العالم - ترکیه
«هاکان فیدان»، وزیر خارجه ترکیه در حاشیه نشست وزیران خارجه گروه ۲۰ در آتلانتا، در گفت‌وگو با خبرگزاری آناتولی و شبکه دولتی تی‌آرتی هشدار داد که بسته شدن تنگه هرمز پیامدهای اقتصادی جنگ اوکراین را به‌طور چشمگیری تشدید کرده و موجب اختلال بیشتر در عرضه انرژی و تجارت بین‌المللی شده است.
وی در ادامه گفت که به‌دلیل درهم‌تنیدگی اقتصاد جهانی، محاسبه کامل آثار مالی این اختلال‌ها «روزبه‌روز دشوارتر» می‌شود.
فیدان خواستار حل‌وفصل هرچه سریع‌تر اختلاف میان ایران و آمریکا شد که به بسته شدن تنگه هرمز انجامیده است و بر اهمیت بازگشایی مسیرهای حیاتی تجارت بین‌المللی تاکید کرد.
تنگه هرمز که از ابتدای جنگ تجاوزکارانه و غیرقانونی آمریکا علیه ایران به روی کشتی‌های طرف‌های متخاصم و کشورهای مبدا حملات علیه ایران بسته شده بود، پس از به اجرا درآمدن یادداشت تفاهم پایان جنگ میان تهران و واشنگتن، طبق ترتیبات ایرانی و تحت نظارت نیروهای مسلح ایران باز شد. اما در نتیجه نقض تعهدات واشنگتن در تفاهمنامه، از جمله تلاش برای عبور دادن کشتی‌ها از مسیرهای جایگزین، بسته شد. مقامات ایران اعلام کرده‌اند تا زمان بازگشت آمریکا به اجرای تعهداتش در تفاهمنامه، پایان جنگ و تهدید آن، تنگه همچنان بسته خواهد بود.
مقامات تهران بارها ادعاهای دولت ترامپ مبنی بر به دست گرفتن کنترل تنگه هرمز را رد کرده و آن را تلاش برای کنترل موقتی قسمت‌های سوخت در آمریکا دانسته‌اند. ایران اعمال حاکمیت خود بر تنگه هرمز و کنترل تردد ایمن از آن را به عنوان یکی کشور ساحلی این آب‌راه، حق خود می‌داند.
فیدان در ادامه صحبت‌های خود توضیح داد که صنایع اروپا مدت‌ها از انرژی نسبتا ارزان روسیه بهره‌مند بودند؛ انرژی که به تولید، صادرات و فعالیت‌های مالی مرتبط کمک می‌کرد. به گفته او، از هم گسیختن این پیوندهای اقتصادی پیامدهای گسترده‌ای به دنبال داشته است.
وی تاکید کرد که باید به بار اقتصادی فزاینده این بحران پایان داد. وزیر خارجه ترکیه همچنین از روسیه و اوکراین خواست برای دستیابی به توافق صلح «فداکاری‌های قابل‌توجهی» انجام دهند.
وی هشدار داد جنگی که نزدیک به پنج سال از آن می‌گذرد، خسارت عظیمی به اقتصاد جهانی وارد کرده و خطر تشدید بیشتر تنش‌های منطقه‌ای را در پی دارد.
فیدان در ادامه گفت هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی این درگیری به‌ویژه برای کشورهای اروپایی دیگر قابل نادیده گرفتن نیست.وی گفت: «این جنگ‌ها دیگر قابل‌تحمل نیستند. بنابراین، روسیه و اوکراین باید به توافقی برسند که مستلزم فداکاری‌های قابل‌توجه باشد.». فیدان افزود که دستیابی به توافقی پایدار نه‌تنها به صلح میان روسیه و اوکراین، بلکه به بهبود روابط روسیه و اروپا نیز نیاز دارد.
وی تاکید کرد: «پس از برقراری صلح، باید روابطی سازنده میان اروپا و روسیه از نو تعریف شود. زیرا هر توافق صلحی که اوکراین با روسیه امضا کند، تنها به این دو کشور محدود نخواهد ماند. به‌نوعی، اروپا نیز باید با روسیه آشتی کند و بخش‌هایی از روابط خود را از سر بگیرد. این موضوع اهمیت دارد.»
فیدان همچنین درباره اختلال در کشتیرانی تجاری در دریای سیاه ابراز نگرانی کرد و گفت محموله‌های غلات و انرژی روسیه و اوکراین به‌سختی به بازارهای جهانی می‌رسند.وی گفت: «امنیت غذایی، به‌ویژه، به مسئله‌ای بسیار نگران‌کننده تبدیل شده است. این وضعیت باید هرچه سریع‌تر متوقف شود.»
این مقام ارشد ترکی افزود که این کشور همچنان تماس‌های دیپلماتیک فشرده‌ای برقرار کرده و برای تسهیل انتقال غلات از دریای سیاه به بازارهای جهانی تلاش‌های گسترده‌ای انجام می‌دهد. فیدان گفت جنگ اوکراین در کنار پیامدهای اقتصادی و ژئواستراتژیک خود، رنج انسانی گسترده‌ای نیز به بار آورده است.
وی عنوان کرد: «اگر این درگیری را متوقف نکنیم، ممکن است بیش از این گسترش یابد؛ سناریویی که قطعا نمی‌خواهیم شاهد آن باشیم. صریح بگویم، ما به بازیگران بین‌المللی و منطقه‌ای درباره این موضوع هشدار می‌دهیم. از طرف خودمان به هر کاری که بتوانیم ادامه خواهیم داد.»