چرا وجود انسان محل جدال وکشمکش بین عقل و نفس امّاره است؟

العالم - زلال قرآن

اشاره شد که روح پدیده واحدی است که بعنوان اصل وجود انسان به منظور فراهم کردن شرایط مساعد برای بقا واستمرار حیات او، موظف است که هم به جسم توجه داشته باشد وامکانات مادی لازم جهت ادامه حیات آن را فراهم نماید، که ازاین جهت به آن جنبه نفسانی روح گفته می شود، وهم برای رشد وکمال قوای روحی ازطریق معنویات، باید به بُعد روحی توجه داشته باشد که به آن جنبه عقلی روح گفته می شود.

وجود عقل و نفس جهت دهنده انسان برای گرایش به خیر یا شرّاست واین ویژگی را به روح انسان داده است که بتواند یا ازهواهای نفسانی ووساوس شیطانی اثرپذیرفته وبا آلوده شدن به کفروشرک ونفاق وگناه ومعصیت، ازصراط مستقیم الهی وراه فطرت انسانی خارج شود، یا تحت تاثیرعقل انسانی وهدایت های خداوندرحمان، جنبه حق پذیری آن تقویت شده ودرسایه تقوا و تزکیه ازآلودگیها وآفت ها مصون بماند وهر روزاستوارتراز روزقبل درصراط مستقیم الهی گام بردارد ودر راه تقرب به خداوند تبارک وتعالی حرکت نماید.

نکته بسیارمهم:

ویژگی روح انسان چنین است که دریک زمان واحد فقط به یک جنبه ( مادی یا معنوی) ازوجود خویش می تواند توجه نماید، لذا توجه کامل به یک بُعد از وجود ( جسمی یا روحی)، او را ازتوجه به بُعد دیگرمنصرف می نماید.

وازآنجا که انسان نمی تواند هیچ یک از ابعاد وجود خویش را نادیده بگیرد، پس او موظف است با رعایت شرایط شرعی بین این دو تعادل برقرارکند.