چرا امر توجه دائم به خداوند برای قریب به اتفاق آدمیان عملاً ممکن نمی شود؟

العالم_زلال قرآن

چرا امر توجه دائم به خداوند برای قریب به اتفاق آدمیان عملاً ممکن نمی شود؟
در پاسخ باید گفت:
از آنجا که روح انسان دارای دو جنبه نفسانی و عقلانی است. که جنبه نفسانی آن برای ادای وظیفه ذاتی خود که پاسخگوئی به نیازهای مادی و حفظ بقا و استمرار حیات انسان است، گرایش ها و کشش های بسیار قوی به سوی مواهب مادی دنیائی دارد.
و جنبه عقلانی آن نیز برای ادای وظائف ذاتی خویش که پاسخگوئی به نیازهای معنوی وجود انسان و هدایت کننده او به سوی خداوند تبارک و تعالی است،بطور طبیعی گرایش بسوی ذات اقدس الهی داشته و می کوشد که انسان را در آن مسیر هدایت نماید.
حال اگر گرایش ها و کشش های طبیعی نفس بوسیله عقل هدایتگر مهار و کنترل شوند، حرکت کلی کمال انسان در بستر صحیح آیه شریفه 125 سوره مبارکه نساء:
« وَمَنْ أَحْسَنُ دِينًا مِمَّنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّـهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ وَاتَّبَعَ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَاتَّخَذَ اللَّـهُ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلًا»
ترجمه: (دین چه کس بهتر از آن کسی است که خود را تسلیم (حکم) خدا نموده و هم نیکوکار است و پیروی از آیین ابراهیم حنیف نموده؟! آن ابراهیمی که خدا او را به مقام دوستی خود برگزیده است).
قرار می گیرد و با انقطاع الی الله به سوی فلاح و رستگاری و سعادت حقیقی دنیا و آخرت حرکت خواهد کرد.
امّا اگر گرایش ها و کشش های نفس امّاره از کنترل عقل خارج شوند، در اثر غلبه و طغیان، از اعتدال خارج می شوند و دو پدیده فطری «حُبّ ذات» و «حُبّ دنیا» با تاثیر پذیری از وسوسه های شیطانی (شیاطین جنی و انسی) تحریک می گردند و کم کم آدمی را به لذات حاصل از مواهب دنیائی سرگرم می کنند و فکر و ذهن او را بطور کامل به آنها مشغول می نمایند که نتیجه آن غفلت از خدا و قیامت و حیات جاودانه اخروی و دیگر حقایق عالم و از همه مهمتر به فراموشی سپردن سعادت حقیقی خویش است.
و این انسان مختار است که در چنبره منازعات و کشمکش های دائمی این دو نیروی بسیار قوی ذاتی خود (عقل و نفس) اسیر و بر سر دوراهی کشش های این دو حیران و سرگردان است.
پس، توجه قلبی دائم و مستمر به خداوند سبحان که فطری انسان است وقتی امکان پذیر می شود که او بتواند با تزکیه و اصلاح، عقل را بر نفس امّاره خویش مسلط نماید و با مهار کردن، آن را به خوبی کنترل کند.
با چنین توفیقی است که انسان می تواند با مجاهدت و ممارست، تدریجاً فکر و ذهن خود را از اشتغالات به زخارف دنیائی و مظاهر فریبنده آن آزاد کند و از فتنه هواهای نفسانی و امیال حیوانی و وسوسه های شیطانی نجات دهد و از شرّ آثار سوء آنها در امان دارد.