العالم - آسیا
به نقل از تارنمای خبری سی ان، سخنگوی وزارت خارجه چین در نشست خبری روزانه خود تاکید کرد که آغاز روند بازگشت تحریمها علیه ایران از طریق شورای امنیت نه تنها کمکی به حلوفصل اختلافات نمیکند، بلکه مسیر گفت وگوهای سیاسی و دیپلماتیک را تضعیف خواهد کرد.
جیاکون همچنین با اشاره به اینکه موضوع هستهای ایران در مقطع حساسی قرار دارد، خاطرنشان کرد: پکن معتقد است هرگونه اقدام شورای امنیت در این مرحله باید در جهت تسهیل از سرگیری مذاکرات باشد، نه اینکه به ایجاد رویارویی جدید یا تشدید اوضاع منجر شود.
وی در ادامه با تاکید بر پایبندی چین به موضع بیطرفانه و عینی، افزود: پکن به طور فعال از صلح و گفت وگو حمایت میکند و آماده است نقشی سازنده در بازگرداندن پرونده هستهای ایران به مسیر دیپلماتیک ایفا کند.
سه کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان که طی سالهای گذشته به تعهدات خود در چارچوب برجام عمل نکردهاند، روز گذشته (پنجشنبه) «ابلاغیه» فعالسازی مکانیسم پس گشت (اسنپ بک) را به شورای امنیت ارسال کردند. آنها در این ابلاغیه ضمن اعلام فعالشدن روند بازگشت تحریمها، مدعی شدند که آماده گفت وگو برای دستیابی به توافقی جدید با ایران طی ۳۰ روز آینده هستند.
در همین حال سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در تماس تلفنی با همتایان اروپایی و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، فعالسازی اسنپبک را ناموجه، غیرقانونی و فاقد هرگونه مبنای حقوقی خواند. وی با یادآوری عملکرد مسئولانه و حسن نیت ایران در پایبندی به دیپلماسی، تأکید کرد که جمهوری اسلامی ایران برای حفظ و تأمین حقوق و منافع ملی خود به نحو مقتضی به این اقدام غیرقانونی پاسخ خواهد داد.
بر اساس توافق هستهای ایران موسوم به برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل، موعد پایان برخی بندهای کلیدی توافق (روز انتقالی) در اکتبر ۲۰۲۵ (آبان ۱۴۰۴) فرا میرسد. سه کشور اروپایی که در اجرای تعهدات اقتصادی خود در چارچوب برجام ناکام بودهاند، اکنون مدعی هستند که همچنان «بدون ابهام» حق بازگرداندن تحریمها را دارند و ایران از سال ۲۰۱۹ تعهداتش را نقض کرده است. این در حالی است که اقدامات ایران در کاهش تعهدات هستهای پس از خروج آمریکا از توافق و ناتوانی اروپا در جبران خسارتها، تدریجی، تحت نظارت آژانس و برگشتپذیر اعلام شده بود.
سازوکار اسنپبک در شرایط بیاعتمادی میان ایران و گروه ۱+۵ طراحی شد تا در صورت عدم اجرای تعهدات، تحریمهای رفعشده بازگردند. اما برجام بر دو پایه متوازن، یعنی تعهدات هستهای ایران و رفع تحریمها استوار بود و خروج آمریکا در سال ۲۰۱۸ همراه با بازگشت تحریمها و سیاست فشار حداکثری، بهعلاوه ناتوانی اروپا در عمل به وعدههای اقتصادی، سالهاست که این توازن را برهم زده است.