آیا انسان بدون علم و آگاهی از واقعیات نظام عالم هستی می تواند به مقصد اعلی خلقت خویش برسد؟

العالم - زلال قرآن

جواب – جواب کاملاً منفی است چرا که علم مهمترین نیاز بشر برای طی طریق کمال است.

انواع علم:

در یک تقسیم بندی کلی علوم به دو دسته علوم اعتباری و علوم حقیقی تقسیم می شوند :

الف – علوم اعتباری:

ب _ علوم حقیقی:

علوم اعتباری به علومی گفته می شود که صرفاً (بدون بهره گیری ازعلوم الهی) زائیده ذهن وفکروعقل بشرهستند.

به صراحت آیه 28 سوره مبارکه نجم:
« وَمَا لَهُم بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئًا»
ترجمه: (و حال آنکه ( صاحبان علوم اعتباری) به حقایق عالم علم ندارند، اینها جز در پی گمان و پندار نمی‌ روند و ظنّ و گمان هم در فهم حق و حقیقت هیچ سودی ندارد)

ویژگی های این دسته از علوم عبارتند از:

1 – مبتنی بودن بر فکر و اندیشه بشر، و از آنجا که میدان عمل فکر و اندیشه بشر بسیار محدود بوده و قدرت درک و احاطه علمی بر همه حقایق عالم (بخصوص در زمینه ماوراء الطبیعه) را ندارد، لذا علم حاصل از آنها نیز ناقص بوده و تمامی حقایق عالم را در برنمی گیرد.

2- اتکاء آنها بر تخمین و ظنّ و گمان ( آزمایش و خطا) است، و چون به شهادت آیه 28 سوره مبارکه نجم، ظنّ و گمان انسان را به حق و حقیقت نمی رساند، خیلی نمی شود به آنها اعتماد نمود.

3- این دسته از علوم به دلیل محدودیت شدید فکر و اندیشه بشر نمی توانند با واقعیات جهان خلقت انطباق داشته باشند، و این بزرگ ترین نقیصه آنهاست.

و به همین دلائل علوم اعتباری به هیچ وجه توان انعکاس همه واقعیات جهان هستی را ندارند و در زمینه معرفی و بیان حقایق عالم خیلی قابل اعتماد و اتکا نمی باشند.