مهمترین وظیفه قوه عقلیه چیست؟

العالم - زلال قرآن

مطابق این تقسیم بندی قوای روح انسان عبارتند از:

1– قوه شهویه: که قوه امیال و خواسته های عدیده آدمی است، مامور به حفظ بقا و استمرار حیات اوست، که به کمک نیروهای عدیده تحت فرمان خود می کوشد تا از طریق برآورده کردن نیازهای مادی وجود انسان به وظائف ذاتی خویش عمل کند.

2– قوه غضبیه: که مامور به حفظ تعادل و تثبیت وجود آدمی است ، دائماً در تلاش است تا به یاری نیروهای مرتبط با خود از راه عکس العمل نشان دادن در مقابل همه عواملی که مغایر طبع او هستند، وجود انسان را در حال تعادل نگهدارد.

3– قوه وهمیه: که مامور به ادراک و فهم امور جزئیه و چاره اندیشی نسبت به امور جاری زندگی انسان است، با نیروهائی که در اختیار دارد در خدمت آدمی است تا امور روز مره او را تدبیر و رَتق و فَتق نماید.

به مجموعه این سه قوه که همگی در خدمت پاسخ گوئی به نیازهای مادی و تدبیر امور دنیائی آدمی هستند، (جنبه نفسانی) روح گفته می شود، لذا از کشش های مجموعه آنها به «هواهای نفسانی» تعبیر می گردد.

4– قوه عقلیه: وظیفه ذاتی آن ادراک حقایق کلی و تمیز بین حق و باطل و خیر و شرّ و هدایت انسان در صراط مستقیم الهی است.
این قوه که به آن «رسول باطن» هم گفته می شود، باکمک نیروهای تحت فرمان خود(مثل تفکر و اندیشه)،هدایت کننده انسان در راستای تقرب به خداوند تبارک و تعالی ،و تامین کننده سعادت حقیقی دنیا و آخرت اوست.

یکی از وظائف بسیار مهم قوه عقلیه این است که، با کنترل قوای نفسانی(جنبه نفسانی روح) و هدایت عقلانی انسان به سوی حضرت حق سبحانه و تعالی به وظیفه بسیار خطیر خود عمل کند، و آدمی را از خطر هر انحرافی مصون بدارد.