آیا قبله مسجدالحرام است یا کعبه؟

العالم - زلال قرآن

قرآن کریم برقبله بودن «کعبه» صراحت ندارد، بلکه مسجدالحرام را به عنوان قبله معرفی کرده است، چنانکه در آیات 149 و 150 سوره مبارکه بقره آمده است:

«وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَإِنَّهُ لَلْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ وَمَا اللَّـهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ . وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ...»

[و از هر کجا و به سوی هر دیار بیرون شدی (در نماز) روی به طرف مسجدالحرام آور، و این دستور قبله بر وجه صواب و به امر خداست و خدا از کار شما غافل نیست و از هر جا و به هر دیار بیرون شدی روی به جانب مسجدالحرام کن و شما مسلمین هم به هر کجا بودید روی بدان جانب کنید...]

نکته: در آیات بالا کلمه «شَطرَه» ( بنا بر ترجمه صاحب تفسیر شریف «المیزان»)، به معنی «بعض و بعضی» آمده و غرض از آن بعضی از مسجدالحرام یعنی همان«کعبه» است، پس در اینکه کعبه که در قلب مسجدالحرام قرارگرفته اصل قبله است شکی نیست، در اینجا نکته مهم این است که کسانی که از فاصله دور رو به مسجدالحرام نمازمی گزارند، عملاً رو به کعبه نماز می خوانند، ولی کسانی که از فاصله خیلی نزدیک به مسجد الحرام یا داخل آن نماز می گزارند باید دقت داشته باشند که حتماً رو به کعبه ایستاده باشند.