئو) در ارتفاع ۳۶ هزار کیلومتری، گفت: دستیابی به این مدار مستلزم اجرای همزمان سه پروژه راهبردی است که هم‌اکنون در کشور در حال پیگیری هستند. نخستین بخش، توسعه خود ماهواره زمین‌آهنگ است؛ چراکه ماهواره‌ای که در ارتفاع ۳۶ هزار کیلومتری فعالیت می‌کند، از نظر فناوری با ماهواره‌های مدار پایین تفاوت‌های اساسی دارد.

رئیس سازمان فضایی ایران ادامه داد: در این زمینه، پروژه «ناهید ۳» در دستور کار قرار دارد و همزمان فناوری‌های کلیدی مورد نیاز آن نیز در حال توسعه است. سامانه تعیین موقعیت ماهواره، فناوری نگهداشت ماهواره در نقطه مداری، سامانه‌های ارتباطی و کنترل ماهواره در مدار زمین‌آهنگ، همگی نیازمند فناوری‌های اختصاصی هستند که توسعه آنها همزمان با طراحی «ناهید ۳» دنبال می‌شود.

سالاریه خاطرنشان کرد: پروژه «ناهید ۳» یکی از پروژه‌های محوری وزارت ارتباطات در حوزه فضایی محسوب می‌شود و علاوه بر طراحی پلتفرم، توسعه فناوری‌های کلیدی آن نیز با جدیت در حال انجام است.

بلوک انتقال مداری؛ حلقه اتصال به مدار ۳۶ هزار کیلومتری

وی با اشاره به دومین مؤلفه دستیابی به مدار ژئو گفت: موضوع مهم دیگر، توسعه «بلوک انتقال مداری» است. در بسیاری از کشورها، ماهواره‌ها ابتدا در مدار پایین یا اصطلاحاً «مدار پارکینگ» قرار می‌گیرند و سپس با استفاده از بلوک انتقال مداری و سامانه‌های پیشرانش، طی فرآیندی که ممکن است چند ماه به طول بینجامد، به مدار ۳۶ هزار کیلومتری منتقل می‌شوند.

رئیس سازمان فضایی ایران خاطرنشان کرد: توسعه این فناوری نیز در قالب پروژه بلوک انتقال مداری در پژوهشگاه فضایی ایران و وزارت ارتباطات از سال ۱۴۰۳ آغاز شده و یکی از پروژه‌های کلیدی کشور برای دستیابی به مدار زمین‌آهنگ به شمار می‌رود.