العالم - اختصاصی العالم
به همین مناسبت "عبدالناصر عیسی" از رهبران آزادشده حماس از بند رژیم صهیونیستی که هم سلولی شهید یحیی سنوار در دوران اسارت بود، درگفت وگو با ویژه برنامه " ضیف و حوار" شبکه خبری العالم، در خصوص سالهای زندان در کنار این رهبر و فرمانده بزرگ مقاومت فلسطین، گفت و گو کرده و از نقش او در مذاکرات تبادل اسرا، تلاشهایش برای آزادی زندانیان فلسطینی و دیدگاههایش درباره وحدت ملی فلسطین سخن گفته است.
او که از سال ۱۹۹۶ تا آزادی اش در سال ۲۰۱۱، در مقاطع مختلف در زندان رژیم صهیونیستی با شهید سنوار همراه بوده و حتی حدود دو ماه را در یک سلول انفرادی مشترک سپری کرده است، وی را رهبری متواضع، اهل مطالعه، برخوردار از روحیه رهبری و در عین حال جدی و قاطع توصیف کرده که هرگز حاضر به جدا کردن آزادی خود از آزادی دیگر اسیران نبوده است.
شهید سنوار از فرماندهان حماس و چهرههای اصلی عملیات طوفان الاقصی، در 17 اکتبر 2024 توسط نیروهای اشغالگر صهیونیستی در رفح واقع در جنوب نوار غزه، به شهادت رسید.
سنوار؛ رهبری متواضع که خدمت به همرزمانش را در اولویت قرار میداد
عبدالناصر عیسی میهمان برنامه، در این گفتوگو با اشاره به سالهای طولانی اسارت در کنار یحیی سنوار اظهار کرد که افتخار داشته در مقاطع مختلف دوران اسارت، از جمله حدود دو ماه در یک سلول انفرادی مشترک، در کنار او زندگی کند و دورههایی ششماهه، یکساله و حتی دوساله را در جوار او سپری نماید.
این رهبر آزادشده حماس از بند رژیم صهیونیستی، سنوار را شخصیتی متمایز از جنبههای مختلف توصیف کرد و گفت: "شهید سنوار ملقب به "ابوابراهیم" فردی عادی نبود، از نظر اجتماعی شخصیتی برجسته داشت؛ مردم را دوست داشت، متواضع بود و همواره تلاش میکرد به برادرانش خدمت کند... او دائما به این فکر میکرد که چه کاری میتواند همرزمانش را خوشحال کند یا به آنها کمک برساند و برای انجام آن پیشقدم میشد و در عمل به این اصل باور داشت که بزرگ یک قوم باید خدمتگزار آن قوم باشد...او حتی اصرار داشت برای دیگر زندانیان غذا آماده کند.. او گاهی شیرینی سادهای هم با امکانات محدود داخل زندان رژیم صهیونیستی و در اسارت، آماده میکرد.
عیسی با طلب رحمت الهی برای سنوار افزود: او حتی در سادهترین امور نیز برای خدمت به دیگران پیشقدم میشد؛ ویژگیای که به روابط اجتماعی محدود نبود و در رفتار سیاسی و نظامی او نیز نمود داشت.
وی همچنین به روحیه شوخطبعی سنوار اشاره کرده و گفت: با وجود جدیت او و اینکه قرآن همواره در دسترسش بود و ساعتهای طولانی به تلاوت و مرور آن میپرداخت، برای شوخی و خندیدن با دیگر اسیران فلسطینی نیز وقت میگذاشت.
به گفته عیسی، خاطرات زیادی از شوخیهای سنوار میان اسیران وجود داشت طوری که گاهی این شوخیها به گفتوگوها و برخوردهای دوستانه و متقابل میان زندانیان میانجامید.
دو ماه در سلول انفرادی
عیسی در بخش دیگری از گفتوگو با العالم، درباره علت انتقال خود و شهید سنوار به سلول انفرادی توضیح داد که "مقامات رژیم اشغالگر از این شیوه برای سرکوب و تحت فشار قرار دادن اسیران فلسطینی و دور نگه داشتن آنها از سایر اسیران در زندان استفاده میکنند. وی افزود که طی حدود ۳۰ سال اسارت، من نزدیک به ۲۰ بار در مقاطع مختلف به سلول انفرادی منتقل شدم، نخستین تجربه من در این زمینه به دورهای بازمیگردد که همراه با یحیی سنوار به سلول انفرادی فرستاده شدم.
وی خاطرنشان کرد که اتهام مطرحشده علیه آنها، سازماندهی هستههای نظامی برای مقاومت در برابر اشغالگران از داخل زندان بود و به همین دلیل در مجموع حدود دو سال و نیم را در شرایط انفرادی سپری کردم و سرانجام پس از اعتصاب غذای نامحدود اسیران فلسطینی، شرایط تغییر کرد وهمزمان، در کرانه باختری و نوار غزه نیز اعتراضها و حرکتهای حمایتی از اسیران فلسطینی شکل گرفت و مردم در خیابانهای کرانه باختری برای حمایت از اسرا به حرکت درآمدند که همین تحولات در نهایت به پایان دوره انفرادی اسیران منجر شد.
این رهبر آزادشده حماس از بند رژیم صهیونیستی، درباره نخستین دوره حضور مشترک خود و سنوار در سلول انفرادی اظهار کرد که این تجربه برای شناخت نزدیکتر یکدیگر اهمیت زیادی داشت... ما حدود دو ماه در یک سلول بودیم و روزانه ۲۳ ساعت را در آنجا میگذراندیم. تنها یک ساعت اجازه داشتیم از سلول خارج شویم.. مساحت سلول تقریبا یکونیم متر در دوونیم متر بود.. پس از آن نیز مدتی در سلولی دیگر، در کنار یکدیگر و همراه با زندانی دیگری به نام "ولید عقل" معروف به ابوخالد، بودیم که این دوره در زندان بئرالسبع و در بخشی موسوم به "بخش ششم" سپری شد... زندگی در چنین شرایطی امکان شناخت عمیق شخصیت افراد را فراهم میکرد؛ اسیران در بند رژیم صهیونیستی ساعتهای طولانی در کنار یکدیگر بودند و فرصت زیادی برای گفتوگو و تبادل افکار داشتند.
مطالعه، یادگیری زبان عبری و گفتوگو درباره وضعیت فلسطین
عیسی در پاسخ به پرسشی درباره نحوه گذران وقت سنوار در سلول انفرادی گفت که او از جمله افرادی بود که اهمیت زیادی برای مطالعه و کسب دانش قائل میشد.
به گفته وی، شهید سنوار پیش از او در دانشگاه عبری ثبتنام کرده بود و او را نیز به ادامه تحصیل در این دانشگاه تشویق میکرد.. سنوار بر این باور بود که شناخت دشمن، از جمله آشنایی با زبان و تاریخ او، اهمیت دارد... در آن دوره، با توجه به شرایط خاص اسیران فلسطینی، امکان تحصیل دانشگاهی برای برخی از آنان فراهم شده بود و شهید سنوار در رشته تاریخ قوم یهود تحصیل کرد و من هم در رشته روابط بینالملل و علوم سیاسی درس خواندم و در ادامه مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد گرفتم...
وی ادامه داد: بخش مهمی از وقت ما در زندان به مطالعه، پیگیری اخبار و بررسی تحولات سیاسی اختصاص داشت و درباره وضعیت ملت فلسطین، اقدامات اشغالگران و راههای مقابله با اشغالگری بحث میکردیم... حتی در داخل سلول نیز درباره چگونگی مقاومت در برابر اشغالگران و راههای پایان دادن به اشغالگری گفتوگو میکردیم و البته صحبتهای مان تنها به سیاست محدود نبود و موضوعات اجتماعی، شوخی و خنده نیز بخش دیگری از زندگی روزمرهمان را تشکیل میداد.
این رهبر آزادشده حماس از بند رژیم صهیونیستی تصریح کرد: زندانبانان رژیم صهیونیستی گاهی برای بازرسی و سرکوب وارد سلولها میشدند و با اسیران با خشوت و اعمال فشار روانی برخورد می کردند، اما همگی با صبر و پایداری این شرایط را پشت سر گذاشتند.
ارتباط با خارج از زندان؛ فرایندی پیچیده و دشوار
عیسی در پاسخ به پرسشی درباره چگونگی ارتباط اسیران فلسطینی با خارج از زندان گفت: برقراری چنین ارتباطی بسیار پیچیدهتر از ارتباطات معمول در بیرون از زندان بود... کاری که در خارج از زندان ممکن بود طی چند ساعت یا یکی دو روز انجام شود، در داخل زندان گاهی به دو هفته، یک ماه، دو ماه یا حتی بیشتر زمان نیاز داشت و زندانیان با وجود این دشواریها بر ضرورت مقاومت تأکید داشتند و معتقد بودند رژیم اشغالگری که سرزمین فلسطین را اشغال کرده و مردم آن را قتل عام می کند، باید با مقاومت روبهرو شود.
عیسی در این بخش از گفتوگو به روشهایی برای انتقال مخفیانه پیام اشاره و اضافه کرد: "یکی از این روشها استفاده از پیامهای بسیار کوچک و فشردهای بود که در پوششهای کوچکی قرار داده میشدند و گاهی از طریق بلعیدن انتقال مییافتند..این روشها فرایندی طولانی و دشوار داشتند و نشاندهنده تلاش اسیران فلسطینی برای حفظ ارتباط با خارج از زندان بودند... زندانبانان نیز با اعمال محدودیتها و نگه داشتن برخی زندانیان در سلول برای چند روز، میکوشیدند مانع انتقال پیامها شوند... این وضعیت نوعی "جنگ هوش و اراده" بود که در آن یک طرف موانعی ایجاد میکرد و طرف دیگر میکوشید از آنها عبور کند.
با این حال، او تأکید کرد که چنین مواردی در طول حدود ۳۰ سال حضورش در زندان های رژیم صهیونیستی محدود بود و شاید تنها ۲۰ تا ۳۰ مورد از این تلاشها با موفقیت همراه شده باشد. این روشها بسیار دشوار و پیچیده بودند و تنها در شرایط خاص و استثنایی مورد استفاده قرار میگرفتند.
نقش شهید سنوار در رهبری اسیران و روابط میان جریانهای فلسطینی
در ادامه، میهمان برنامه درباره جایگاه شهید سنوار در ساختار رهبری اسیران فلسطینی نیز خاطرنشان کرد: "او از روحیه رهبری ذاتی برخوردار بود، اما در عین حال تواضع داشت و برای به دست گرفتن مسئولیت با دیگران رقابت نمیکرد... در بسیاری از زمینهها به رغم این که توانمندتر و باتجربهتر بود، اما به دلیل تواضع و روابط برادرانه میان مبارزان، مرا برای پذیرش مسئولیت پیش میانداخت.
این رهبر آزادشده حماس از بند رژیم صهیونیستی افزود: یحیی سنوار در آن دوره در مراحل نخست مسئولیتهای رهبری حماس در زندان رژیم صهیونیستی حضور داشت و همین مسئله موجب شد ارتباط نزدیکتری میان من و شهید سنوار شکل بگیرد...نشستهای منظمی با وی و دیگر رهبران از جمله روحی مشتهی، توفیق ابونعیم، علی العمودی و شماری دیگر از چهرههای برجسته جنبش آزادی اسرا برگزار میشد و سنوار در این نشستها و در روابط با دیگر جریانهای فلسطینی، به وحدت و هماهنگی اهمیت میداد و میکوشید اختلافات به مانعی برای پیگیری مسائل اسیران تبدیل نشود.
مذاکرات تبادل اسرا در ماجرای گلیعاد شالیط؛ سنوار حاضر نبود آزادی خود را از آزادی دیگران جدا کند
یکی از مهمترین بخشهای این گفتوگو به مذاکرات تبادل اسرا در پرونده "گلعاد شالیط" سرباز اسرائیلی، اختصاص داشت؛ مذاکراتی که در نهایت به توافق تبادل اسرا در سال ۲۰۱۱ منجر شد.
"عبد الناصر عیسی" در این باره ابراز داشت: در یکی از مراحل این مذاکرات، شش نفر از رهبران اسیر فلسطینی، از جمله یحیی سنوار، علی العمودی، توفیق ابونعیم و عباس السید، در نشستی با "عوفر دیکل" مسئول پرونده مذاکرات مربوط به شالیط، شرکت کردند...این مذاکرات با هماهنگی رهبران گردانهای عزالدین قسام در نوار غزه و دیگر بخشهای حماس پیگیری میشد و شهید سنوار در این روند نقشی مهم و محوری ایفا می کرد.
وی افزود: در یکی از مراحل مذاکرات، که در سال ۲۰۰۶ رخ داد، عوفر دیکل فهرستی از اسامی اسیران فلسطینی را که اسرائیل با آزادی آنها موافقت کرده بود، به حاضران نشان داد و در میان اسامی این فهرست، نام یحیی سنوار، توفیق ابونعیم و روحی مشتهی نیز وجود داشت.. طرف اسرائیلی تصور میکرد اعلام موافقت با آزادی این زندانیان، آنها را به پذیرش سریعتر توافق ترغیب خواهد کرد؛ اما موضع سنوار و دیگر رهبران حاضر در این پرونده متفاوت بود .. شهید سنوار و همراهانش بر این باور بودند که آزادی آنها نباید به بهای کنار گذاشتن سایر اسیران تمام شود و حاضر نبودند بدون توافق بر سر آزادی دیگر اسیران مورد نظر، توافق را بپذیرند؛ حتی اگر این تصمیم به معنای چند سال انتظار بیشترشان در زندان باشد... مذاکرات از سال ۲۰۰۶ تا سال ۲۰۱۱ ادامه یافت و پافشاری بر شروط اسیران از عوامل مهم طولانی شدن روند توافق بود.
به گفته این رهبر آزادشده حماس از بند رژیم صهیونیستی، رژیم صهیونیستی می کوشید با قرار دادن نام برخی از اسیران در فهرست افراد مورد موافقت و کنار گذاشتن نام دیگران، میان اسیران شکاف ایجاد کند و بر موضع آنها تأثیر بگذارد، اما سنوار بر این اصل پافشاری میکرد که نماینده همه اسیران است و نمیتواند آزادی خود را از آزادی همرزمانش جدا بداند... در نهایت، توافق تبادل اسرا با آزادی ۱۰۲۷ زندانی فلسطینی به مرحله اجرا رسید و با این حال، همه اسیران آزاد نشدند و شماری از رهبران و اسیران باسابقه، از جمله عباس السید و دیگران، در زندان های رژیم صهیونیستی باقی ماندند.
وعده شهید سنوار به زندانیان باقیمانده: شما را فراموش نخواهیم کرد
عیسی در ادامه به روزهای آزادی شهید سنوار در سال ۲۰۱۱ بازگشت و خاطرهای از دیدار با روحی مشتهی را روایت کرد و گفت: "زمانی که سنوار و شماری دیگر از اسیران آزاد شدند، روحی مشتهی به سلول او آمد؛ شهید سنوار در آن دیدار گریه کرد و به من گفت "ابوحذیفه، ما شما را فراموش نخواهیم کرد و انشاءالله تو و برادرانت که همچنان در زندان هستید، آزاد خواهید شد؛ به شما وعده میدهیم که این اتفاق بهزودی رخ خواهد داد و امیدواریم بیش از یک یا دو سال طول نکشد.».
وی افزود: سنوار شخصیتی بسیار محکم داشت و تصور نمیکنم افراد زیادی در جهان او را در حال گریه دیده باشند، با این حال، آن لحظه نشان میداد که او تا چه اندازه به همرزمانش دلبستگی داشت.. من و دیگر اسیران به این وعده اعتماد داشتیم؛ زیرا رهبران خود را در سختترین شرایط زندان و در رویارویی با اشغالگران آزموده بودیم... کسانی که پس از آزادی به بیرون از زندان بازگشتند، شب و روز برای تحقق این وعده تلاش کردند و در کنار ساختارهای موجود مقاومت، به تقویت و توسعه توانمندیهای آن کمک کردند.
عیسی در این زمینه از محمد الضیف، مروان عیسی و دیگر فرماندهان یاد کرد و گفت: ساختارهای مقاومت پیش از آزادی سنوار نیز شکل گرفته بود، اما آزادی او و دیگر اسیران باسابقه به تقویت و پیشرفت این ساختارها کمک کرد.
توجه سنوار به وضعیت مردم غزه و کرانه باختری
عیسی تأکید کرد: شهید سنوار تنها به پرونده اسیران توجه نداشت، بلکه کاهش رنج مردم فلسطین در کرانه باختری و نوار غزه نیز از مسائل مهم مورد توجه او بود. وی گفت که در برخی مقاطع که با سنوار در ارتباط بودند، مشاهده میکردند که او بعضی اقدامات را به تعویق میانداخت تا مردم فرصت داشته باشند شرایط خود را سامان دهند و برای مواجهه با فشارها آماده شوند.
به گفته عیسی، شهید سنوار بر ضرورت تقویت توان پایداری مردم فلسطین تأکید داشت و مسائل اقتصادی، شرایط زندگی مردم، محاصره نوار غزه، وضعیت کرانه باختری و تحولات مربوط به مسجدالاقصی را در محاسبات خود در نظر میگرفت و معتقد بود پایداری مردم و فراهم کردن شرایط لازم برای ادامه زندگی آنان، در کنار پرونده اسیران، از موضوعات اساسی است.
هفتم اکتبر؛ لحظهای سرنوشتساز برای اسیران فلسطینی
این رهبر آزادشده حماس از بند رژیم صهیونیستی، در پاسخ به پرسشی درباره ارتباط خود با شهید سنوار پیش از عملیات طوفان الاقصی گفت: این ارتباط تا پیش از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ ادامه داشت.
او توضیح داد که ارتباطات در برخی موارد از طریق تماس تلفنی و در موارد بیشتری از طریق پیامهایی انجام میشد که بهصورت مخفیانه انتقال مییافتند.
به گفته وی، اعتصابهای اسیران، اتحاد آنان و حمایت مقاومت و مردم فلسطین، شرایطی ایجاد کرده بود که امکان ادامه برخی ارتباطات را فراهم میکرد.
عیسی گفت: سنوار در ساختار سیاسی و نظامی حماس جایگاه مهمی داشت و آنها به وعدههای او اعتماد میکردند؛ زیرا باور داشتند رهبرانشان برای دفاع از عزت و کرامت مردم فلسطین و مسجدالاقصی هزینههای سنگینی پرداختهاند.
او با اشاره به تأخیر در آزادی برخی اسیران فلسطینی از زندان های رژیم صهیونیستی گفت: آنها شرایط و پیچیدگیهای موجود را درک میکردند و به انتظار خود ادامه دادند تا اینکه عملیات هفتم اکتبر رخ داد.
عیسی در پاسخ به پرسشی درباره لحظه آغاز عملیات گفت صدای تیراندازیها را در زندان رامون و مناطق دیگر شنیدند و این رویداد احساس متفاوتی در آنان ایجاد کرد؛ احساسی که با عزت و کرامت همراه بود.
وی خاطرنشان کرد: پس از آغاز عملیات، نیروهای اشغالگر آب و برق را قطع کردند و محدودیتهای بیشتری بر زندانیان اعمال شد. با این حال، در آغاز امکان محدودی برای دریافت برخی اخبار و تصاویر از طریق ارتباطات مخفیانه وجود داشت و آنها بخشهایی از تصاویر مربوط به عبور نیروها از موانع را مشاهده کردند.
عیسی هفتم اکتبر را لحظهای سرنوشتساز برای اسیران فلسطینی توصیف کرد و گفت: پس از آن، نیروهای اسرائیلی با خشونت بیشتری به زندانها یورش بردند و موج تازهای از سرکوب و فشار بر زندانیان آغاز شد وضعیتی که همچنان ادامه دارد.
سنوار؛ چهرهای امنیتی، فرهنگی و تربیتی
این رهبر آزادشده حماس از بند رژیم صهیونیستی، در ادامه گفت: شهید سنوار در کنار فعالیتهای سیاسی و امنیتی، به مطالعه، نویسندگی، آموزش و تربیت نیز اهمیت زیادی میداد.
او اظهار کرد: شهید سنوار کتاب میخواند و مینوشت، زبان عربی تدریس میکرد و در برنامههای تربیتی مربوط به زندانیان و اعضای اخوانالمسلمین در زندان نقش داشت.
به گفته وی، سنوار بهویژه به تربیت فکری و عقیدتی جوانان توجه میکرد و کتابی درباره جنبههای امنیتی سیره پیامبر اسلام نیز داشت.
عیسی افزود شهید سنوار در سالهای آغازین فعالیت خود و در دوره شیخ احمد یاسین، مسئولیتهایی در دستگاه امنیتی «مجد» در نوار غزه بر عهده داشت و به همین دلیل، مسائل امنیتی از محورهای مهم فعالیتها و مطالعات او بود.
او گفت: در دوران اسارت، درباره چگونگی نفوذ اطلاعاتی، شناسایی افراد و ترور برخی مبارزان بحث میکردند و میکوشیدند علل این رخدادها را بررسی کنند.
عیسی این وضعیت را نبردی امنیتی و مستمر توصیف کرد که در آن هر دو طرف برای نفوذ به ساختارهای طرف مقابل تلاش میکنند.
او خاطرنشان کرد: مقاومت با امکانات محدود خود فعالیت میکرد، در حالی که اسرائیل از امکانات گستردهتری برخوردار بود؛ اما به اعتقاد او، این شرایط مانع ادامه مبارزه نمیشد، هرچند هزینههای سنگینی به همراه داشت.
عیسی همچنین به بازبینی برخی ساختارهای امنیتی در داخل زندان اشاره و خاطرنشان کرد: پس از بروز مشکلات و اشتباهاتی، این ساختارها مورد ارزیابی مجدد قرار گرفتند و با مشارکت چهرههایی مانند صلاح شحاده و دیگر رهبران، تلاش شد شیوهها اصلاح و ساختارها سازماندهی شوند.
وحدت ملی؛ از سند وفاق ملی تا روابط با فتح و دیگر جریانها
عیسی در بخش دیگری از گفتوگو با العالم، شهید سنوار را از حامیان جدی وحدت ملی فلسطین توصیف کرد و گفت: این موضوع هم در زندان و هم در خارج از آن برای وی اهمیت داشت.
او اظهار کرد که خود و سنوار، همراه با شماری دیگر از اسیران در بند رژیم صهیونیستی، در تدوین «سند وفاق ملی» یا «سند اسیران» مشارکت داشتند. به گفته عیسی، شهید سنوار از ابتدا تا انتها این سند را پیگیری و از مفاد آن حمایت می کرد.
وی افزود: شهید سنوار برای روابط با جنبش فتح، جبهه مردمی، جبهه دموکراتیک و جنبش جهاد اسلامی اهمیت قائل و معتقد بود هیچ جریان فلسطینی بهتنهایی نمیتواند با اشغالگران مقابله کند.
عیسی گفت: شهید سنوار بر این باور بود که اشغالگران از حمایت گسترده دولتهای غربی، بهویژه ایالات متحده آمریکا، برخوردارند و همین مسئله ضرورت وحدت فلسطینیها را دوچندان میکند.
او افزود: شهید سنوار حتی اتحاد همه جریانهای فلسطینی را برای مقابله با چنین قدرتی کافی نمیدانست و بر ضرورت حمایت گستردهتر کشورهای عربی و اسلامی تأکید داشت. او معتقد بود فلسطینیها بهتنهایی قادر به آزادسازی تمام سرزمین فلسطین نیستند و برای تحقق این هدف به پشتیبانی جهان عرب و اسلام نیاز دارند.
حمایت از مقاومت منطقهای و تأکید بر وحدت جهان اسلام
عیسی در پاسخ به پرسشی درباره دیدگاه شهید سنوار نسبت به آنچه امروز «محور مقاومت» نامیده میشود، گفت: ممکن است این عنوان در گذر زمان شکل گرفته و تکامل یافته باشد، اما ایده اصلی سنوار بر وحدت فلسطینیها و سپس وحدت امت اسلامی برای مقابله با اشغالگری استوار بود.
او اظهار کرد: شهید سنوار بر این باور بود که پروژه صهیونیستی از حمایت یک نظام سلطهجوی جهانی برخوردار است و فلسطینیها نمیتوانند بهتنهایی با آن مقابله کنند.
به گفته عیسی، سنوار دفاع از قدس و مسجدالاقصی را تنها مسئولیت فلسطینیها نمیدانست، بلکه آن را مسئلهای متعلق به جهان عرب و اسلام میدید.
او افزود: سنوار از تفاوت دیدگاهها و مواضع کشورهای عربی و اسلامی آگاه بود و از روابط برخی کشورهای عربی با اسرائیل انتقاد میکرد. در مقابل، از مقاومت در لبنان، ایران و دیگر نقاط منطقه که در برابر پروژه آمریکا و اسرائیل ایستادگی میکردند، حمایت می کرد.
عیسی تأکید کرد که شهید سنوار به ضرورت همکاری و همگرایی کشورهای عربی و اسلامی باور داشت و امیدوار بود کشورهای بیشتری در حمایت از فلسطین و مقابله با اشغالگری مشارکت کنند.
پیام عیسی به اسیران فلسطینی و مردم غزه
در پایان گفتوگو، مجری العالم از عبدالناصر عیسی از رهبران رهبر آزادشده حماس از بند رژیم صهیونیستی، خواست پیامی برای اسیران فلسطینی در زندانهای اسرائیل و مردم نوار غزه بفرستد؛ مردمی که همچنان با پیامدهای جنگ و نسلکشی رژیم صهیونیستی، مواجهاند.
عیسی در پاسخ گفت: مردم غزه در این دوران با صبر و فداکاری خود جایگاهی ویژه یافتهاند و بهای بسیار سنگینی پرداختهاند؛ بهایی که هیچکس جز خداوند، قادر به جبران آن نیست.
او برای مردم غزه دعا کرد و خواستار گشایش هرچه سریعتر در وضعیت آنان شد و گفت: تمام محبت، احترام و درود خود را به مردم این منطقه تقدیم میکند.
عیسی در ادامه به وضعیت اسیران فلسطینی اشاره و خاطرنشان کرد: آنان در زندانها با شرایطی بسیار دشوار و رفتارهایی غیرانسانی و خشونتآمیز روبهرو هستند؛ بهویژه در سایه سیاستهای ایتامار بنگویر وزیر افراطی کابینه نتانیاهو، و یورشهایی که به زندانها صورت میگیرد.
او ابراز امیدواری کرد که آزادی همه اسیران فلسطیینی نزدیک باشد و گفت: این مسئله را صرفاً یک آرزو نمیداند، بلکه به خواست خداوند، تحقق آن را امکانپذیر میبیند.
عیسی همچنین ابراز امیدواری کرد: مبارزان و نیروهای مقاومت در جهان عرب و اسلام برای آزادی اسیران، کاهش رنج مردم نوار غزه، حمایت از مسجدالاقصی و دفاع از فلسطینیها در همه مناطق تلاش کنند.