العالم - یادداشت
بدور ثابت قائد الدیلمی، روزنامه‌نگار و پژوهشگر امور سیاسی یمنی، در یادداشت تحلیلی برای شبکه العالم، با اشاره به پیامدهای انسانی جنگ یمن و رنج کودکان و خانواده‌های قربانیان، بر ضرورت پاسخ‌گویی همه طرف‌های دخیل در جنگ، از جمله حامیان سیاسی و نظامی آن، و نیز بررسی مسئولیت کسانی که با اوامر خود به این جنگ مشروعیت بخشیده اند، تأکید کرده و خواستار تحقق عدالت و جلوگیری از مصونیت عاملان نقض حقوق غیرنظامیان شده است.
در این یادداشت آمده است: فاجعه یمن صرفا جنگی گذرا در کارنامه منازعات نیست و خون کودکان این کشور نیز اعدادی نیست که به آمار کشته‌شدگان افزوده و سپس با تغییر منافع و ائتلاف‌ها، پرونده آن بسته شود... آنچه بیش از خود ویرانی در این فاجعه دردناک است، در واقع ؛کودکانی هستند که پیش از آنکه معنای جنگ را بشناسند، زندگی‌شان به سرقت رفته؛ مادرانی که فرزندان خود را از دست داده اند؛ پدرانی که نتوانسته اند از رؤیاهای کودکانشان محافظت نموده و خانواده‌هایی که زندگی‌شان به خاطره‌ای سنگین از فقدان و داغ عزیزان تبدیل شده است...مگر کودک یمنی چه جرمی مرتکب شده که خانه، مدرسه و محیط امن زندگی‌اش به بخشی از صحنه‌های جنگ تبدیل شود؟
چگونه جهان می‌تواند از حقوق بشر سخن بگوید، در حالی که اشک مادران یمنی همچنان گواه سال‌ها فاجعه و رنج است؟
یمن؛ ملت صلح‌طلبی که به هیچ‌کشوری تجاوز نکرده است
یمن هرگز پروژه‌ای برای تجاوز به ملت‌های دیگر نبوده و مردم آن نیز در طول تاریخ، حامل پیام اشغالگری یا طمع‌ورزی توسعه‌طلبانه علیه دیگران نبوده‌اند... یمن ملتی ریشه‌دار و صاحب تمدنی دیرینه است که به کرم، شجاعت، ایمان و پایبندی به سرزمین و کرامت خود شناخته می‌شود... یکی از شواهد تاریخی که مردم یمن به آن افتخار می‌کنند، این است که اسلام از طریق دعوت و پذیرش آگاهانه وارد این سرزمین شده و در میان مردم آن گسترش یافته است ، بی‌آنکه فتح نظامی یا تحمیل با سلاح در میان باشد؛ موضوعی که جایگاه ایمان و انتخاب آزادانه را در تاریخ این ملت نشان می‌دهد.
یمنی ها ملتی هستند که به هیچ‌کس تجاوز نکرده‌اند، از ملت‌های جهان نخواسته‌اند بهای انتخاب‌های خود را بپردازند و خون دیگران را وسیله‌ای برای تحقق منافع خود قرار نداده‌اند... اما در عین حال، ملتی نیستند که بپذیریم سرزمین شان مورد تعرض قرار گیرد، خانه‌های شان بمباران شود، کودکان شان به قتل برسند و سپس از آنها بخواهند همه‌چیز را فراموش کنند و از حقوق خود دست بکشند... علاقه یمن به صلح نشانه ضعف نیست، صبر آن به معنای تسلیم نیست و مدارا و گذشتش نیز به هیچ‌کس اجازه نمی‌دهد به این کشور تجاوز کند. تفاوت بزرگی وجود دارد میان ملتی که خواهان صلح است و ملتی که از او می‌خواهند به نام صلح، تحقیر و تجاوز را بپذیرد.
خطاب به کشورهایی که در تجاوز به یمن شریک هستند
"مسئولیت تنها متوجه طرفی نیست که تصمیم به جنگ گرفته و حملات هوایی را انجام داده است؛ بلکه این مسئولیت، هر یک به تناسب نقش و میزان مسئولیتی که درباره آن اثبات می‌شود، به همه کسانی نیز گسترش می‌یابد که مشارکت نموده، نیرو اعزام کرده، حمایت نظامی، لجستیکی یا سیاسی ارائه داده و برای تجاوز پوشش و پشتوانه فراهم کرده اند یا در تداوم آن نقش داشته اند.
در میان کشورهایی که مواضع شان با حمایت از ائتلاف مرتبط بوده است، می‌توان به مصر، ترکیه و پاکستان، در کنار طرف‌های دیگر اشاره کرد.
تاریخ با جنگ‌ها به‌عنوان بیانیه‌های دیپلماتیک گذرا برخورد نمی‌کند، بلکه تصمیم‌ها، مواضع، نقش‌ها و پیامدهای آنها را ثبت می‌کند. ائتلاف‌های سیاسی نمی‌توانند برای همیشه مصونیتی در برابر پاسخ‌گویی ایجاد کنند و منافع متغیر نیز قادر نخواهند بود آثار و پیامدهای انسانی بر جای مانده از جنگ را محو کنند.
هر کسی که در تجاوز مشارکت داشته، در هدف قرار دادن غیرنظامیان نقش ایفا کرده یا مسئولیتش در نقض حقوق مردم یمن اثبات شود، مسئولیتی بر عهده دارد که مستلزم تحقیق، پاسخ‌گویی و جبران خسارت و احقاق حقوق قربانیان است.
خون کودکان یمنی جزو محاسبات سیاسی نیست و حقوق قربانیان نیز برگه‌هایی نیست که بتوان صرفا با امضای توافق‌نامه یا اعلام پایان جنگ، پرونده آنها را بست.
از سوی دیگر برخی تحت عنوان علمای دینی که فتواها یا مواضعی درحمایت از جنگ صادرکردند یا ریختن خون مردم یمن را توجیه کردند، از مسوولیتی اخلاقی و دینی برخوردارند که شایسته بررسی و تاملی جدی است.
به چه حقی برخی منابر دینی به تریبون هایی برای توجیه جنگ تبدیل شدند؟ چگونه ممکن است از فتوا درمنازعات سیاسی بهره برداری شود، در حالی که خون بی گناهان برزمین ریخته می شود، مادران فرزندان شان را از دست می دهند و کودکان از ابتدایی ترین حقوق خود محروم می شوند؟
دین پوششی برای تجاوز نیست، فتوا مجوزی برای مباح شمردن خون انسان ها نیست و عالمی که مسوولیت سخن و کلام را برعهده دارد، باید نخستین مدافع حرمت انسان و حق او برای زندگی باشد.
کودکان یمن؛ قربانیان جنایتی در حافظه یک ملت
پشت سر هر کودکی که جان خود را از دست داده، مادری با قلبی شکسته، پدری که بخشی از وجودش را از دست داده و خانواده‌ای قرار دارد که دیگر طعم زندگی را مانند گذشته نخواهد چشید.
مادرانی هستند که هنوز لباس‌های کودکانشان را نگه داشته‌اند؛ خانواده‌هایی که همچنان چشم‌انتظار بازگشت کسانی هستند که هرگز بازنخواهند گشت و خانه‌هایی که اسباب‌بازی‌های کوچک در آنها همچنان گواه حضور کودکانی است که پیش از بزرگ شدن، از دنیا رفتند.
این‌ها صرفا صحنه‌هایی اندوه‌بار نیستند، بلکه فاجعه‌ای انسانی هستند که نباید به خبری قدیمی و فراموش‌شده تبدیل شوند.
ممکن است حملات هوایی متوقف شوند، دولت‌ها تغییر کنند و ائتلاف‌ها دستخوش دگرگونی شوند، اما مادری که فرزندش را از دست داده، هرگز فراموش نخواهد کرد و پدری که فرزندانش را به خاک سپرده است، با گذشت زمان تصاویر آنان را از حافظه خود پاک نخواهد کرد.
درد و رنج یمنی‌ها با گذشت زمان از میان نمی‌رود، خون کودکان به اعداد بی‌روح و سرد تبدیل نمی‌شود و حقوق قربانیان نیز با تغییر موازنه‌های سیاسی ساقط نخواهد شد.
ما خواهان ریخته شدن خون کودکان در برابر خون کودکان دیگر نیستیم و نمی‌خواهیم این فاجعه در هیچ کشور دیگری تکرار شود؛ زیرا کودکان در هر کجای جهان بی‌گناه هستند و اشک مادران از کشوری به کشور دیگر تفاوتی ندارد. آنچه ما مطالبه می‌کنیم، عدالت، آشکار شدن حقیقت، مجازات مسئولان، احقاق حقوق قربانیان و تضمین جلوگیری از فرار عاملان از مجازات است.
ملت یمن به دنبال دشمنی با جهان نیست، اما نمی‌پذیرد خونش مباح شمرده شود
عظمت یمن تنها در توانایی آن برای مقاومت خلاصه نمی‌شود، بلکه در تمدن، تاریخ و مردمی ریشه دارد که با وجود تمام آنچه بر آنها گذشته، پیوند و تعلق خاطر خود را به سرزمین شان از دست نداده‌اند.
یمن خواهان جنگ با ملت‌ها نیست و با مردم مصر، ترکیه، پاکستان یا دیگر ملت‌های جهان دشمنی ندارد؛ زیرا ملت‌ها با دولت‌هایشان یکسان نیستند و کودکان در همه کشورها شایسته زندگی و امنیت هستند.
اما احترام به ملت‌ها به معنای نادیده گرفتن مسئولیت دولت‌ها و نهادهایی نیست که در تجاوز مشارکت داشته‌اند یا از آن حمایت کرده‌اند.
هر کسی که تصور می‌کند یمن می‌تواند خون فرزندانش را فراموش کند یا بر سر کرامت خود و حقوق قربانیان معامله کند، ماهیت این ملت و عمق حافظه تاریخی آن را درک نکرده است.
درهمین حال، پایان تجاوز به معنای پایان مسئولیت نیست، توقف جنگ به معنای بسته شدن پرونده جنایات نیست و گذشت سال‌ها نیز برای افراد دخیل در این حوادث، مصونیتی در برابر عدالت ایجاد نمی‌کند.
پرونده کودکان یمن همچنان در برابر وجدان بشری، حقوق بین‌الملل و تاریخ گشوده خواهد ماند و مطالبه محاکمه همه کسانی که مسئولیت شان اثبات شود، حقی است که با گذشت زمان از بین نمی‌رود.
در پایان، باید حقیقت را به‌روشنی بیان کرد:
یمن به هیچ ملتی تجاوز نکرده، دشمن ملت‌های جهان نبوده و جنگ را در سرزمین خود انتخاب نکرده است، اما نمی‌پذیرد که کودکانش کشته شوند و سپس از او بخواهند سکوت کند؛ امکانات و زیرساخت‌هایش ویران شود و از او بخواهند فراموش کند؛ حاکمیتش نقض شود و سپس از او بخواهند از حقوق خود چشم‌پوشی کند.
ما فرزندان سرزمینی هستیم که تمدنش به ما معنای زندگی را آموخت و زخم‌هایش مفهوم پایداری و مقاومت را به ما یاد داد. خون کودکان این سرزمین هرگز صفحه‌ای نخواهد بود که بتوان آن را از حافظه تاریخ پاک کرد.
خداوند کودکان یمن را رحمت کند، بر دل‌های مادرانشان مرهم نهد، داد مظلومان را بستاند و صدای عدالت را زنده نگه دارد؛ صدایی که نه منافع می‌توانند آن را خاموش کنند و نه ائتلاف‌ها قادرند سکوتش را تحمیل کنند.
یمن ممکن است صبر کند، اما فراموش نمی‌کند؛ ممکن است دست صلح دراز کند، اما از کرامت خود دست نمی‌کشد؛ جنگ‌ها ممکن است پایان یابند، اما حقوق قربانیان آنها تا زمان تحقق عدالت پایان نخواهد یافت.