العالم - آمریکا
به گزارش العالم، این اقتصاددان برجسته آمریکایی در مصاحبه با اندرو ناپولیتانو، قاضی بازنشسته آمریکایی، تهدیدهای ترامپ علیه ایران را دیوانهوار، هولناک و برای آمریکا شرمآور توصیف کرد.
پروفسور جفری ساکس خاطرنشان کرد که هرگز در تاریخ سازمان ملل متحد، هیچ رئیسجمهوری از آمریکا پشت تریبون قرار نگرفته بود تا با لحنی تهدیدآمیز، از نابودی کامل و محو یک کشور دیگر سخن بگوید.
وی سیاستهای خارجی و اقتصادی ترامپ را بیثبات، فاقد راهبردی روشن و مبتنی بر انحصارطلبی در قدرت توصیف کرد.
ساکس همچنین هشدار داد که وقوع جنگی تمامعیار با ایران، جهان را درگیر بحران فاجعهبار انرژی خواهد کرد و موجب فروپاشی جهانیِ سطح استانداردهای زندگی خواهد شد.
وی بر پیامدهای فاجعهبار این وضعیت برای اقتصاد جهانی و همچنین افزایش قیمت انرژی و تورم جهانی تأکید کرد و توضیح داد که استمرار و تشدید این مناقشه، موجب اختلال کشتیرانی در آبراههای حیاتی بهویژه تنگه هرمز و تنگه بابالمندب می شود.
وی افزود که این اختلال، موجب افزایش شدید قیمت نفت و گازوئیل شده و به تورم جهانی دامن میزند؛ موجی که استانداردهای زندگی را در کشورهای مختلف به شدت تحت فشار قرار می دهد.
این اندیشمند آمریکایی توضیح داد که محتملترین سناریو، نابودی متقابل زیرساختهای انرژی» بین منطقه خلیج فارس و ایران است؛ امری که موجب کمبود شدید در عرضه جهانی انرژی شده و اقتصاد بینالملل را به طرف رکودی بیسابقهای سوق خواهد داد.
ساکس از بیتوجهی واشنگتن به آسیبهای وارده بر متحدان سنتیاش مانند انگلستان و کشورهای اروپایی انتقاد کرد؛ متحدانی که هم اکنون به دلیل مشارکت در این مناقشات و پیامدهای اقتصادی مستقیم سیاستهای آمریکا، با هزینههای سرسامآور زندگی و بحران حاد انرژی دستبهگریبان هستند.
او در ادامه به پیامدهای مستقیم اين بحران ها برای آمریکا، نظریه «دومینوی معکوس» و انتقال بحران به داخل آمریکا پرداخت و خاطرنشان کرد که این بحران به خاورمیانه محدود نخواهد ماند.
وی تأکید کرد که نوسان اقتصاد جهانی، در آمریکا به شکل افزایش قیمت سوخت و انتقاد شدید افکار عمومی نسبت به عملکرد اقتصادی ترامپ، بازتاب خواهد یافت.
ساکس به افزایش تلاش برای پایان دادن به سلطه دلار در جهان اشاره و تأکید کرد که اتکای بیشازحد آمریکا به تحریمهای اقتصادی گسترده و تلاش هایش برای تحمیل «انزوای کامل اقتصادی» بر کشورهای مخالف سیاست های واشنگتن، قدرتهای نوظهور جهانی را بر آن داشته است تا در زمینه حذف دلار از تجارت تسریع کنند.
وی گفت که بلوکهایی مانند «بریکس» در تلاشاند تا سیستمهای مالی و شبکههای تجاری جایگزینی ایجاد کنند که از کنترل آمریکا خارج باشند و بدین ترتیب، روند پایان یافتن دوران تکقطبی را تسریع بخشند.
پروفسور ساکس پیشبینی کرد که این جنگ که از نظر مالی و نظامی ناپایدار است، به یک تسویهحساب سیاسی بزرگ در داخل آمریکا خواهد انجامید.
وی معتقد است که هزینههای گزاف انسانی و مادی این جنگ به خاطر افزایش خشم عمومی نسبت به وخامت اوضاع اقتصادی داخلی میتواند در نهایت به برکناری عاملان شروع این جنگ بینجامد.
ساکس تأکید کرد که آمریکا دیگر به تنهایی جهان را اداره نمیکند و قدرتهای نوظهور مانند گروه بریکس در حال حاضر مشغول ایجاد نظامی چندقطبی هستند.
نتانیاهو فاشیستی خطرناک است
ساکس به شدت و به شکلی بی سابقه به بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی حمله و وی را فاجعهبارترین و ویرانگرترین رهبر در جهان در ۳۰ سال گذشته توصیف کرد.
وی اظهار داشت که نتانیاهو آمریکا را به جنگهای بیپایان کشانده و از سال ۱۹۹۵، با هدف نابودی حماس و حزبالله، همواره از نظریهای ثابت مبنی بر تضعیف کشورهای منطقه مانند سوریه و عراق و ایران پیروی کرده است.
ساکس معتقد است که نتانیاهو همواره در استفاده از «لابی اسرائیلی» در واشنگتن برای سوق دادن آمریکا به جنگهایی به نیابت از خود موفق عمل کرده است؛ جنگهایی که صرفاً در خدمت منافع شخصی او هستند.
ساکس تأکید کرد که ادعاهای نتانیاهو مبنی بر تمایل ایران به دستیابی به تسلیحات هستهای، «تبلیغات نادرستی» است که ۳ دهه ادامه دارد.
وی خاطرنشان کرد که نتانیاهو همان شخصی بود که در دوره اول ریاستجمهوری ترامپ، به رغم پایبندی ایران به پذیرش بازرسیهای بینالمللی، او را برای پاره کردن توافق هستهای تحت فشار قرار داد.
ساکس هشدار داد که نتانیاهو فاشیستی خطرناک است که در پی تحمیل پروژه «اسرائیل بزرگ» میباشد و سیاستهای تنشزای کنونی او در غزه، لبنان و ایران، تمام منطقه و جهان را به طرف خطر یک رویارویی نظامی تمامعیار سوق میدهد.
وی نتانیاهو را جنایتکار جنگی خواند و گفت که سخنرانیهای او در سازمان ملل مبتنی بر دروغها و ادعاهایی بوده که هدف شان توجیه تداوم درگیریها و منزوی ساختن مخالفانش است.
رای الیوم / زهیر اندراوس