العالم - آمریکا
آمریکا 18 اردیبهشت از برجام خارج و قرار شد که تحریمهای این کشور علیه ایران طی بازههای زمانی 90 و 180 روزه بازگردد؛ این تحریمها باعث روی گرداندن بسیاری از شرکتهای خودروساز، هواپیماساز، نفتی و حتی بانکهای اروپایی از بازار ایران شده است. کشورهای اروپایی بخصوص سه عضو اروپایی 1+5 یعنی آلمان، فرانسه و انگلیس اصرار دارند که برجام هنوز برقرار است و برای ایران شرط گذاشتهاند که اگر به همه تعهدات هستهای خود پایبند باشد، نام خود را در برجام نگاه میدارند.
در حوزه نفت و گاز، شرکت «ریلاینس اینداستریز» هند که مالک بزرگترین مجموعه پالایشگاهی این کشور است، اواخر هفته گذشته اعلام کرد که برای مصون ماندن از تحریمهای آمریکا، قصد توقف خرید نفت ایران را دارد.
حالا نوبت به پالایشگاههای اروپایی رسیده است؛ یک منبع بلندپایه در پالایشگاه «ساراس» ایتالیا که روزانه 300 هزار بشکه نفت از بازار میمکد، گفته که «ما نمیتوانیم در برابر آمریکا قد علم کنیم.»
تحریم نفتی ایران در بازه زمانی 180 روزه یعنی از 13 آبان ماه اجرایی میشود ولی این مقام آگاه گفته که با توجه به نامشخص بودن اقدام تنبیهی آمریکا برای شرکتهای طرف معامله با ایران، ساراس برای «به دردسر نیفتادن» در حال اخذ تصمیم برای اتخاذ بهترین رویه برای متوقف کردن خرید نفت ایران است.
این منبع مطع گفته که علاوه بر ساراس ایتالیا، شرکتهای پالایشگاهی «رپسول» و «کپسا» اسپانیا و «هلنیک پترولیوم» یونان هم در حال متوقف کردن خرید نفت خام ایران هستند.
این 4 پالایشگاه اروپایی، مجموعاً یک پنجم از نفت خام صادراتی ایران را میخرند.
ایران در ماههای اخیر توانسته بود روزانه 2.5 میلیون بشکه نفت بفروشد که البته اکثر نفتکشها را به سمت دو خریدار بزرگ آسیایی یعنی هند و چین روانه میکرد. اخیراً یکی از مدیران ارشد وزارت نفت سفری به چین داشت و پس از آن اعلام شد که «چین تضمینی برای ادامه خرید نفت به طرف ایرانی نداده است.»
این منبع همچنین گفته که این شرکتها با توجه به داشتن قراردادهای خرید بلندمدت با ایران، تا زمان شروع اعمال تحریمهای ایران، کماکان به واردات نفت از ایران ادامه خواهند داد.
برخی پالایشگاهها مانند کپسای اسپانیا، گفتهاند که در حال بررسی گزینه درخواست اخذ معافیت موردی از آمریکا هستند اما برخی دیگر مانند شرکت «اِنی» ایتالیا، گفتهاند که اصلاً به دنبال چنین معافیتی نخواهند رفت و به محض شروع اعمال تحریمها، دست از نفت ایران خواهند شست.
معمولاً هر پالایشگاه برای فرآوری نوع خاصی از نفت که با توجه به میزان شوری و سنگینی آن طبقهبندی میشود، ساخته میشود. پالایشگاههایی که از نفت خام ایران استفاده میکنند، میتوانند نفت اورال روسیه و نفت عربستان سعودی را جایگزین آن کنند.