العالم - یمن
برنامه "ضیف و حوار" " یک میهمان یک گفتگو" در این قسمت جدید خود، با حضور دکتر حسین صفیالدین، پژوهشگر و کارشناس مسائل یمن، به ریشههای تاریخی تنش میان یمن و عربستان و تحولات تازه این رویارویی و نقش ریاض و واشنگتن در این تحولات، همچنین مطالبات انصارالله تا معادلات بابالمندب، روابط یمن با محور مقاومت و فرصت پیشروی ریاض برای رسیدن به توافق با یمنیها؛ موضوعاتی است که در به آنها پرداخته است..
ریشههای تاریخی اختلاف یمن و عربستان
دکتر صفیالدین در ابتدای این گفتوگو با اشاره به پیشینه روابط میان عربستان و یمن می گوید: این روابط همواره با مسائلی همچون تلاش برای نفوذ، کنترل و سلطه بر تصمیمات یمن همراه بوده است؛ چونانکه از زمان تأسیس دوباره عربستان، عبدالعزیز در سال ۱۹۳۴ با حمایت انگلیس به یمن حمله کرد و بخشهایی از سرزمین یمن، از جمله جیزان، عسیر و نجران، را به عربستان ضمیمه نمود و طی دهههای بعد از آن نیز در تحولات داخلی یمن نقش داشته و از برخی جریانها برای ایجاد بیثباتی در این کشور استفاده کرده است.
وی همچنین به جنگ میان جمهوریخواهان و نیروهای سلطنتطلب در دهه ۱۹۶۰ اشاره کرده و می افزاید:
عربستان در آن دوره از سلطنتطلبان در برابر جمهوری حمایت کرد و با محاصره صنعا در سال ۱۹۶۸که ۷۰ روز هم ادامه داشت، با همکاری نیروهای آمریکایی و انگلیسی در تلاش برای سرنگونی دولت یمن کوشید؛ اما صنعا با حمایتهای منطقهای توانست این محاصره را پشت سر بگذارد.
میهمان و کارشناس مسائل یمن در این برنامه، ریشه بخشی از این سیاستها را در نگرانی عربستان از قدرت و جایگاه تاریخی یمن دانسته و تصریح کرد که یمن از تمدنی دیرینه برخوردار است و در طول تاریخ نقش مهمی در تجارت، عمران، فرهنگ و اندیشه داشته ؛ در حالیکه عربستان در دورههای مختلف چه در دوره نظام سلطنتی و چه پس از شکلگیری جمهوریخواهان یمنی ضعیف و وابسته بوده است.
"صفیالدین" همچنین به موضع عربستان در قبال وحدت یمن اشاره کرده و تاکید کرده است که ریاض در مقطعی با وحدت دو یمن مخالف بوده و از "سالم البیض" حمایت مالی می کرده و پس از آن نیز؛ پس از وحدت نیز عربستان با "علی عبدالله صالح" برای تضعیف وحدت یمن و جنوب همکاری کرد.
تحولات اخیر؛ ورود صحنه خارجی به معادله یمن
در ادامه، مجری برنامه با اشاره به تحولات اخیر و افزایش فشارهای بینالمللی علیه یمن پرسید آیا این کشور اکنون توانسته است معادلات رویارویی با عربستان و متحدانش را تغییر دهد یا خیر.
صفیالدین در پاسخ، به تحولات سیاسی داخلی یمن و شکلگیری جنبش انصارالله اشاره کرد و گفت هدف اولیه این جریان، اصلاح وضعیت داخلی یمن بوده است.
این کارشناس در ادامه، مطالبات مطرحشده از سوی "عبدالملک الحوثی" را شامل توقف تجاوز، پایان سلطه و اشغالگری، پرداخت حقوق، بازگشت صلح و ثبات و استقلال تصمیم سیاسی یمن عنوان کرده است.
جنگ، محاصره و حملات گسترده به یمن
صفیالدین با اشاره به جنگ سالهای گذشته تشریح می نماید که یمن طی شش سال هدف بیش از ۱۴ هزار حمله هوایی قرار گرفته و شمار زیادی از زنان و کودکان در این حملات جان خود را از دست دادهاند و محاصره یمن موضوعی ادامهدارست و این وضعیت، از نگاه او، یکی از عوامل مهم در تحولات اخیر و واکنشهای انصارالله بوده است.
او درباره زمانبندی عملیات اخیر انصارالله نیز گفته است که "نباید این اقدام را صرفا در چارچوب تحولات مربوط به ایران و آمریکا تحلیل کرد چراکه یمن از آغاز جنگ غزه، نیز وارد میدان شده بود و تنها کشور عربی است که به حمایت عملی از غزه پرداخته و حملات موشکی انصارالله نیز در همین چارچوب انجام شده است.
آیا آمریکا عربستان را تنها میگذارد؟
در بخش دیگری از گفتوگو، مسالهی موضع دونالد ترامپ پس از عملیات گسترده یمن و ادعای او درباره عدم تمایل به مداخله در یمن مطرح شد.
صفیالدین با اشاره به سابقه درگیری آمریکا با انصارالله اینگونه بیان داشته است که..
نیروهای آمریکایی نیز در گذشته در منطقه با حملات انصارالله مواجه شدهاند و در نهایت توافقی برای عدم تعرض متقابل و تأمین امنیت مسیر دریایی شکل گرفته است...به هر روی؛ اقدام اخیر عربستان نوعی ماجراجویی است و ریاض در شرایط منطقهای کنونی با وضعیت دشواری روبهرو شده است.
بابالمندب؛ آیا یمن تنگه را بسته است؟
یکی از محورهای مهم گفتوگو، موضوع دریای سرخ و تنگه بابالمندب میباشد و این برنامه با اشاره به اظهارات مقامهایی از چین، روسیه و پاکستان، درباره ضرورت جلوگیری از ایجاد محدودیت در کشتیرانی بحث نموده است.
صفیالدین در پاسخ به این بخش،با تاکید بر اینکه "نه ایران تنگه هرمز را بسته و نه یمن اعلام کرده که بابالمندب را به طور کامل مسدود نموده؛ چنین توضیخ میدهد که موضع اعلامشده یمن، محدود کردن عبور کشتیهای سعودی در واکنش به محاصره یمن بوده و مسیر کانال سوئز همچنان برای سایر کشتیها باز مانده و اگرچه یمن از نظر نظامی توانایی ایجاد محدودیت در بابالمندب را دارد، اما هدف اعلامشده آنها جلوگیری از استفاده آزادانه طرف مهاجم از این مسیر بوده است، نه بستن کامل تنگه باب المندب.
رابطه انصارالله با حزبالله و ایران
در بخش دیگری از برنامه، اظهارات محمد البخیتی، عضو دفتر سیاسی انصارالله، درباره نقش شهید سید حسن نصرالله در شکلگیری و تقویت جنبش انصارالله مورد بررسی قرار گرفته است.
صفیالدین با اشاره به سابقه این رابطه می گوید "سید حسین الحوثی، بنیانگذار انصارالله، پیش از این و در سال ۲۰۰۴ از مقاومت لبنان و رویکرد آن در مقابله با رژیم صهیونیستی تمجید کرده بود و علاقه ی او به انقلاب اسلامی ایران قابل انکار نیست همچنانکه شعار "مرگ بر اسرائیل، مرگ بر آمریکا و لعنت بر یهود" نیز در همین دوره مطرح شد.
این کارشناس در عین حال درباره ادعای وجود ارتباط سازمانی مستقیم میان انصارالله و ایران تصریح نموده است که بر اساس اسنادی که در کتاب خود بررسی کرده، تا سال ۲۰۱۰ شواهد مادی ملموسی از یک ارتباط سازمانی مستقیم میان انصارالله و ایران وجود نداشته؛ و روابط و همکاریها بین دو طرف در دورههای بعدی گسترش یافته است.
آیا یمن در محور مقاومت قرار دارد؟
در پاسخ به پرسش مجری درباره جایگاه کنونی یمن در محور مقاومت، صفیالدین پاسخ مثبت داده و تاکید می کند که یمن از نظر مواضع سیاسی و رویکرد کلی خود در این محور قرار دارد.
از نگاه او، اکنون فرصتی برای عربستان وجود دارد تا به جای ادامه درگیری، به توافقی با یمنیها دست یابد، در امور داخلی این کشور مداخله نکند، محاصره را پایان دهد و روابطی عادی میان دو کشور شکل بگیرد ... یمنیها نیز برای چنین توافقی آمادگی دارند و هدف آنها برقراری روابط عادی و پایان دادن به شرایطی است که مانع ثبات در یمن شده است.