یک داغ، دو سرزمین؛ نامه مادران سربرنیتسا به مادران میناب

العالم - ایران

منیرا سوباشیچ، رئیس مؤسسه مادران شهدای سربرنیتسا و‌ ژِپا در بوسنی وهرزگوین و نماینده خانواده‌های شهدای بوسنی در دادگاه بین‌المللی لاهه به مادران شهدای میناب نامه‌ای نوشت و با آنان ابراز همدردی کرد.

متن نامه بدین شرح است:

سلام بر مادران عزیز ۱۶۸ کودک بی‌گناهی که جان خود را از دست دادند، برای شما می‌نویسم؛ به عنوان مادری که می‌داند هیچ واژه‌ای آن‌قدر بزرگ نیست که بتواند درد مادری را که فرزندش از او گرفته شده است، در خود جای دهد. فرزند من در زمانی کشته شد که بوسنی و هرزگوین در معرض تجاوز و جنگ بود و سارایوو در محاصره قرار داشت.

من نیز مانند شما به فرزندم نگاه می‌کردم و باور داشتم که تمام زندگی هنوز پیش روی اوست. به نخستین قدم‌ها، نخستین کلمات، مدرسه، بزرگ شدن، آغوش‌ها و همه آن شادی‌های کوچکی ایمان داشتم که هر مادری هنگام نگاه کردن به فرزندش در ذهن می‌پروراند. اما سپس جنگ، گران‌بهاترین چیز را از من گرفت.

در سربرنیتسا هزاران مادر فرزندان، پسران، دختران و تمام اعضای خانواده خود را از دست دادند. در سارایوو تحت محاصره، کودکان در حالی کشته می‌شدند که به مدرسه می‌رفتند، بازی می‌کردند و تلاش داشتند زندگی عادی و کودکانه خود را ادامه دهند. نیمکت‌هایشان خالی ماند، اسباب‌بازی‌هایشان خاموش شد و نام‌هایشان برای همیشه در حافظه ما ثبت گردید.

امروز، هنگامی که از کشته‌شدن ۱۶۸ کودک در میناب می‌شنوم، دردی را احساس می‌کنم که مرز، زبان و فاصله نمی‌شناسد.

یک مادر لازم نیست فرزند شما را بشناسد تا درد شما را احساس کند. کافی است که مادر باشد. به همین دلیل امروز از سرزمینی که نسل‌کشی، محاصره و کشته شدن کودکانش را تجربه کرده است، آغوشم را به سوی شما می‌فرستم. می‌دانم که هیچ آغوشی نمی‌تواند پسران و دخترانتان را به شما بازگرداند. می‌دانم که هیچ کلمه‌ای نمی‌تواند جای خالی‌ای را که در خانه‌ها و قلب‌هایتان باقی مانده است، پُر کند.اما می‌خواهم بدانید: شما تنها نیستید. فرزندان شما تنها متعلق به شما نیستند.

آنان به یاد و خاطره همه ما تعلق دارند؛ همه ما که باور داریم هیچ کودکی نباید هدف قرار گیرد، هیچ مدرسه‌ای نباید به محل مرگ تبدیل شود و هیچ مادری نباید برای تمام عمر با این پرسش زندگی کند: «چرا فرزند من؟» ما، مادرانی که فرزندان خود را از دست داده‌ایم، دردهایمان را به گونه‌های متفاوتی با خود حمل می‌کنیم، اما آن را در وجود یکدیگر می‌شناسیم. اشک‌های ما یک زبان دارند. سکوت ما یک معنا دارد. و عشق ما به فرزندانی که از دست داده‌ایم، با مرگ آنان پایان نمی‌یابد.

از شما می‌خواهم نام فرزندانتان را زنده نگه دارید. از آنان سخن بگویید. نام‌هایشان را بر زبان بیاورید. بگذارید جهان بداند که آنان وجود داشتند، می‌خندیدند، رؤیا داشتند، درس می‌خواندند، دوست می‌داشتند و آرزوهای کوچک و زیبای کودکانه خود را داشتند.

بگذارید نام‌های آنان از کسانی که جانشان را گرفتند، قدرتمندتر باشد و بگذارید یاد آنان، پیمان مشترک ما باشد؛ پیمانی که برای آن هر چه در توان داریم انجام دهیم تا هیچ مادری دیگر هرگز آنچه ما تجربه کرده‌ایم را تجربه نکند. به مادران ۱۶۸ کودک شهید، عشق، اندوه و عمیق‌ترین آغوش خود را می‌فرستم.

از سارایوو و سربرنیتسا، از قلب مادری که فرزند خود را از دست داده است، به شما می‌گویم: فرزندان شما فراموش نشده‌اند. درد شما برای ما ناشناخته نیست. اشک‌های شما تنها نیستند. و هیچ جنگی نمی‌تواند عشق یک مادر به فرزندش را بکشد. باشد که فرزندان ما در آرامش بیارامند و نام‌هایشان چراغی باشد بر راه نسل‌های آینده، برای هر کودک، برای هر مادر، برای صلح.

پروفسور «اِساد دوراکوویچ»، مترجم و مفسر قرآن، رئیس سابق کرسی شرق‌شناسی دانشکده فلسفه دانشگاه ملی سارایوو و عضو آکادمی علوم بوسنی وهرزگوین، مصر و سوریه نیز در نامه خود به مادران مینابی آورده است:

دوستان عزیز ما در بوسنی عمیقاً با ملت ایران که با وجود آن‌که به هیچ‌کس حمله نکرده است، رنج تجاوز و تهاجم بین‌المللی را تحمل می‌کند، همدردی می‌کنیم. ما نیز نسل‌کشی، شهرکُشی، فرهنگ‌کُشی و… را به یاد داریم. همه گونه‌های شر و جنایتی را که در اروپا، در واپسین سال‌های قرن بیستم، بر ما روا داشته شد، به یاد داریم.

همچنین به یاد داریم که از شما سلاح دریافت کردیم و به لطف آن توانستیم دوام بیاوریم و باقی بمانیم. هنگامی که کودکان به‌صورت گسترده کشته می‌شوند، گویی جهان از درد می‌نالد، زیرا جنایتی بزرگ‌تر از کشتن کودکان وجود ندارد. ایران نیز تجربه چنین رنج و مصیبت عظیمی را دارد؛ جایی که جنایتکاران شمار زیادی از کودکان را در یک مدرسه به قتل رساندند.

همان‌گونه که بوسنیِ ما نیز چنین تجربه‌ای دارد؛ جایی که ثروتمندان اروپایی، براساس تعرفه‌ای ویژه، پول می‌پرداختند تا با لذت و تفریح، کودکان را با تک‌تیرانداز در سارایووِ محاصره‌شده به قتل برسانند.بدین‌وسیله عمیق‌ترین همدردی خود را با شما، به نام خدای سراسر مهربان، ابراز می‌کنم و در همان حال، بزرگ‌ترین نفرین را نثار جنایتکارانی می‌کنم که با غریزه‌ای شیطانی و در ارتکاب بی‌رحمانه‌ترین جنایات، کودکان را از هر ملت و قومی که باشند، به قتل می‌رسانند.«لعنة الله علیهم فی الدنیا والاخرة: لعنت خدا بر آنان در دنیا و آخرت باد»

امجد جاودان، فعال اسلامی در بوسنی و هرزگوین که به دعوت نهضت مردمی مکتب اسلامی در دهمین گردهمایی راه رسیدن به تمدن اسلامی در میناب شرکت کرده بود، حامل این دو پیام مهم در این گردهمایی بود.دهمین گردهمایی «راه رسیدن به تمدن اسلامی» از پنجشنبه ۵ شهریور تا یکشنبه ۸ شهریورماه، هم‌زمان با هفته وحدت و روز مبارزه با تروریسم (سالروز شهادت شهیدان رجایی و باهنر) در جوار گلزار شهدای میناب و مقتل شهدای مدرسه شجره طیبه برگزار شد.