العالم - ایران
معصومه عبد الرحیم، خبرنگار العالم در گزارشی از شهر اراک به سراغ بازار این شهر رفته است: در تمدن ایرانی، بازارها هرگز صرفاً فضاهایی برای تجارت نبودهاند. در قلب شهر اراک، در استان مرکزی، بازار تاریخی این شهر همچون گواهی زنده از تمدنی پابرجاست که از معماری، هنر آفریده و از تجارت، پلی برای ارتباطات اجتماعی و فرهنگی ساخته است.
داستان این بازار به سال ۱۸۱۳ میلادی بازمیگردد؛ زمانی که شهر در دوران فتحعلیشاه قاجار بنیانگذاری شد. از همان آغاز، بازار به قلب اقتصادی شهر تبدیل شد؛ بازاری با طرحی که گذرگاهها، کاروانسراها و حجرهها را در قالب مجموعهای هماهنگ از بافت شهری در کنار یکدیگر قرار میداد.
محمد صالحی، مدیر موزههای استان مرکزی به خبرنگار العالم گفت: "این بازار شامل مسجدها، مدرسهها، آبانبارها و کاروانسراهای شاخصی است و یکی از برجستهترین بازارها از نظر برخورداری از طرحی منسجم و مهندسیشده به شمار میرود. معماری آن نیز با آجرکاری، تزئینات گچی و کاشیکاریهایی برگرفته از هنر دوره صفوی آراسته شده است."
اما اصالت و دیرینگی تمدن تنها در سنگ و آجر نمود پیدا نمی کنند؛ بلکه در پیشههایی ادامه مییابد که نسل به نسل منتقل شدهاند و در مهارتهایی که با مواد ساده، ارزش هنری و فرهنگی میبخشند.
یکی از صنعتگران بازار به خبرنگار العالم گفت: "این هنر از صنایع قدیمی ایران است و ریشههای عمیقی در سنتهای این شهر دارد. من به این حرفه علاقهمند شدم و کار در این زمینه را انتخاب کردم."
از درخشش مس گرفته تا اشیای عتیقه، بازار اراک همچنان روایتگر تمدنی است که صنایعدستی و خاطره تاریخی خود را حفظ میکند و میراث فرهنگی را از نسلی به نسل دیگر انتقال میدهد.
یکی دیگر از فعالان بازار به خبرنگار العالم گفت: "خوش آمدید! حفظ آثار و اشیای تاریخی و انتقال آنها به فرزندانمان، همانگونه که از پدرانمان تحویل گرفتهایم، اهمیت زیادی دارد."
بازار اراک اینگونه بخشی از تمدن ایران را روایت میکند؛ جایی که اصالت معماری با خاطره صنایعدستی درهم میآمیزد و میراث فرهنگی تا زمانی زنده میماند که انسان بتواند از آن پاسداری کند و آن را به نسلهای آینده بسپارد.
بازار اراک همچنان گواهی بر دیرینگی و غنای تمدن ایران و اثری تاریخی است که از فراز و نشیبهای زمان و تلاشها برای محو آثار گذشته فراتر رفته و هویت خود را حفظ کرده است.