مخلوقات در اداره امور عالم چه نقشی ایفا می نمایند؟

العالم ـ زلال قرآن
هیچ مخلوقی (اعم از: ملائکه، جن، انس، و...) به استقلال مَدخلیتی در این گونه امور ندارند، چرا که بر اساس کلام مشهور:
« ماشاءَاللهُ لاحَولَ وَلا قُوَّةَ اِلّا بِاللهِ العَلّیِ العَظیمِ»
و« لامُوَثِرَفِی الوُجوُدَاِلّا اللهُ»
خلق و امرکل عالم هستی مختص ذات اقدس الهی است و به گواه آیات 1 تا 5 سوره مبارکه نازعات:
« وَالنَّازِعَاتِ غَرْقًا . وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا . وَالسَّابِحَاتِ سَبْحًا . فَالسَّابِقَاتِ سَبْقًا . فَالْمُدَبِّرَاتِ أَمْرًا»
ترجمه: (قسم به فرشتگانی که (جان اهل ایمان را) به آسایش و نشاط ببرند. و قسم به فرشتگانی که با کمال سرعت (فرمان حق را) انجام دهند. قسم به فرشتگانی که (درنظم عالم) برهم سبقت گیرند. قسم به فرشتگانی که (به فرمان حق) به تدبیر نظام خلق می‌کوشند (که قیامتی و حشری خواهد آمد).)
نقش مخلوقات در اینگونه امور نقش اسباب و مسببات است که باذن الله در اجرای اراده و مشیت الهی عمل می کنند.