"قطر با ایران و ترکیه ائتلاف سه‌گانه تشکیل می‌دهد"

العالم - خاورمیانه

پایگاه اینترنتی روزنامه الحیات در یادداشتی به قلم سلیم نصار نوشت: پس از گذشت حدود سه سال از بحران پیشین بین قطر و تعدادی از کشورهای عربی، بحران قطع روابط دیپلماتیک بر ضد قطر توسط شش کشور عربی تکرار شد و علاوه بر این تنها مرز زمینی قطر که با عربستان سعودی است بسته و همه پروازها به این کشور متوقف شد.  

دوحه این اقدام را مجازاتی به علت میزبانی رهبران حماس می داند که از نظر عقیدتی همسو با سران اخوان المسلمین در مصر عمل می کنند. دوحه همچنین معتقد است حماس نماینده اراده ملت فلسطین است. محمد بن عبدالرحمن آل ثانی وزیر امور خارجه قطر به نتایج انتخابات سال 2006 استناد کرد تا حماس را جنبشی ملی و مشروع برای ملت فلسطین توصیف کند. 

نویسنده در ادامه با اشاره به پایگاه نظامی آمریکا در قطر افزود: آمریکایی ها می گویند این پایگاه برای پذیرش 120 جنگنده گنجایش دارد و به سیصد آشیانه زیرزمینی مجهز است که هر یک از آنها در صورت نیاز می تواند 40 هواپیما را در خود جای دهد. 

این پایگاه نظامی آمریکا که با سیم خاردار محصور شده است انبارهای بزرگ تسلیحات هجومی در خود جای داده است.  زمانی که دونالد رامسفلد وزیر دفاع اسبق آمریکا از آن بازدید کرد ابراز تمایل کرد تانک ها و نفربرهای زرهی و تسلیحات پیشرفته مورد نیاز برای تجهیز یک لشکر کامل به آن منتقل شود. 

با تشدید بحران در داخل کشورهای شورای همکاری خلیج فارس قطر بلافاصله به گشایش خطوط دریایی جایگزین به طرف کشورهایی که با آنها همکاری دارد اقدام کرد. قطر دو خط دریایی بین بندر حمد و بنادر صحار و صلاله در عمان ایجاد کرد که این دو خط در کاهش شدت تحریم واردات مواد غذایی موثر بوده است. 

اما ایران نیز از این بحران به شکل خوبی بهره برداری کرد. تهران به ارسال چهار هواپیمای ترابری حامل مواد غذایی به دوحه اقدام کرد و پس از آن 100 تن میوه و سبزیجات فرستاد به این امید که جبران مواد غذایی که عربستان سعودی و امارات به قطر می فرستادند بکند. عربستان روزانه 800 کامیون از طریق گذرگاه زمینی به قطر ارسال می کرد. 

یکبار، قطر از مشارکت در تمرینات نظامی نیروهای وابسته به شورای همکاری خودداری کرد و روزنامه های خلیج فارس این ممانعت را هشداری قلمداد کردند مبنی بر اینکه دوحه می خواهد مشارکت نکردن خود را در رزمایش نیروهای سپر جزیره متشکل از 10 هزار نظامی نشان دهد.  این حادثه ، اختلاف در مواضع این امیر نشین کوچک و دیگر اعضای شورای همکاری را فاش کرد. 

این حلقه جغرافیایی واقع در شمال منطقه خلیج فارس از هلال ترکیه - ایران تشکیل شده است.  این هلالی است که دو نیروی نظامی بزرگ در منطقه در آن حضور دارند و علاوه بر این ذخیره انسانی دارد که به 160 میلیون نفر می رسد.  با توجه به اینکه عراق و کویت و بحرین از اتصال قطر به این دو متحد جلوگیری می کنند ، این شراکت می تواند از فراز این موانع جغرافیایی صورت بگیرد همانند جهش مصر در زمان جمال عبدالناصر برای متحد شدن با سوریه که اردن و لبنان آنها را جدا کرده بود. 

رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه ، دخالت خود را با سخن گفتن از آشتی برگرفته از شعارهای انقلاب سال 1958 لبنان نه پیروز و نه مغلوب آغاز کرد اما زمانی که به او گفتند قطر خواستار تغییر رفتار سیاسی خود است از این اندیشه عقب نشینی کرد. 

تحلیلگران معتقدند اردوغان که به دعوت رسمی شیخ تمیم امیر قطر به این کشور سفر کرد در آن زمان 15 توافقنامه در زمینه های آموزش و پرورش، محیط زیست، دریانوردی و انرژی امضا کرد. 

در نشست کمیته مشترک ترکیه - قطر، اردوغان از رزمایش نظامی مشترک بین ارتش دو کشور خبر داد و افزود بخشی از نظامیان ترکیه در پایگاه نظامی که قطر به زودی احداث خواهد کرد مستقر خواهند شد. 

طبیعی است که این مسئله نشان دهنده سردرگمی در مواضع بوده است به ویژه اینکه تمیم درباره پایگاه العدید آمریکا نیز گفته بود این پایگاه برای حمایت از قطر برابر هر خطر منطقه ای احداث شده است.  شاید این سردرگمی به درخواست توضیح از طرف کشورهای منطقه منجر شود که آیا قطر اجازه دارد همزمان دو پایگاه آمریکایی و ترکیه ای در خاک خود داشته باشد و هر دو با یک هدف؟ 

طرفداران ترکیه این اقدام را مقدمه ای برای بستن پایگاه آمریکایی در قطر می دانند همانند اقدامی که معمر قذافی بلافاصله پس از کودتای نظامی انجام داد و دستور داد پایگاه ویلس بسته شود. 

جیمز ماتیس وزیر دفاع آمریکا پنجشنبه گذشته قراردادی را برای فروش جنگنده به قطر به ارزش 12 میلیارد دلار امضا کرد.  این نشان می دهد این قرارداد که به فروش هواپیماهای اف 15 به قطر اختصاص دارد به قرارداد دیگری اضافه خواهد شد که خرید قطر را از تسلیحات آمریکا به 21 میلیارد و 100 میلیون دلار می رساند. 

ناظران معتقدند تغییر دولت آمریکا موجب شده است کفه ترازوی برد و باخت بر منطق سنگینی کند مسئله ای که به معنای این است که بحران خلیج فارس شاید برای مدتی طولانی ادامه داشته باشد مگر اینکه این مبارزه سیاسی به مبارزه نظامی منجر شود.