العالم - اروپا
دولت پدرو سانچز نخست وزیر اسپانیا، از سوی اتحادیه اروپا و شهروندانی که روزبهروز خستهتر و خشمگینتر میشوند، تحت فشار است تا بحران مهاجرت را سامان ببخشد؛ بهویژه که این کشور در تاریخ ۲۹ نوامبر (هشتم آذر) با یک انتخابات زودهنگام روبهرو است.
رویترز بهعنوان نمونهای از موج مهاجرانی که به سئوتا منطقه خومختار تحت حاکمیت اسپانیا در شمال آفریقا در اواخر ژوئیه (اوایل مرداد) سرازیر شدند، به وضعیت «فاطنا»، زن ۲۱ سالهای اشاره میکند که در اواخر بارداری و بههمراه کودک معلولش وارد این منطقه شد؛ وی حالا با تولد نوزادش که دچار بیماری کلیوی است، برای درمان تخصصی فرزندانش فورا باید به خاک اصلی اسپانیا منتقل شود.
با این حال، سفر کردن در زمانی که درخواست پناهندگی در دست بررسی است، نیازمند مجوزی است که دولت سوسیالیست اسپانیا (که معمولا از حامیان سرسخت مهاجرت به شمار میرود) تا کنون از اعطای آن به هزاران مهاجری که در سئوتا ماندهاند، خودداری کرده است.
بر اساس این گزارش، برخی از این مهاجران همچنان در خیابانها پراکندهاند یا در تپههای ناهموار این شهر بندری کوچک ۲۰ کیلومتر مربعی در مرز شمال شرقی مغرب پنهان شدهاند.
دولت در حال کار بر روی روشهای میانبر برای بررسی درخواستهای پناهندگی است تا با این استدلال که اکثر این افراد مهاجران اقتصادی هستند و نه پناهجویان واقعی، بیشتر آنها (عمدتا به مغرب) بازگردانده شوند.
سازمانهای غیردولتی بیم آن دارند که چنین رویکردی، حقوق مهاجران را نقض کند.
سانچز، که یکی از معدود رهبران چپگرای باقیمانده در اروپاست، این هفته گفت که اسپانیا سیل پروندهها را «به شیوهای مسئولانه، با حس همبستگی و با احترام به حقوق بشر مهاجران» مدیریت میکند.
اما بیش از ۲۰ مصاحبه رویترز با مهاجران، وکلا، سازمانهای غیردولتی و نیروهای امنیتی نشان میدهد که بسیاری از افراد باقیمانده، دلایل کاملا موجهی برای دریافت پناهندگی یا حمایت بشردوستانه دارند: از کودکان بیسرپرست گرفته تا خانوادههایی که بر اساس قوانین اتحادیه اروپا در زمره افراد آسیبپذیر دستهبندی میشوند.
هفته گذشته، هشت نهاد خیریه از جمله «آکسفام» و «عفو بینالملل» با تنظیم شکایتی به بازرس حقوقی اسپانیا (که نسخه ای از آن به دست رویترز رسیده)، از «نقض فاحش حقوق بشر» در سئوتا خبر دادند. مواردی چون بازگرداندن اجباری مهاجران از کشورهای جنگزده و محرومیت از مترجم و دسترسی به خدمات حقوقی، از جمله این اتهامات است.
سخنگویان دولت مرکزی، وزارت کشور، وزارت سیاست سرزمینی و وزارت مهاجرت اسپانیا به درخواست رویترز برای اظهار نظر درباره اتهامات بدرفتاری پاسخ ندادند.
وندل سوارس هماهنگکننده مرکز پذیرش مهاجران کاتولیک «سان آنتونیو» گفت: افرادی هستند که در صورت بازگشت به مغرب واقعا در خطری بزرگ قرار خواهند گرفت.
وی افزود: وقتی از واژه مهاجر استفاده میشود، تصویری کلیشهای شکل میگیرد؛ گویی همه آنها یکسان هستند. اما هر انسانی داستان خودش را دارد.
احزاب راست و راست افراطی اسپانیا پیش از این نیز از دولت سانچز به خاطر اعطای وضعیت قانونی به نزدیک به ۱ میلیون مهاجر غیرقانونی در اوایل سال جاری خشمگین بودند. آنها سرازیر شدن موج مهاجران در ژوئیه (اوایل مرداد) را یک تهاجم عمدی از سوی مغرب توصیف کردهاند (اتهامی که مغرب آن را رد میکند) و خواستار بازگرداندن تمامی مهاجران شدهاند.
با این حال، با وجود برنامهها برای یک رویه جدید در سطح اتحادیه اروپا که امکان اخراج سریع را در سناریوهای اضطراری آینده فراهم میکند، قوانین فعلی مستلزم آن است که پرونده مهاجران بهصورت فردی بررسی شود.
اگرچه بیشتر این افراد اهل مغرب هستند، اما دولت اسپانیا در ماه اوت برآورد کرد که بیش از یکهزار نفر از مهاجران باقیمانده از کشورهای جنوب صحرای آفریقا هستند؛ افرادی که بر اساس آمارهای دولتی، درخواست پناهندگی آنها در بیش از ۹۰ درصد موارد در اسپانیا پذیرفته میشود.
بر اساس پیمان جدید اتحادیه اروپا، پروندهها باید در مناطق مرزی بررسی شوند تا امکان اخراج سریعتر پناهجویان فراهم گردد؛ اما این توافق متقاضیان را ملزم نمیکند که حتما در همان محل ورود باقی بمانند. بنابراین، انتقال آنها به دیگر مناطق مرزی اسپانیا برای کاستن از بار فشار بر سئوتا (این منطقه ۸۴ هزار نفری و تنها مرز زمینی اروپا با آفریقا) کاملا امکانپذیر است.
خوان میگل مورالس مدیرکل سازمان غیردولتی «سور اکوخه» (Sur Acoge)، میگوید اگر قرار است پرونده مهاجران آسیبپذیر بهدرستی ارزیابی شود، چنین انتقالهایی «تنها گزینه» است.
با وجود اینکه از زمان عبور مرزی ژوئیه تاکنون ۲۶۲ کودک به خاک اصلی اسپانیا منتقل شدهاند، اما راهبرد دولت در برخورد با بزرگسالانی که در آنجا ماندهاند این بوده تا تا جای ممکن، آنها را به بازگشت داوظلبانه ترغیب کند.
دولت این هفته اعلام کرد که از اواسط اوت تاکنون، ۱۲ هزار نفر تصمیم گرفتهاند به آن سوی مرز بازگردند.