العالم - یمن
برای یافتن پاسخ، باید از فرودگاه صنعا آغاز کرد؛ فرودگاهی که هواپیماهای غیرنظامی آن هدف حمله قرار گرفتند و منهدم شدند، تأسیساتش در بمبارانهای سعودی ویران شد و حتی باند پرواز آن نیز بارها زیر آتش قرار گرفت؛ حملاتی که به گفته منابع یمنی، با محکومیتی متناسب روبهرو نشد.
فرودگاه صنعا بارها در یک روز هدف حمله قرار گرفته است؛ چنانکه بنا بر این گزارش، روز گذشته و پس از حمله یمن به فرودگاه ملک خالد در ریاض، این فرودگاه چهار بار بمباران شد.
موج جدید حملات به فرودگاه صنعا از حدود دو ماه پیش آغاز شد؛ روندی که با جلوگیری جنگندههای سعودی از فرود یک هواپیمای غیرنظامی ایرانی حامل مسافران، بیماران و یک هیئت یمنی، وارد مرحله تازهای شد و به تشدید رویارویی انجامید.
البته این تقابل پیشینهای طولانیتر دارد. بر اساس آمار مطرحشده در این گزارش، عربستان سعودی طی ده سال گذشته، ۱۵۴ بار فرودگاه صنعا و فرودگاههای غیرنظامی الحدیده، تعز، صعده و ۱۵ فرودگاه دیگر یمن را بمباران کرده است. از مارس ۲۰۱۵ نیز، همزمان با آغاز عملیات موسوم به «طوفان قاطعیت» از سوی عربستان و ائتلاف تحت رهبری آن، پروازهای غیرنظامی یمن با محدودیت و ممنوعیت مواجه شد و محاصره زمینی، دریایی و هوایی این کشور در کنار حملات به بنادر، پلها، جادهها و دیگر زیرساختهای غیرنظامی ادامه یافت.
حاصل این جنگ، فاجعهای انسانی بود. بنا بر آمار مورد استناد این گزارش، حدود ۵۰ هزار غیرنظامی یمنی جان باختند و سازمان ملل متحد نیز درباره ابعاد گسترده بحران انسانی و گرسنگی در یمن هشدار داد؛ بحرانی که از آن بهعنوان یکی از بزرگترین فجایع گرسنگی در تاریخ معاصر یاد شده است.
در واکنش به این وضعیت، نیروهای یمنی به راهبردهای نظامی بازدارنده روی آوردند و حملاتی را علیه سعودی انجام دادند. از نگاه صنعا، این عملیاتها پاسخی به حملات سعودی و بخشی از معادله بازدارندگی در برابر ریاض است؛ معادلهای که بر اساس آن، هر حمله عربستان با پاسخی از سوی یمن مواجه میشود.
با این حال، هرگاه یمن فرودگاههای عربستان را هدف قرار میدهد، موجی از بیانیههای همبستگی با ریاض و محکومیت حملات یمنی منتشر میشود؛ بیآنکه به گفته صنعا، به سابقه حملات مستمر عربستان علیه فرودگاه صنعا و دیگر مناطق یمن، توجه کافی شود. حملاتی که بنا بر روایت منابع یمنی، مناطق مختلف، از جمله بازارها و مسیرهای تردد مسافران را نیز دربر گرفته است. در کنار این حملات، عملیات هوایی در جبهههای نبرد برای پشتیبانی از نیروهای همپیمان ریاض نیز ادامه داشته؛ اقداماتی که صنعا آنها را بخشی از تلاش عربستان برای بازگرداندن سلطه خود بر یمن میداند.
در چنین شرایطی، پرسش اصلی این است که چگونه میتوان به چرخه حملات و پاسخهای متقابل پایان داد؟
از نگاه صنعا، راهحل در توقف محاصره یمن، پایان دادن به حملات و خروج نیروهای عربستان از این کشور نهفته است. در این صورت، به باور مقامهای یمنی، روشن خواهد شد که کدام طرف به تداوم درگیری دامن میزند و کدام طرف در پی پایان دادن به بحران است.